Thanh Hóa: Phát triển nông nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu

Moitruong.net.vn

– Thanh Hóa là một trong những tỉnh chịu ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu (BĐKH); với diện tích đất tự nhiên đứng thứ 5 toàn quốc, hệ thống sông ngòi dày đặc, địa hình có độ dốc lớn. Để phát triển nông nghiệp trong điều kiện ứng phó với BĐKH, ngành nông nghiệp tỉnh đang tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp cũng như mô hình nuôi thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thanh Hóa có chiều dài bờ biển 102 km, thường xuyên chịu ảnh hưởng của các cơn bão nhiệt đới và hiện tượng nước biển dâng, gây nhiễm mặn và mất dần đất canh tác. Theo “Kịch bản BĐKH và nước biển dâng cho Việt Nam” của Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận định: Khi nước biển dâng 50cm do BĐKH, Thanh Hóa có thể bị ngập mất 0,51% diện tích đất và nếu kịch bản nước biển dâng 100cm thì Thanh Hóa có thể bị ngập 1,43% diện tích đất.

Ngoài ra, BĐKH còn làm cho nhiệt độ tăng lên ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, cơ cấu cây trồng, vật nuôi và mùa vụ có thể bị thay đổi ở một số vùng; trong đó, vụ đông có thể bị rút ngắn lại hoặc thậm chí không còn vụ đông, vụ mùa kéo dài hơn. Nhiệt độ tăng làm tăng khả năng phát triển sâu bệnh, dịch bệnh dẫn đến giảm năng suất và sản lượng, tăng nguy cơ và rủi ro đối với nông nghiệp và an ninh lương thực.

Tăng cường các biện pháp tích nước, điều hòa, sử dụng kịp thời, tiết kiệm tài nguyên nước và phát triển các mô hình sử dụng nước hiệu quả

Trước nguy cơ đó, để nông nghiệp phát triển bền vững trong điều kiện BĐKH, những năm qua, ngành nông nghiệp đã chủ động xây dựng và triển khai thực hiện các giải pháp để thích ứng với những thay đổi về khí hậu, ứng phó với thiên tai ngày một gia tăng và khó lường. Theo đó, ngành nông nghiệp cùng chính quyền các địa phương trong tỉnh đã và đang đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với BĐKH.

Để phát triển nông nghiệp trong điều kiện ứng phó với BĐKH, ngành nông nghiệp tỉnh đang tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với BĐKH. Chuyển giao các giống cây trồng mới, chế độ canh tác phục vụ sản xuất hàng hóa theo mô hình canh tác nông nghiệp thông minh, thích ứng với BĐKH. Bố trí hệ thống trồng trọt theo hướng đa dạng hóa cây trồng, kỹ thuật canh tác, gắn thâm canh tăng năng suất với bảo vệ tài nguyên môi trường và kiểm soát rủi ro do tác động tiêu cực của BĐKH. Bên cạnh đó, nhân rộng các mô hình, biện pháp canh tác tiên tiến thích ứng với BĐKH, như: Thực hành nông nghiệp tốt, quản lý cây trồng tổng hợp, kỹ thuật canh tác 3 giảm 3 tăng, nhân rộng hệ thống canh tác lúa cải tiến.

Trong quá trình thực hiện các giải pháp phát triển nông nghiệp thích ứng với BĐKH, ngành nông nghiệp và chính quyền các địa phương nhận thấy, thời gian qua, vùng ven biển là nơi thường xuyên hứng chịu tác động do tình trạng BĐKH. Do đó, nhiều giải pháp ứng phó với BĐKH trong phát triển nông nghiệp đã được đẩy mạnh, nhất là NTTS.

Theo đó, nhiều dự án NTTS thích ứng với BĐKH đã được triển khai thực hiện và đưa vào hoạt động, như: Khu NTTS Hoằng Phong (Hoằng Hóa); vùng NTTS Đông – Phong – Ngọc (Hà Trung); cơ sở hạ tầng vùng NTTS các xã Minh Lộc, Hòa Lộc (Hậu Lộc); vùng NTTS an toàn tập trung tại các xã Nga Tân (Nga Sơn), Hoằng Lưu (Hoằng Hóa), với tổng diện tích 300 ha.

Không chỉ đối với vấn đề NTTS, các địa phương vùng ven biển cũng đã và đang chủ động, nỗ lực thực hiện các giải pháp phát triển nông nghiệp toàn diện thích ứng với BĐKH. Điển hình như huyện Hậu Lộc, mỗi năm có khoảng 2.000 đến 2.500 ha đất sản xuất nông nghiệp bị nhiễm mặn do BĐKH. Vì vậy, để phát triển sản xuất cho vùng chịu ảnh hưởng của BĐKH, huyện đã lựa chọn và sử dụng các loại giống có khả năng chịu mặn đưa vào gieo cấy thay cho các giống lúa thông thường. Đồng thời, chuyển đổi diện tích trồng lúa bị nhiễm mặn sang trồng các loại cây màu hàng hóa có khả năng chịu hạn, như: ớt chỉ thiên, khoai tây, lạc, dưa lê…

Hiệu quả từ các mô hình đã phần nào chứng minh được định hướng đúng đắn khi phát triển nông nghiệp thích ứng với BĐKH.

Châu Anh