Đổi mới xây dựng pháp luật và nâng cao chất lượng luật sư trong thời kỳ mới

Trong hai ngày 22 và 23/6, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã chủ trì các cuộc họp quan trọng về Dự án Luật Luật sư (sửa đổi) và Đề án thí điểm đánh giá, chấm điểm (KPI) công tác xây dựng pháp luật, nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư và hiệu quả công tác xây dựng pháp luật.

Sửa đổi Luật Luật sư đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập

Tại cuộc họp rà soát Dự án Luật Luật sư (sửa đổi) ngày 22/6, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan tư pháp và Liên đoàn Luật sư Việt Nam đã tập trung thảo luận nhiều nội dung quan trọng như phạm vi hoạt động của luật sư tập sự; việc miễn đào tạo nghề luật sư; vị trí pháp lý của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư; cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư; kỳ thi quốc gia về luật sư và kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư.

Theo Bộ Tư pháp, hồ sơ dự án Luật được xây dựng đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 và các nghị định hướng dẫn thi hành.

Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận nỗ lực của Bộ Tư pháp trong quá trình xây dựng hồ sơ dự án Luật, đồng thời đánh giá cao các ý kiến đóng góp trách nhiệm, tâm huyết từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, các đoàn luật sư, chuyên gia và cơ quan liên quan.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Luật sư là yêu cầu cần thiết nhằm đáp ứng nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách tư pháp, phát triển thị trường dịch vụ pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao năng lực đội ngũ luật sư Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Theo Phó Thủ tướng, Luật Luật sư (sửa đổi) cần xử lý hài hòa hai yêu cầu: tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong hành nghề luật sư; đồng thời phát huy vai trò tự quản nghề nghiệp của các tổ chức luật sư, tạo điều kiện để nghề luật sư phát triển theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và hiện đại.

Đối với công tác đào tạo nghề luật sư, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu mô hình đào tạo mở nhưng phải có chuẩn đầu ra rõ ràng, phát huy vai trò của Học viện Tư pháp, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, các tổ chức hành nghề luật sư uy tín và đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong đào tạo thực hành. Mục tiêu không chỉ tăng số lượng mà còn nâng cao chất lượng luật sư, hình thành đội ngũ có năng lực tranh tụng, tư vấn chuyên sâu và giải quyết các tranh chấp quốc tế.

Về kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư, Phó Thủ tướng yêu cầu thiết kế theo hướng khách quan, minh bạch, có sự tham gia thực chất của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư và các chuyên gia.

Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, các đoàn luật sư và đối tượng chịu tác động để hoàn thiện hồ sơ dự án Luật theo tinh thần cầu thị, khoa học, chặt chẽ; đồng thời làm rõ các phương án chính sách, tác động, rủi ro và nguồn lực thực hiện trước khi trình Chính phủ xem xét.

Xây dựng hệ thống KPI hiệu quả cho công tác xây dựng pháp luật

Sáng 23/6, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tiếp tục chủ trì cuộc họp với các bộ, cơ quan ngang bộ về dự thảo Đề án thí điểm đánh giá, chấm điểm (KPI) công tác xây dựng pháp luật.

Theo Bộ Tư pháp, dự thảo Đề án đã được rà soát, chỉnh lý theo hướng phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong quy trình xây dựng pháp luật, với các nhóm tiêu chí đánh giá dành cho cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan thẩm định, các bộ tham gia thẩm định, Văn phòng Chính phủ trong quá trình xử lý hồ sơ và các cơ quan liên quan trong việc tiếp thu, hoàn thiện dự thảo văn bản.

Sau khi nghe các ý kiến góp ý và giải trình, Phó Thủ tướng đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các bộ, ngành trong việc nghiên cứu, tham gia xây dựng Đề án, đồng thời chia sẻ với khối lượng công việc lớn mà các cơ quan đang đảm nhiệm.

Nhấn mạnh hệ thống KPI về xây dựng pháp luật phải thực sự hiệu quả, Phó Thủ tướng cho rằng đây là nhiệm vụ mới, khó nhưng hết sức cần thiết nhằm chuyển từ phương thức quản lý dựa trên báo cáo định tính sang quản trị bằng dữ liệu, tiến độ và trách nhiệm cụ thể.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tư pháp tiếp thu các ý kiến hợp lý, hoàn thiện Đề án và trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 28/6. Thời gian thí điểm dự kiến là một năm, sau đó sẽ tiến hành đánh giá tổng thể để hoàn thiện mô hình.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng thống nhất cần có tiêu chí đánh giá trách nhiệm thẩm định của Bộ Tư pháp. Sau khi tiếp thu, giải trình ý kiến các bộ, ngành, Bộ Tư pháp phải thể hiện rõ quan điểm hồ sơ có đủ điều kiện trình hay không; trường hợp không có ý kiến rõ ràng sẽ bị trừ điểm.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu cơ chế chấm điểm phù hợp với thực tiễn; làm rõ hệ số điều chỉnh theo số lượng văn bản và cơ chế điểm thưởng đối với các nhiệm vụ phát sinh để bảo đảm công bằng giữa các bộ, ngành.

Các tiêu chí đánh giá phải bảo đảm đơn giản, dễ thực hiện, phản ánh được cả tiến độ và chất lượng công việc nhưng không quá phức tạp. Đồng thời, các cơ quan liên quan cần khẩn trương hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ triển khai từ quý III/2026 theo hướng đơn giản, linh hoạt, liên thông với các phần mềm hiện có và nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ công tác chấm điểm.

Những chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tại hai cuộc họp cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực pháp lý và đổi mới phương thức quản trị nhà nước theo hướng hiện đại, minh bạch, lấy hiệu quả làm thước đo.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật lần thứ 2 trong tháng 9/2025