Đà Nẵng đẩy mạnh phục hồi hệ sinh thái biển Cù Lao Chàm bằng công nghệ AI

Theo Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm, khu vực hiện có hơn 356ha rạn san hô với 337 loài phân bố quanh các đảo. Đây không chỉ là nơi cư trú của nhiều loài sinh vật biển mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nguồn lợi thủy sản, bảo vệ bờ biển, tạo sinh kế cho người dân và phát triển du lịch sinh thái bền vững.

Bên cạnh rạn san hô, thảm cỏ biển tại Cù Lao Chàm được xác định là sinh cảnh thiết yếu đối với nhiều loài sinh vật biển, đặc biệt là rùa biển. Kết quả quan trắc giai đoạn 2021 - 2025 cho thấy độ phủ cỏ biển có nhiều biến động, tăng trong giai đoạn 2023 - 2024 nhưng giảm xuống còn 10,26% vào năm 2025. Trước nguy cơ suy giảm hệ sinh thái, Ban Quản lý đang tiếp nhận và triển khai dự án phục hồi thảm cỏ biển do Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) tài trợ.

Để nâng cao hiệu quả giám sát và quản lý tài nguyên biển, Đà Nẵng đã đưa vào sử dụng nền tảng ReefCloud.ai – công cụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) do Viện Khoa học biển Úc phát triển. Hệ thống này cho phép nhận diện và phân tích các hợp phần đáy biển như san hô, rong biển và các dạng nền đáy khác, góp phần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao độ chính xác và tính khách quan trong công tác quan trắc.

Theo định hướng đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu duy trì và nâng cao chất lượng các hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển so với hiện trạng năm 2025; đồng thời giảm ít nhất 50% số vụ vi phạm quy chế quản lý khu bảo tồn biển. Đà Nẵng cũng hướng tới hoàn thiện cơ sở dữ liệu số dùng chung về tài nguyên, đa dạng sinh học và môi trường biển, thường xuyên cập nhật thông tin trên nền tảng ReefCloud nhằm phục vụ công tác quản lý và bảo tồn.

Cùng với đó, các hoạt động tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm sẽ được tăng cường. Công nghệ số sẽ tiếp tục được ứng dụng trong theo dõi chất lượng môi trường biển, hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản và các dịch vụ liên quan. Thành phố cũng đang nghiên cứu triển khai cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái biển tại Cù Lao Chàm nhằm huy động nguồn lực cho công tác bảo tồn.

Trong thời gian tới, công tác quan trắc định kỳ đối với rạn san hô, thảm cỏ biển, các bãi giống và bãi đẻ của nhiều loài thủy sản đặc hữu như bào ngư, hải sâm, cầu gai sẽ tiếp tục được duy trì. Chất lượng nước biển ven bờ sẽ được giám sát thường xuyên thông qua các chỉ số môi trường quan trọng như độ pH, nhiệt độ, độ đục, oxy hòa tan và độ mặn. Song song với đó, hoạt động theo dõi rác thải nhựa tại các bãi biển, rạn san hô và thảm cỏ biển cũng sẽ được triển khai nhằm đánh giá mức độ ô nhiễm và xây dựng các giải pháp quản lý phù hợp.

Không chỉ tập trung bảo tồn, Đà Nẵng còn đẩy mạnh các mô hình phục hồi rạn san hô, tái tạo thảm cỏ biển, xây dựng sinh cảnh nhân tạo cho các loài thủy sản quý hiếm và nghiên cứu phục hồi những loài hải sản có giá trị kinh tế, khoa học. Đồng thời, địa phương khuyến khích phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và các mô hình sinh kế xanh, góp phần giảm áp lực khai thác tài nguyên biển, hướng tới mục tiêu bảo tồn lâu dài hệ sinh thái đặc sắc của Cù Lao Chàm.

Bộ đội Biên phòng Đà Nẵng: Từ giữ biển đến giữ môi trường biển