Hà Nội thử nghiệm hệ thống dự báo sớm ô nhiễm không khí HanoiAir

Theo ông Vũ Xuân Tùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hệ thống HanoiAir được Sở phối hợp với Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia và Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) xây dựng và vận hành thử nghiệm. Hệ thống cho phép dự báo xu hướng chất lượng không khí theo không gian và thời gian, qua đó hỗ trợ các cơ quan chức năng trong công tác chỉ đạo, điều hành các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm.

Việc triển khai HanoiAir nằm trong tổng thể các giải pháp thực hiện Chỉ thị số 19 của UBND thành phố và Kế hoạch số 372 về tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí trên địa bàn Thủ đô.

Về lâu dài, khi hệ thống được hoàn thiện và vận hành ổn định, HanoiAir không chỉ giúp Hà Nội ứng phó hiệu quả với các đợt ô nhiễm ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng để triển khai những mô hình quản lý hiện đại hơn như xây dựng vùng phát thải thấp, điều tiết giao thông theo mức độ ô nhiễm, hay đưa chỉ số chất lượng không khí trở thành một tiêu chí quan trọng trong điều hành đô thị thông minh.

Đối với người dân, thông tin dự báo sớm sẽ giúp chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là các nhóm nhạy cảm như trẻ em, người cao tuổi, người mắc bệnh hô hấp, tim mạch.

Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp dữ liệu, HanoiAir được xác định là công cụ để “kích hoạt” các hành động quản lý cụ thể. Trên cơ sở kết quả dự báo, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã có văn bản đề nghị các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan đồng loạt triển khai các biện pháp cấp bách nhằm hạn chế phát sinh nguồn ô nhiễm.

Thực tế, ô nhiễm không khí đang là một trong những thách thức môi trường nghiêm trọng đối với Hà Nội. Nhiều năm qua, vào thời điểm giao mùa, đặc biệt trong mùa đông – xuân, chất lượng không khí tại nhiều khu vực thường xuyên ở mức kém, xấu, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và các hoạt động kinh tế – xã hội.

Công tác kiểm soát ô nhiễm gặp không ít khó khăn do nguồn phát thải đa dạng, đan xen từ giao thông, xây dựng, đốt ngoài trời, sản xuất công nghiệp, cùng với các yếu tố khí tượng bất lợi như nghịch nhiệt, ít gió. Trong khi đó, việc thiếu các công cụ dự báo đủ sớm khiến nhiều biện pháp chỉ được triển khai khi ô nhiễm đã xảy ra, hiệu quả chưa cao.

Đơn cử, trong những ngày đầu tháng 1/2026, chất lượng không khí trên địa bàn thành phố có xu hướng xấu đi. Dự báo cho thấy, chỉ số AQI trung bình toàn thành phố trong giai đoạn từ ngày 9 đến 13/1/2026 tăng so với tuần trước; riêng ngày 10/1, AQI cao nhất đạt 114 và ngày 11/1 lên tới 139, đều ở mức kém. Các khu vực phía Nam, Tây Nam và Tây Bắc được dự báo chịu ảnh hưởng rõ nét nhất.

Theo ông Vũ Xuân Tùng, dự báo sớm phải gắn chặt với hành động cụ thể của từng ngành, từng địa phương. Khi hệ thống cảnh báo nguy cơ ô nhiễm gia tăng, các biện pháp như kiểm soát bụi tại công trình xây dựng, tăng cường rửa đường, siết chặt vận chuyển vật liệu, hạn chế các nguồn phát thải ngoài trời cần được triển khai ngay, không chờ đến khi chỉ số AQI vượt ngưỡng xấu mới xử lý.

“HanoiAir là bước đi quan trọng để Hà Nội chuyển từ ứng phó tình huống sang quản lý theo kịch bản. Trên cơ sở dự báo, các đơn vị sẽ chủ động triển khai nhiệm vụ theo Chỉ thị 19 của UBND thành phố, bảo đảm thực hiện thường xuyên, liên tục, không mang tính phong trào”, ông Tùng nhấn mạnh.

Trong quá trình thử nghiệm, hệ thống dự báo sớm sẽ tiếp tục được theo dõi, đánh giá và hoàn thiện nhằm nâng cao độ chính xác, từng bước hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ công tác quản lý chất lượng không khí lâu dài cho Thủ đô.

Hà Nội ban hành Bảng giá tính thuế tài nguyên áp dụng từ ngày 1/1/2026