Thái Nguyên: Hơn 90% rác thải sinh hoạt đô thị được thu gom, xử lý

Theo phương án tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH, toàn tỉnh Thái Nguyên hiện được phân chia thành 17 khu vực, gắn với các khu xử lý và nhà máy xử lý chất thải.

Trong đó, khu vực 1 và khu vực 5 bao gồm các xã, phường Phan Đình Phùng, Tích Lương, Linh Sơn, Gia Sàng, Quyết Thắng, Quan Triều, Tân Cương, Đồng Hỷ, Quang Sơn, Trại Cau, Nam Hòa, Văn Hán và Văn Lăng. Đây là những địa bàn thuộc khu vực trung tâm tỉnh Thái Nguyên trước đây và các khu vực lân cận, có lượng CTRSH phát sinh tương đối lớn.

Tổng khối lượng CTRSH được xử lý tại các khu vực này khoảng 273 tấn/ngày. Phần lớn lượng rác được đưa về Khu xử lý chất thải tại xã Tân Cương để xử lý, trong đó chủ yếu vẫn bằng phương pháp chôn lấp tại bãi rác Đá Mài.

Tuy nhiên, bài toán xử lý rác bằng chôn lấp đang đặt ra những yêu cầu mới đối với địa phương. Hiện các ô chôn lấp tại bãi rác Đá Mài cơ bản đã được lấp đầy. Tỉnh đang thực hiện các thủ tục để triển khai phương án xử lý tình trạng quá tải, trong đó có phương án nhiệt phân, đồng thời xem xét việc đóng cửa các ô chôn lấp đã hết khả năng tiếp nhận.

Bên cạnh phương pháp chôn lấp, một phần CTRSH trên địa bàn được xử lý bằng công nghệ đốt. Nhà máy xử lý chất thải do Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Thái Nguyên đầu tư hiện xử lý khoảng 50 tấn rác/ngày bằng phương pháp đốt.

Tại khu vực 11, gồm các xã, phường Đức Xuân, Bắc Kạn và Phong Quang, thuộc khu vực trung tâm tỉnh Bắc Kạn trước đây, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý CTRSH được giao cho Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Bắc Kạn thực hiện.

Rác thải tại khu vực này được xử lý bằng cả hai phương pháp đốt và chôn lấp tại khu xử lý chất thải tập trung ở phường Bắc Kạn. Cơ sở xử lý hiện có một lò đốt CTRSH công suất 3 tấn/giờ và một lò đốt chất thải rắn công nghiệp công suất 1 tấn/giờ.

Theo dự toán được phê duyệt trong năm 2026, khối lượng CTRSH xử lý tại khu vực này khoảng 32 tấn/ngày. Trong đó, khoảng 31 tấn/ngày được xử lý bằng phương pháp đốt và chỉ khoảng 1 tấn/ngày phải chôn lấp.

Từ chôn lấp sang xử lý bằng công nghệ hiện đại

Thực tế tại Thái Nguyên cho thấy, năng lực thu gom và xử lý CTRSH tại khu vực đô thị đang được duy trì tương đối ổn định. Tỷ lệ rác được thu gom, xử lý đạt khoảng 91%, trong khi trên địa bàn chưa ghi nhận tình trạng ùn ứ rác kéo dài gây ảnh hưởng lớn đến môi trường và đời sống người dân.

Các khu xử lý, nhà máy xử lý CTRSH hiện có cơ bản đáp ứng nhu cầu xử lý rác phát sinh. Tuy nhiên, việc các ô chôn lấp tại bãi rác Đá Mài cơ bản đã đầy cho thấy áp lực đối với hạ tầng xử lý CTRSH đang ngày càng gia tăng, nhất là khi lượng rác phát sinh tiếp tục tăng cùng quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế – xã hội.

Để giải quyết bài toán này, Thái Nguyên đang từng bước mở rộng năng lực xử lý, đồng thời chuyển hướng từ phụ thuộc vào chôn lấp sang các công nghệ xử lý hiện đại hơn. Tỉnh đã phê duyệt thêm một số dự án nhà máy xử lý rác thải và nhà máy điện rác, tạo cơ sở để nâng cao năng lực xử lý CTRSH trong thời gian tới.

Việc đầu tư, bổ sung các cơ sở xử lý mới không chỉ giúp giải quyết nguy cơ quá tải tại các khu chôn lấp hiện hữu mà còn được kỳ vọng nâng cao tỷ lệ xử lý rác bằng công nghệ đốt, thu hồi năng lượng, giảm diện tích đất dành cho chôn lấp và hạn chế nguy cơ phát sinh ô nhiễm thứ cấp.

Với tỷ lệ thu gom, xử lý CTRSH đô thị đạt khoảng 91%, Thái Nguyên đang duy trì kết quả tương đối tích cực trong công tác quản lý rác thải. Tuy nhiên, để bảo đảm tính bền vững, địa phương cần tiếp tục đầu tư đồng bộ từ phân loại rác tại nguồn, thu gom, vận chuyển đến xử lý cuối cùng, đồng thời nhanh chóng nâng cao năng lực xử lý bằng công nghệ phù hợp, giảm dần sự phụ thuộc vào chôn lấp.

Thái Nguyên tăng cường xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường