Ứng dụng công nghệ viễn thám để giám sát chất lượng không khí trên phạm vi cả nước

Vừa qua tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Thị Phương Hoa đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về giám sát một số thông số chất lượng không khí bằng công nghệ viễn thám.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Phạm Minh Hải, Phó Cục trưởng Cục Viễn thám quốc gia cho biết, việc xây dựng dự thảo Thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và hoạt động viễn thám. Đồng thời, văn bản cũng đáp ứng yêu cầu tăng cường giám sát chất lượng không khí trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.

Theo cơ quan soạn thảo, dự thảo quy chuẩn được xây dựng trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Khi được ban hành, đây sẽ là cơ sở kỹ thuật và pháp lý phục vụ việc thu thập, xử lý, phân tích và khai thác dữ liệu viễn thám trong công tác theo dõi chất lượng không khí cũng như quản lý nhà nước về môi trường.

Ông Phạm Minh Hải cho biết, dự thảo tập trung vào việc giám sát một số chỉ tiêu ô nhiễm có thể quan trắc bằng dữ liệu vệ tinh như bụi khí quyển, aerosol và các khí NO₂, SO₂. Dữ liệu thu thập sẽ hỗ trợ đánh giá hiện trạng môi trường không khí, theo dõi diễn biến và nhận diện xu hướng ô nhiễm trên phạm vi rộng.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng đưa ra các yêu cầu kỹ thuật đối với dữ liệu viễn thám, từ nguồn dữ liệu, độ phân giải, quy trình xử lý, hiệu chỉnh đến kiểm soát sai số nhằm bảo đảm tính chính xác, đồng nhất và khả năng so sánh của kết quả giữa các khu vực.

Các phương pháp xử lý dữ liệu, chiết xuất thông tin và xây dựng bản đồ chất lượng không khí cũng được chuẩn hóa để triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước. Việc ứng dụng công nghệ viễn thám được kỳ vọng sẽ bổ sung hiệu quả cho hệ thống quan trắc hiện có, đặc biệt tại những địa bàn chưa có hoặc còn thiếu các trạm quan trắc mặt đất.

Ngoài các yêu cầu về chuyên môn, dự thảo còn quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu. Kết quả giám sát sẽ là cơ sở phục vụ công tác cảnh báo, dự báo, xây dựng chính sách và triển khai các giải pháp bảo vệ môi trường không khí.

Đóng góp ý kiến tại cuộc họp, bà Bùi Thị Minh Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm đầy đủ căn cứ pháp lý, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành. Đồng thời, cần chuẩn hóa kỹ thuật trình bày, viện dẫn chính xác các quy định liên quan và làm rõ sự tương thích với các quy chuẩn, tiêu chuẩn đang áp dụng.

Về tiến độ, Vụ Pháp chế đề nghị Cục Viễn thám quốc gia sớm hoàn thiện hồ sơ dự thảo Thông tư theo đúng trình tự, thủ tục, bảo đảm chất lượng trước khi gửi cơ quan thẩm định và trình cấp có thẩm quyền ban hành.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thị Phương Hoa đánh giá cao nỗ lực của Cục Viễn thám quốc gia trong quá trình xây dựng dự thảo Thông tư.

Thứ trưởng yêu cầu đơn vị chủ trì tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các quy định kỹ thuật và trách nhiệm của các cơ quan liên quan nhằm bảo đảm văn bản có tính thống nhất, rõ ràng và khả thi khi triển khai.

Đồng thời, Cục Viễn thám quốc gia cần phối hợp chặt chẽ với Vụ Pháp chế để sớm hoàn thiện hồ sơ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm chất lượng cũng như tiến độ trình ban hành.

TP.HCM tăng tốc kiểm soát ô nhiễm không khí, hướng tới 500 công trình xanh vào năm 2030