Mặt Trăng có thể chịu biến đổi lớn vào năm 2032

Thời gian gần đây, giới khoa học đã phát hiện một tiểu hành tinh được đánh giá có mức độ rủi ro cao đối với Mặt Trăng. Đó là tiểu hành tinh mang tên 2024 YR4, một khối đá không gian có đường kính ước tính khoảng 60 m, với khả năng khoảng 4% sẽ va chạm vào Mặt Trăng vào ngày 22/12/2032.

Trong trường hợp kịch bản này xảy ra, Mặt Trăng sẽ phải hứng chịu một vụ va chạm có năng lượng lớn, mạnh hơn khoảng một triệu lần so với vụ va chạm mạnh nhất từng được ghi nhận vào năm 2013.

Một nhóm nghiên cứu do nhà khoa học Yifan He (Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc) đứng đầu đã xây dựng mô hình chi tiết nhằm đánh giá tác động tiềm tàng của vụ va chạm này đối với hệ Trái Đất – Mặt Trăng. Theo nhóm nghiên cứu, tiểu hành tinh 2024 YR4 sẽ không phá hủy hay làm thay đổi quỹ đạo của Mặt Trăng, song vẫn đủ sức gây ra những biến đổi đáng kể đối với vệ tinh tự nhiên của Trái Đất.

Các tính toán cho thấy, vụ va chạm có thể tạo ra một hố lớn trên bề mặt Mặt Trăng với đường kính khoảng 1 km và độ sâu lên tới 260 m.

Không chỉ vậy, năng lượng va chạm còn có thể gây ra một trận động đất lan rộng khắp Mặt Trăng, với cường độ ước khoảng 5 độ theo thang Moment, dựa trên năng lượng động học của tiểu hành tinh.

Khác với Trái Đất – nơi có lõi nóng chảy và các mảng kiến tạo giúp hấp thụ một phần chấn động, Mặt Trăng là một khối đá khô, cứng, gần như không có chất lỏng bên trong. Do đó, toàn bộ thiên thể này có thể rung lắc mạnh trong nhiều giờ liền, với mức độ tàn phá được dự báo nghiêm trọng hơn nhiều so với một trận động đất cùng cường độ xảy ra trên Trái Đất.

Dù tiềm ẩn nhiều rủi ro, sự kiện này cũng được xem là cơ hội hiếm có đối với khoa học. Việc theo dõi sự lan truyền của các chấn động trên Mặt Trăng do va chạm gây ra có thể cung cấp dữ liệu quý giá, giúp làm rõ hơn cấu trúc và thành phần bên trong của thiên thể này.

Tác động của vụ va chạm dự kiến sẽ khiến Mặt Trăng mất đi khoảng 400 kg đất đá, bị bắn tung ra ngoài không gian. Tuy nhiên, so với tổng khối lượng của Mặt Trăng, con số này là rất nhỏ và gần như không thể nhận ra bằng quan sát thông thường từ Trái Đất.

Đáng chú ý, một phần các mảnh vụn từ Mặt Trăng có thể bay về phía Trái Đất, tạo nên các hiện tượng sao băng, mang lại cơ hội thu thập mẫu vật hiếm cho giới khoa học. Song đi kèm với đó là những nguy cơ tiềm ẩn, khi một số mảnh có kích thước lớn có thể không bị thiêu rụi hoàn toàn trong khí quyển và rơi xuống mặt đất, đe dọa an toàn con người và cơ sở hạ tầng.

Theo các mô hình tính toán, những khu vực có nguy cơ cao nhất bao gồm Nam Mỹ, Bắc Phi và bán đảo Ả Rập.

Ngoài ra, các mảnh vỡ này còn có thể va chạm với hệ thống vệ tinh đang hoạt động dày đặc trên quỹ đạo Trái Đất, gây hư hỏng hoặc khiến một số vệ tinh rơi trở lại bầu khí quyển.

Nghiêm trọng hơn, kịch bản này có thể kích hoạt “Hội chứng Kessler” – hiện tượng va chạm dây chuyền giữa các mảnh vỡ không gian, làm tê liệt mạng lưới vệ tinh trong thời gian ngắn và cản trở nghiêm trọng việc phóng thiết bị mới lên quỹ đạo trong nhiều năm.

Trước những nguy cơ tiềm ẩn đó, một số cơ quan vũ trụ trên thế giới đang nghiên cứu các biện pháp nhằm làm lệch hướng tiểu hành tinh 2024 YR4, trong trường hợp các quan sát tiếp theo xác nhận khả năng nó thực sự sẽ lao về phía Mặt Trăng.

Động đất 6,0 độ làm rung chuyển đảo Mindanao, Philippines