[Góc nhìn tuần qua]: Tăng trưởng hai con số - Bài toán phát triển “xanh và bền vững”

Khát vọng đưa nền kinh tế Việt Nam bứt phá, hướng tới tốc độ tăng trưởng GDP hai con số không chỉ đòi hỏi mở rộng quy mô sản xuất mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, áp lực lên tài nguyên và môi trường gia tăng, lựa chọn mô hình phát triển xanh, phát thải thấp trở thành vấn đề có ý nghĩa quan trọng.

Giai đoạn 2021-2025, kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng, đời sống người dân từng bước được cải thiện. Cùng với đó, hệ thống chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu ngày càng được hoàn thiện, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Tuy nhiên, những chuyển biến tích cực chưa đồng nghĩa với việc các điểm nghẽn đã được giải quyết căn bản. Thách thức đặt ra là nền kinh tế phải đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng cao, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, kiểm soát ô nhiễm và giảm phát thải khí nhà kính.

Đáng chú ý, chuyển đổi xanh không chỉ xuất phát từ yêu cầu bảo vệ môi trường trong nước mà còn liên quan trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

Tăng trưởng nhanh không đồng nghĩa với gia tăng áp lực môi trường

Tăng trưởng kinh tế cao và bảo vệ môi trường không phải là hai mục tiêu đối lập. Vấn đề cốt lõi nằm ở mô hình phát triển được lựa chọn.

Một dự án có thể tạo ra doanh thu, việc làm và đóng góp cho GDP, nhưng nếu gây ô nhiễm nguồn nước, suy thoái đất hoặc phát thải lớn, xã hội vẫn phải gánh chịu những hệ lụy kéo dài. Chi phí phục hồi môi trường, chăm sóc sức khỏe, xử lý chất thải và khắc phục hậu quả thiên tai có thể làm suy giảm đáng kể lợi ích kinh tế đã tạo ra.

Bên cạnh đó, mối quan hệ hai chiều giữa tăng trưởng kinh tế và biến đổi khí hậu cũng đặt ra nhiều thách thức. Vì vậy, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% mỗi năm cần được đặt trong tổng thể các yêu cầu về bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Đồng bộ giải pháp thúc đẩy chuyển đổi xanh

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao mà không đánh đổi môi trường, Việt Nam cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, đổi mới công nghệ đến huy động tài chính xanh và phát triển nguồn nhân lực.

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, lồng ghép mục tiêu bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với đó, chuyển đổi công nghệ cần trở thành động lực nâng cao năng suất.

Một yêu cầu quan trọng khác là huy động hiệu quả các nguồn lực tài chính xanh, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học để thương mại hóa, nhân rộng những giải pháp công nghệ hiệu quả.

Quá trình chuyển đổi cũng cần có lộ trình phù hợp, bảo đảm an ninh năng lượng, duy trì sức cạnh tranh của doanh nghiệp và ổn định sinh kế người lao động.

Tăng trưởng hai con số là mục tiêu có ý nghĩa chiến lược, song giá trị của tăng trưởng không chỉ nằm ở tốc độ tăng GDP mà còn được thể hiện qua chất lượng môi trường, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

[Góc nhìn tuần qua]: Quản trị tài nguyên nước - Đừng để đô thị chạy theo những bất cập