Phân loại rác thải tại nguồn đang là vấn đề “nóng” của cả cộng đồng. Với mong muốn chung tay bảo vệ môi trường, Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam (AWATEN) tại TP. Hồ Chí Minh đã tổ chức Chương trình “Thứ Bảy đổi rác lấy quà tích điểm xanh” có chuỗi hoạt động rộng khắp các quận, huyện của thành phố. Cùng nhìn lại hành trình lan tỏa những giá trị tích cực đến với cộng đồng từ chương trình mang lại trong năm 2022.
Thống kê của Ngân hàng Thế giới cho thấy Việt Nam trở thành một trong những nguồn phát sinh rác thải nhựa lớn trên thế giới. Ước tính có khoảng 3,1 triệu tấn chất thải nhựa thải ra trên đất liền mỗi năm và lượng rác thải đổ ra đại dương từ 0,28 đến 0,73 triệu tấn.
Với mục đích nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện nhiều hoạt động thiết thực, đặc biệt chương trình “Thứ Bảy đổi rác lấy quà tích điểm xanh” hướng đến xây dựng Hệ thống tích điểm xanh cho Kinh tế tuần hoàn, khởi động vào ngày 20/8/2022 tại quận Gò Vấp, hợp tác với Liên hiệp hội Phụ nữ của quận. Văn Phòng tổ chức tập huấn cho các Chi hội Phụ nữ quận Gò Vấp phương pháp ủ các chất thải hữu cơ trong gia đình thành phân mùn hữu cơ để trồng rau sạch và cây xanh. Chương trình đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi của các cấp chính quyền, các đoàn thể, hộ dân và doanh nghiệp. Các doanh nghiệp đã tham gia tài trợ quà tặng cho chương trình này. Ví dụ: Công ty bao bì thân thiện môi trường Phương Lan, Công ty bao bì Minh Phát, Công ty bioplastics Thiên Kim An, Công ty OM Water, Công ty Nguyễn Gia Group,… Công ty môi trường Á Châu đã hợp tác với chương trình chịu trách nhiệm vận chuyển rác thải tái chế về xử lý và chi trả tiền người dân cho một số mã rác thải. Chương trình đã tổ chức thành công 3 lần tại Gò Vấp, dự kiến mỗi tháng 1 lần.
Tiếp nối thành công của chương trình đổi rác lấy quà tích điểm xanh tại quận Gò Vấp, một số quận khác đã liên hệ với Văn phòng để đồng tổ chức các ngày thứ Bảy đổi rác lấy quà tại phường Nguyễn Cư Trinh - Quận 1, tại phường Tân Sơn Nhì - quận Bình Tân, tại phường 15 quận 10. Tổng hợp trong 4 tháng năm 2022, chương trình “Ngày thứ Bảy đổi rác lấy quà tích điểm xanh” đã thu được trên 4 tấn rác tái chế các loại, trên 100kg chất thải nguy hại trong gia đình (pin, bóng đèn), thu hút được trên 2000 hộ dân tham gia tại 3 quận tại TP.HCM.
Chương trình “Thứ Bảy đổi rác lấy quà tích điểm xanh” được tổ chức nhằm chung tay cùng với thành phố nâng cao ý thức phân loại rác thải tại nguồn, tăng tỷ lệ tái chế rác và giảm lượng rác gây ô nhiễm môi trường.
Ngoài ra, chương trình còn lan toả thông điệp và hành động cùng nhau chung tay thu gom, phân loại rác tại nguồn, bảo vệ môi trường, xây dựng thành phố mang tên Bác luôn sáng - xanh - sạch- đẹp và văn minh đến với cả cộng đồng.
Trong năm 2023, Văn phòng Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục duy trì và phát triển rộng hơn chương trình “Thứ Bảy đổi rác lấy quà tích điểm xanh” ở nhiều địa bàn tại TP.HCM và các tỉnh khác tại ĐBSCL. Có thêm doanh nghiệp tham gia tài trợ và thu gom tái chế chất thải. Tổ chức nhiều hơn các lớp tập huấn ủ phân compost từ rác hữu cơ trong gia đình. Tiến tới đào tạo đội ngũ cộng tác viên chuyên tư vấn cho cộng đồng; Khởi động chương trình trồng cây xanh ứng phó với biến đổi khí hậu. Khu vực lựa chọn cho chương trình là Khu bảo tồn thiên nhiên Ramsar Láng Sen – Long An.
Theo UBND phường 6 (quận Gò Vấp), phân loại chất thải rắn tại nguồn là một trong những giải pháp được TP. Hồ Chí Minh triển khai từ rất sớm. Hiện nay, mỗi ngày thành phố thải ra khoảng 9.500 tấn chất thải rắn sinh hoạt, tỷ lệ tăng khối lượng hàng năm khoảng 6 - 10%; khối lượng rác sinh hoạt bình quân đầu người của thành phố khoảng 0,98kg/người/ngày. Việc tăng nhanh chóng chất thải rắn đô thị với tính chất, thành phần đa dạng, phức tạp đã trở thành áp lực cho các nhà quản lý và các đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý. Vì vậy, sự kiện “đổi rác lấy quà” nhằm tuyên truyền cho người dân hiểu rác có thể tái chế được, để phân loại rác trở thành một việc làm thường xuyên của mỗi cá nhân, chung tay cùng với thành phố nâng cao ý thức phân loại rác thải tại nguồn, tăng tỷ lệ tái chế rác và giảm lượng rác gây ô nhiễm môi trường.