TP.HCM tăng tốc kiểm soát ô nhiễm không khí, hướng tới 500 công trình xanh vào năm 2030

Sở Xây dựng TP.HCM vừa có văn bản đề nghị UBND các phường, xã và đặc khu khẩn trương triển khai các nhiệm vụ theo Kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045, với trọng tâm là kiểm soát bụi từ hoạt động xây dựng và nâng cao chất lượng không khí đô thị.

Theo Văn bản số 25797/SXD-QLCLCT, được ban hành nhằm thực hiện Quyết định số 1980/QĐ-UBND ngày 2/4/2026 của UBND TP.HCM, các địa phương được yêu cầu xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, tăng cường quản lý nguồn phát thải từ các công trình xây dựng - một trong những nguyên nhân chính làm gia tăng bụi mịn và suy giảm chất lượng không khí tại đô thị.

Theo kế hoạch, 100% công trường xây dựng trên địa bàn phải áp dụng các biện pháp kiểm soát bụi như che chắn khu vực thi công, phun nước giảm bụi, rửa sạch bánh xe và thân xe trước khi phương tiện rời công trường nhằm hạn chế đất, cát phát tán ra đường.

Đối với các phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng, Sở Xây dựng yêu cầu phải được lắp đặt thiết bị định vị GPS và hệ thống theo dõi phát thải trong quá trình hoạt động. Đồng thời, mạng lưới giám sát cộng đồng sẽ được phát huy để kịp thời phát hiện, phản ánh và xử lý các trường hợp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường.

Bên cạnh việc kiểm soát bụi, toàn bộ chất thải phát sinh từ hoạt động xây dựng phải được thu gom, vận chuyển và xử lý đúng quy định, tránh tình trạng đổ thải trái phép gây ô nhiễm môi trường.

Công trình lớn phải lắp hệ thống giám sát bụi bằng AI

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là từ nay, 100% công trình xây dựng có quy mô trên 10.000m² phải lắp đặt hệ thống quan trắc bụi tự động, tích hợp cảm biến, camera và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Hệ thống này sẽ theo dõi liên tục nồng độ bụi và hoạt động tại công trường. Dữ liệu quan trắc cùng hình ảnh từ camera sẽ được sử dụng làm căn cứ phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm khi cần thiết.

Song song đó, các địa phương phải tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với các công trình đang thi công; yêu cầu lắp đặt hàng rào chắn, che phủ vật liệu xây dựng, phế thải, phun ẩm bề mặt đất và hạn chế các hoạt động phát sinh nhiều bụi trong thời điểm chất lượng không khí ở mức xấu.

Đẩy mạnh "xanh hóa" đô thị, hướng tới 500 công trình xanh

Không chỉ tập trung giảm phát thải, TP.HCM cũng đặt mục tiêu thúc đẩy phát triển xây dựng bền vững. Theo kế hoạch, đến năm 2030, thành phố phấn đấu có ít nhất 500 công trình đạt chứng nhận công trình xanh.

Các địa phương được yêu cầu bổ sung cây xanh hoặc sử dụng vật liệu che phủ chuyên dụng đối với toàn bộ diện tích đất trống tại vỉa hè, trường học, cơ quan hành chính và các không gian công cộng nhằm hạn chế bụi phát tán và cải thiện vi khí hậu đô thị.

Báo cáo định kỳ việc kiểm soát bụi trong giai đoạn 2026-2027

Sở Xây dựng TP.HCM cũng yêu cầu các địa phương thực hiện chế độ báo cáo định kỳ trong hai năm 2026-2027 về kết quả triển khai các nhiệm vụ kiểm soát ô nhiễm không khí.

Nội dung báo cáo gồm tình hình lắp đặt thiết bị định vị và giám sát phát thải trên phương tiện vận chuyển vật liệu xây dựng; việc áp dụng các giải pháp kiểm soát bụi tại công trường và khu vực lân cận; triển khai hệ thống vệ sinh phương tiện, thí điểm công nghệ phun sương giảm bụi tại công trường, khu dân cư, công viên và các tuyến giao thông; đồng thời tổng hợp kết quả kiểm tra, xử lý các vi phạm liên quan đến phát tán bụi trong hoạt động xây dựng.

Việc siết chặt quản lý bụi công trường được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí tại TP.HCM, giảm tác động của bụi mịn đến sức khỏe cộng đồng, đồng thời thúc đẩy quá trình phát triển đô thị theo hướng xanh và bền vững.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra thực địa, nghe báo cáo phương án Dự án Đập sông Lam