Núi lửa tại Indonesia phun trào 31 lần trong 6 giờ, Đông Nam Á gia tăng cảnh báo

Tại Indonesia, Trạm quan trắc núi lửa Semeru (PGA) ở huyện Lumajang, tỉnh Đông Java, đã ghi nhận 31 trận động đất do núi lửa phun trào chỉ trong sáng 6/1. Theo báo cáo của trạm PGA Semeru đặt tại núi Sawur, các rung chấn có biên độ từ 11–22 mm, kéo dài 64–115 giây, cho thấy hoạt động núi lửa vẫn diễn biến phức tạp.

Ngoài ra, trạm quan trắc còn ghi nhận một trận động đất do lở tuyết với biên độ 6mm kéo dài 20 giây, 4 trận động đất do gió giật và 2 rung chấn khác.

Trung tâm Nghiên cứu Núi lửa và Giảm thiểu Rủi ro Địa chất Indonesia (PVMBG) khuyến cáo người dân không đi vào khu vực phía Đông Nam dọc dòng Besuk Kobokan trong phạm vi 13km tính từ đỉnh núi, do nguy cơ cao từ luồng khí nóng và dòng dung nham. Người dân cũng được yêu cầu tránh xa khu vực bán kính 500m tính từ bờ sông Besuk Kobokan, nơi các luồng khí nóng và dung nham có thể lan xa tới 17km.

PVMBG đồng thời cảnh báo người dân không hoạt động trong bán kính 5km quanh miệng núi lửa, khu vực tiềm ẩn nguy cơ đá phun trào, cũng như nâng cao cảnh giác trước khả năng xuất hiện mây nóng, dòng dung nham và lũ bùn núi lửa (lahar) dọc các sông bắt nguồn từ đỉnh Semeru.

Ông Isnugroho, Trưởng Cơ quan Quản lý Thảm họa khu vực huyện Lumajang (BPBD), cho biết các dòng dung nham và khí nóng có thể được quan sát rõ vào ban đêm, đồng thời cảnh báo nguy cơ lũ bùn núi lửa vẫn hiện hữu trong những tháng đầu năm 2026. Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG) dự báo mưa lớn sẽ tiếp tục xảy ra tại khu vực núi Semeru trong thời gian tới, làm gia tăng nguy cơ thiên tai thứ cấp.

Trong khi đó, tại Philippines, chính quyền đã nâng mức cảnh báo đối với núi lửa Mayon ở tỉnh Albay, miền Trung nước này, đồng thời cảnh báo khả năng xảy ra các đợt phun trào mang tính bùng nổ trong những ngày hoặc tuần tới.

Dẫn thông báo của Viện Núi lửa và Địa chấn Philippines (Phivolcs), mức cảnh báo hiện đã được nâng lên cấp 3 trên thang 5 cấp, cho thấy dung nham đang dâng lên bên trong núi lửa và hình thành vòm dung nham tại khu vực đỉnh.

Giám đốc Phivolcs Teresito Bacolcol cho biết, số vụ đá rơi đã tăng gần gấp đôi, từ 44 vụ trong giai đoạn 4–5/1 lên 85 vụ trong giai đoạn 5–6/1, phản ánh tình trạng mất ổn định ngày càng gia tăng tại đỉnh núi lửa – dấu hiệu thường gắn liền với hiện tượng dung nham dâng lên từ bên dưới.

Phivolcs kêu gọi người dân sinh sống trong vùng cấm bán kính 6 km nhanh chóng sơ tán do nguy cơ dòng dung nham, đá rơi và các mối nguy hiểm liên quan đến hoạt động núi lửa. Các cơ quan hàng không dân dụng cũng được khuyến cáo yêu cầu phi công tránh bay gần khu vực đỉnh núi lửa Mayon, do tro núi lửa từ các đợt phun trào đột ngột có thể gây nguy hiểm cho máy bay.

Mayon là núi lửa hoạt động mạnh nhất trong số 22 núi lửa đang hoạt động tại Philippines, với hơn 50 lần phun trào trong vòng 400 năm qua. Lần phun trào dung nham gần đây nhất diễn ra vào tháng 6/2023. Thảm họa nghiêm trọng nhất xảy ra vào tháng 2/1841, khi dung nham chôn vùi một thị trấn, khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng.

Kể từ ngày 1/1/2026, Phivolcs đã ghi nhận 346 vụ đá rơi và 4 trận động đất núi lửa, so với 599 vụ đá rơi trong giai đoạn tháng 11–12/2025, cho thấy xu hướng gia tăng hoạt động núi lửa trong khu vực.

Indonesia triển khai biện pháp khẩn cấp ứng phó núi lửa Semeru