Hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường

Theo thông tin từ Cục Môi trường, đơn vị đang chủ trì, phối hợp xây dựng và hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; Chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2035; cùng 3 quyết định ban hành kế hoạch quản lý chất lượng môi trường nước mặt đối với các lưu vực sông Nhuệ - Đáy, sông Cầu và sông Đồng Nai. Đây là những lưu vực có vai trò quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường.

Trước đó, Cục Môi trường được giao chủ trì tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, đồng thời xây dựng nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở nhiệm vụ được giao, Cục Môi trường đã chủ trì tham mưu xây dựng, trình Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV ban hành Kết luận số 75-KL/TW về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu trong thời kỳ mới.

Kết luận xác định các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phù hợp với bối cảnh phát triển đất nước, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy ứng phó thụ động sang chủ động, từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu và mức độ rủi ro. Đồng thời, công tác kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm cần được tăng cường theo vùng và khu vực.

Ngay sau khi Kết luận số 75-KL/TW được ban hành ngày 28/7/2026, Cục Môi trường đã khẩn trương tham mưu xây dựng, trình ban hành chương trình hành động và kế hoạch thực hiện của Bộ Chính trị, Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; đồng thời ban hành kế hoạch triển khai của đơn vị. Trong các kế hoạch, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị được phân công cụ thể nhằm bảo đảm quá trình thực hiện đồng bộ, kịp thời.

Hoàn thiện văn bản pháp luật, tháo gỡ vướng mắc trong quản lý

Trong chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026, Cục Môi trường tập trung chỉ đạo thực hiện 6 nhiệm vụ được giao theo chương trình công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Tính đến ngày 22/9/2026, đơn vị đã hoàn thành 4 trong tổng số 6 văn bản theo kế hoạch. Hai nhiệm vụ còn lại đang được đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ, trình ban hành.

Trong đó, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường đã được hoàn thiện hồ sơ để Chính phủ trình Quốc hội, dự kiến được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026.

Đối với dự thảo nghị định thay thế Nghị định số 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, Cục Môi trường đã trình Chính phủ Tờ trình số 8094/TTr-BNNMT và Công văn số 9944/BNNMT-MT bổ sung các chức danh có thẩm quyền xử phạt, bảo đảm phù hợp với Nghị định số 311/2026/NĐ-CP.

Bên cạnh các nhiệm vụ nêu trên, trong năm 2026, Cục Môi trường đã tham mưu hoặc phối hợp tham mưu ban hành 4 văn bản, gồm 1 quyết định, 1 thông tư và 2 nghị quyết; đồng thời xây dựng 2 văn bản hợp nhất.

Đơn vị cũng ban hành kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý của cục. Cùng với đó, Cục Môi trường tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường gửi Bộ Tư pháp văn bản giải trình ý kiến thẩm định về kết quả pháp điển Đề mục bảo vệ môi trường.

Những nhiệm vụ này nhằm tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật, góp phần nâng cao tính đồng bộ và hiệu quả thực thi trong công tác quản lý nhà nước về môi trường.

Đẩy mạnh xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật môi trường

Song song với hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, Cục Môi trường tiếp tục triển khai xây dựng các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật môi trường nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát và kiểm soát ô nhiễm.

Hiện đơn vị đang chủ trì xây dựng 2 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, dự kiến trình ban hành trong quý II/2027. Ngoài ra, 6 tiêu chuẩn Việt Nam đang được Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thực hiện quy trình ban hành. Trong năm 2027, Cục Môi trường dự kiến tiếp tục rà soát và trình ban hành 10 tiêu chuẩn Việt Nam.

Việc hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo cơ sở thống nhất cho hoạt động quản lý, quan trắc và đánh giá chất lượng môi trường, qua đó hỗ trợ cơ quan chức năng kiểm soát các nguồn thải và thực hiện các yêu cầu bảo vệ môi trường.

Hoàn thiện định mức, phương án giá dịch vụ quan trắc môi trường

Trong lĩnh vực dịch vụ sự nghiệp công, Cục Môi trường được giao quản lý dịch vụ quan trắc môi trường không khí và nước theo Quyết định số 1990/QĐ-TTg ngày 11/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục dịch vụ sự nghiệp công sử dụng ngân sách nhà nước thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của bộ.

Hiện nay, Cục Môi trường đang xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật đối với hoạt động quan trắc môi trường, đồng thời hoàn thiện phương án giá dịch vụ quan trắc môi trường năm 2026 để trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt.

Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, quy chuẩn kỹ thuật và cơ chế quản lý dịch vụ quan trắc được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường năng lực theo dõi chất lượng môi trường và đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường trong giai đoạn tới.

Thanh Hóa: Phạt 445 triệu đồng các trang trại nuôi lợn vi phạm môi trường