Thảo luận Luật Thủ đô (sửa đổi): Cần giải pháp căn cơ cho ô nhiễm môi trường

Mới đây, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), trong đó vấn đề ô nhiễm môi trường, đặc biệt là chất lượng không khí tại Hà Nội, thu hút nhiều ý kiến.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho rằng, ô nhiễm không khí ở Hà Nội là vấn đề kéo dài nhiều năm, không phải mới phát sinh. Bên cạnh các yếu tố khách quan như biến đổi khí hậu, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ con người và áp lực đô thị hóa.

Theo ông, Hà Nội đang chịu sức ép lớn về dân số và hạ tầng với mật độ dân cư cao, nhiều nhà cao tầng, cơ sở sản xuất, bệnh viện, trường học tập trung dày đặc. Để giải quyết căn cơ, cần thực hiện giãn dân, di dời khu dân cư khỏi nội đô.

“Các chung cư xuống cấp không nên cải tạo mà cần di dời, nhưng muốn làm được phải phát triển nhà ở xã hội cho người dân”, đại biểu nêu ý kiến.

Từ thực tế, ông dẫn chứng nhiều khu dân cư tại Hà Nội vẫn tồn tại ngõ nhỏ, hẹp, có nơi chỉ rộng khoảng 1m, chưa tương xứng với vị thế của Thủ đô.

Liên quan đến đề xuất cho phép HĐND TP Hà Nội quyết định ngừng cung cấp điện, nước đối với một số cơ sở vi phạm, đại biểu Phạm Văn Hòa bày tỏ băn khoăn. Ông cho biết nội dung này từng được đề xuất nhưng chưa được Quốc hội chấp thuận, do đó cần làm rõ cơ sở thực tiễn nếu tiếp tục đưa vào dự thảo.

Theo đại biểu, hiện đã có các chế tài xử lý vi phạm đủ mạnh, nên không nhất thiết áp dụng biện pháp cắt điện, nước, bởi có thể ảnh hưởng đến đời sống người dân trong khu vực.

Ở góc nhìn khác, đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) đánh giá việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này có ý nghĩa như trao “chìa khóa vàng” về thể chế để Hà Nội phát triển trong giai đoạn mới. Ông ủng hộ các chính sách phân quyền, phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền thành phố.

Theo dự thảo, Hà Nội được giao tổng cộng 192 thẩm quyền, gồm 50 thẩm quyền kế thừa, 57 thẩm quyền theo quy định cấp trên và 85 thẩm quyền mới. Tuy nhiên, đại biểu Tạ Văn Hạ lưu ý, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, đồng thời cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi của bộ máy, nhất là đội ngũ tham mưu chính sách.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) cho rằng việc phân cấp mạnh không phải là ưu tiên riêng cho Hà Nội, mà xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi Thủ đô được giao mục tiêu phát triển cao trong thời gian ngắn. Dự thảo cũng cho phép Hà Nội thí điểm một số chính sách khác với quy định hiện hành, nhưng được giới hạn trong các lĩnh vực cụ thể, không áp dụng với những vấn đề nhạy cảm như quốc phòng, an ninh, đối ngoại hay tôn giáo gắn với chủ quyền.

Các ý kiến tại nghị trường cho thấy, cùng với việc mở rộng không gian thể chế, Hà Nội cần có giải pháp đồng bộ, căn cơ để xử lý các vấn đề đô thị, đặc biệt là ô nhiễm môi trường - một trong những thách thức lớn nhất hiện nay.

Lạng Sơn siết chặt giám sát dữ liệu quan trắc môi trường