Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi): Băn khoăn quy định xử lý công trình sai phép bằng cách cắt điện, nước

Sáng 12/4, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội tiếp tục thảo luận về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Phần lớn ý kiến đại biểu bày tỏ sự đồng thuận với các nhóm chính sách được đề xuất, đặc biệt là chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền thành phố Hà Nội. Theo các đại biểu, điều này sẽ tạo điều kiện để Thủ đô chủ động hơn trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Liên quan đến cơ chế, chính sách và thẩm quyền dành cho Hà Nội, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc việc giao Hội đồng nhân dân thành phố quy định các trường hợp cụ thể áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình xây dựng vi phạm.

Theo dự thảo, nhằm bảo đảm an ninh, trật tự, HĐND thành phố có thể quy định việc dừng cung cấp điện, nước đối với các công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm như xây dựng không đúng quy hoạch, không có giấy phép, xây dựng sai nội dung giấy phép, xây dựng trên đất lấn chiếm hoặc không bảo đảm yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.

Ngoài ra, quy định này còn áp dụng với các cơ sở kinh doanh dịch vụ như vũ trường, karaoke không đáp ứng điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy; cũng như các cơ sở vi phạm quy định về môi trường nhưng không chấp hành yêu cầu dừng hành vi vi phạm hoặc không thực hiện khắc phục hậu quả.

Đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị cơ quan soạn thảo và thành phố Hà Nội cần có báo cáo, làm rõ trong thực tiễn trước đây, việc chưa áp dụng biện pháp cắt điện, nước có phát sinh khó khăn, vướng mắc gì hay không.

Theo ông, hiện nay hệ thống pháp luật đã có nhiều chế tài đủ mạnh để xử lý các hành vi vi phạm, do đó không nhất thiết phải bổ sung thêm biện pháp này. Ông cũng lưu ý, dù đây có thể là chế tài mạnh nhằm xử lý các trường hợp không tuân thủ quy định, nhưng việc ngừng cung cấp điện, nước có thể ảnh hưởng đáng kể đến đời sống sinh hoạt của người dân xung quanh. Vì vậy, cần có lập luận rõ ràng, thuyết phục hơn khi đề xuất bổ sung quy định này.

Giải trình về nội dung trên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, khi ban hành Luật Thủ đô năm 2012, Quốc hội từng xem xét quy định ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình vi phạm nhưng chưa thống nhất đưa vào luật.

Tuy nhiên, đến lần sửa đổi năm 2024, Quốc hội đã tiếp tục thảo luận và đồng ý với biện pháp này. Do đó, quy định liên quan đến việc cắt điện, nước trong dự thảo hiện nay được kế thừa từ Luật Thủ đô năm 2024, không phải là nội dung hoàn toàn mới.

Liên quan đến vấn đề môi trường và chất lượng không khí, đại biểu Phạm Văn Hòa cũng nhấn mạnh thực trạng ô nhiễm tại Hà Nội thời gian qua ở mức đáng lo ngại. Theo ông, ngoài các yếu tố khách quan, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ con người, như mật độ dân cư cao, tập trung nhiều nhà cao tầng, cơ sở sản xuất, bệnh viện, trường học và cơ quan trong nội đô.

Để xử lý tận gốc tình trạng này, đại biểu kiến nghị cần đẩy mạnh việc giãn dân, di dời các cơ sở sản xuất, nhà máy ra khỏi khu vực trung tâm; đồng thời di dời các chung cư xuống cấp thay vì tiếp tục sửa chữa kéo dài. Song song đó, cần thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội phục vụ tái định cư và từng bước cải thiện điều kiện sống tại các khu dân cư chật hẹp, hạ tầng còn hạn chế.

Luật Thủ đô tạo hành lang pháp lý đặc thù trong bảo vệ môi trường