Sơn La đẩy mạnh chuyển đổi số trong phòng, chống thiên tai
Ứng dụng khoa học – công nghệ và dữ liệu số đang giúp Sơn La nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, từng bước chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động trước thiên tai.
Những năm gần đây, tình hình thiên tai trên địa bàn tỉnh Sơn La diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường, ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất và đời sống người dân. Trước thực tế đó, tỉnh xác định ứng dụng công nghệ số là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và giảm thiểu thiệt hại.

Tại cơ sở, việc ứng dụng công nghệ thông tin đã góp phần đổi mới cách thức tổ chức phòng, chống thiên tai. Thông tin dự báo, cảnh báo thời tiết được truyền tải nhanh chóng tới cán bộ và người dân thông qua các nền tảng số, giúp nâng cao tính chủ động ngay từ khu dân cư.
Ông Sầm Vũ Bắc, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Chiềng Cơi cho biết, trung tâm thường xuyên phối hợp với các tổ, bản tuyên truyền trên mạng xã hội, kịp thời gửi thông tin dự báo, cảnh báo thời tiết nguy hiểm qua các nhóm Zalo và hệ thống thông tin trực tuyến. Trong đợt rét đậm, rét hại kèm sương muối vừa qua, nhiều bản đã liên tục đăng tải khuyến cáo, hướng dẫn kỹ thuật phòng, chống sương muối cho cây cà phê, giúp người dân nắm bắt thông tin sớm, chủ động bảo vệ sản xuất.
Ở cấp tỉnh, việc ứng dụng công nghệ số được triển khai đồng bộ. Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh, đặt tại Sở Nông nghiệp và Môi trường, được trang bị hệ thống họp trực tuyến cùng các thiết bị phục vụ trực ban, tham mưu, chỉ đạo, điều hành. Hệ thống màn hình lớn kết nối internet liên tục cập nhật dữ liệu từ mạng lưới giám sát thiên tai quốc gia, hệ thống đo mưa chuyên dụng, phần mềm dự báo thời tiết toàn cầu và cơ sở dữ liệu thủy lợi theo thời gian thực với bản đồ số, thông tin hồ chứa, mực nước và quy trình vận hành.
Trong điều kiện bình thường, số liệu được cập nhật tối thiểu hai lần mỗi ngày; khi xảy ra mưa bão, lũ lụt, tần suất được nâng lên từ sáu lần trở lên, tùy theo diễn biến thực tế. Các website chuyên ngành cũng được tích hợp chức năng số hóa, lưu trữ dữ liệu, hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ lâu dài cho công tác phòng, chống thiên tai. Hệ thống họp trực tuyến kết nối với Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia cho phép tổ chức các cuộc họp khẩn nhanh chóng, bảo đảm thông tin chỉ đạo thông suốt.
Theo ông Lê Sỹ Tuyến, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước, công tác dự báo, cảnh báo thiên tai của tỉnh hiện được đẩy mạnh theo hướng số hóa và tự động hóa. Toàn tỉnh có 86 đập, hồ chứa được lắp đặt thiết bị quan trắc; hai công trình được trang bị thiết bị quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng và hai công trình có hệ thống giám sát vận hành, cảnh báo an toàn cho đập và vùng hạ du. Bên cạnh đó, Sơn La đã lắp đặt 45 trạm đo mưa tự động, hai trạm đo mực nước và hai trạm quan trắc khí tượng tự động tại Bắc Yên và Vân Hồ, phục vụ dự báo mưa lớn, rét đậm, rét hại, băng giá.
Là đơn vị trực tiếp thực hiện nhiệm vụ dự báo khí tượng thủy văn trên địa bàn, Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La đã chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn. Ông Nguyễn Văn Nguyên, Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Sơn La cho biết, đơn vị tập trung số hóa quy trình thu thập, xử lý và truyền tải số liệu. Hiện nay, dữ liệu từ các trạm quan trắc được cập nhật và truyền tự động, liên thông với hệ thống khu vực và Trung ương, giúp rút ngắn thời gian xử lý, nâng cao độ chính xác của các bản tin dự báo, cảnh báo.
Với mạng lưới quan trắc tự động, dữ liệu được số hóa và công nghệ dự báo ngày càng hiện đại, Sơn La đang nâng cao đáng kể khả năng dự báo, cảnh báo sớm thiên tai, giúp chính quyền các cấp và người dân chủ động ứng phó, hạn chế thiệt hại, bảo đảm an toàn cho sản xuất và đời sống.




