Ứng phó hạn mặn, Vĩnh Long tăng cường điều tiết nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp
UBND tỉnh Vĩnh Long yêu cầu các đơn vị liên quan theo dõi sát diễn biến nguồn nước, vận hành hiệu quả hệ thống thủy lợi và chủ động phương án điều tiết nhằm bảo đảm phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.
Ngày 11/3, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa cùng lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long và các đơn vị liên quan đã đi khảo sát hệ thống thủy lợi cùng các công trình, dự án phục vụ công tác phòng chống hạn mặn, bảo vệ diện tích sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.
Tại buổi khảo sát, ông Lê Quang Răng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long cho biết tình hình xâm nhập mặn trên các nhánh sông chính hiện thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025. Trong tuần từ ngày 2 đến 9/3/2026, trên nhánh sông Cổ Chiên, độ mặn tại vàm Trà Vinh, cách cửa biển khoảng 36 km, dao động từ 0,8‰ đến 5,3‰; tại vàm Láng Thé, cách cửa biển khoảng 40 km, từ 0,4‰ đến 3,8‰; tại vàm Đức Mỹ, cách cửa biển khoảng 50 km, từ 0,1‰ đến 3,1‰. Trên nhánh sông Hậu, tại vàm Cầu Quan, cách cửa biển khoảng 40 km, độ mặn ghi nhận từ 0,6‰ đến 4,2‰.

Các công trình thủy lợi trong tỉnh được vận hành linh hoạt để chủ động lấy nước phục vụ sản xuất. Trên nhánh sông Cổ Chiên, cống Láng Thé mở một cửa lấy nước trong hai ngày 8 và 9/3; cống Cái Hóp vận hành từ một đến hai cửa trong thời gian từ ngày 6 đến 9/3. Trên nhánh sông Hậu, cống Rạch Rum mở hai cửa lấy nước từ ngày 7 đến 9/3; cống Bông Bót duy trì hai cửa trong suốt tuần để bổ sung nguồn nước cho nội đồng.
Theo bản tin về an ninh nguồn nước mùa kiệt tại Đồng bằng sông Cửu Long do Viện Khoa học thủy lợi miền Nam công bố, kết quả phân tích và dự báo cho thấy hiện tượng ENSO trung tính sẽ tiếp tục duy trì trong thời gian tới. Lượng nước từ lưu vực sông Mekong đổ về Đồng bằng sông Cửu Long trong tháng 3/2026 được đánh giá ở mức tương đương hoặc cao hơn trung bình nhiều năm. Tuy vậy, xâm nhập mặn có thể vào sâu nhất trong đợt triều cường cuối tháng 3, từ ngày 18 đến 22/3, với ranh mặn 4 g/l có khả năng xuất hiện ở khoảng cách từ 41 đến 55 km tính từ cửa sông. Dù vậy, hệ thống công trình thủy lợi hiện có được đánh giá vẫn đủ khả năng kiểm soát tình hình.
Ông Lê Quang Răng cho biết vụ lúa Đông Xuân trên địa bàn tỉnh Trà Vinh trước đây đã gieo sạ hơn 61.000 ha. Đến thời điểm hiện tại, xâm nhập mặn chưa ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, lúa đang sinh trưởng và phát triển tốt, nguồn nước nội đồng cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa yêu cầu các đơn vị chuyên môn tiếp tục theo dõi sát diễn biến nguồn nước, vận hành hiệu quả hệ thống công trình thủy lợi và chủ động các phương án điều tiết nhằm bảo đảm phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Trong cùng ngày, đoàn công tác cũng khảo sát thực tế hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất lúa tại cánh đồng Bắc Giồng, xã Long Hiệp. Khu vực này thuộc các ấp Ba Trạch A, Ba Trạch B và Trà Sất C, có 77 hộ dân tham gia Đề án phát triển bền vững một triệu héc ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, với diện tích đăng ký gần 60 ha.
Theo ghi nhận, hệ thống thủy lợi tại đây chủ yếu phục vụ cấp và thoát nước chung, chưa có hệ thống điều tiết nội đồng nên việc quản lý nguồn nước còn nhiều hạn chế. Một số khu vực có cao độ mặt ruộng thấp hơn mực nước kênh vào mùa mưa, trong khi mùa khô lại thiếu nước, khiến nông dân phải tự bơm cấp và thoát nước, làm tăng chi phí sản xuất.
Chủ tịch UBND xã Long Hiệp Nguyễn Khánh Hòa cho biết cánh đồng Bắc Giồng hiện có hơn 260 ha đất sản xuất lúa ba vụ mỗi năm. Do cao độ mặt ruộng giữa các khu vực không đồng đều nên việc cấp và thoát nước gặp nhiều khó khăn. Cụ thể, tại ấp Ba Trạch A và Ba Trạch B có khoảng 195 ha đất trồng lúa với cao độ mặt ruộng từ +0,2 m đến +0,4 m, thấp hơn mực nước kênh vào mùa mưa khoảng 0,3 đến 0,4 m nên thường xuyên phải bơm thoát nước nội đồng. Trong khi đó, khu vực ấp Trà Sất C có khoảng 70 ha đất sản xuất lúa với cao độ không đồng đều. Vào mùa khô, một số nơi cao hơn mực nước kênh từ 0,2 đến 0,3 m, nhưng mùa mưa lại thấp hơn từ 0,3 đến 0,4 m, gây khó khăn trong việc điều tiết nước phục vụ sản xuất. Vì vậy trong các vụ lúa Thu Đông và Đông Xuân, người dân phải tự bố trí máy bơm để cấp hoặc thoát nước cho ruộng.
Ông Nguyễn Khánh Hòa cho biết thêm tình trạng người dân tự bơm nước riêng lẻ đã tồn tại nhiều năm, thiếu sự đồng bộ nên hiệu quả điều tiết thấp, làm tăng chi phí sản xuất và ảnh hưởng đến năng suất cũng như chất lượng lúa. Do đó, địa phương kiến nghị tỉnh đầu tư hệ thống trạm bơm điện kết hợp cống điều tiết nội đồng để bảo đảm phục vụ sản xuất ổn định cho khu vực cánh đồng Bắc Giồng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất tỉnh xem xét đưa dự án đầu tư hệ thống trạm bơm điện cấp và thoát nước phục vụ sản xuất lúa tại cánh đồng Bắc Giồng vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 đến 2030 với tổng kinh phí khoảng 24 tỷ đồng. Trong đó, khu vực ấp Ba Trạch A và Ba Trạch B dự kiến xây dựng trạm bơm thoát nước mặt ruộng kết hợp hệ thống cống điều tiết nội đồng với kinh phí khoảng 15 tỷ đồng. Khu vực ấp Trà Sất C dự kiến đầu tư hai trạm bơm điện cấp và thoát nước cùng hệ thống cống điều tiết và nhựa hóa bờ kênh dài khoảng 1,5 km với kinh phí khoảng 9 tỷ đồng.
Sau khi khảo sát thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Châu Văn Hòa yêu cầu các đơn vị chuyên môn tiếp tục rà soát hiện trạng hệ thống thủy lợi, chủ động xây dựng phương án điều tiết nguồn nước, đồng thời nghiên cứu, tham mưu UBND tỉnh đầu tư các công trình cần thiết nhằm bảo đảm sản xuất nông nghiệp ổn định và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đối với đề xuất đầu tư trạm bơm điện phục vụ sản xuất lúa tại cánh đồng Bắc Giồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị địa phương tổ chức lấy ý kiến người dân trong khu vực để tạo sự đồng thuận, đồng thời rà soát nhu cầu thực tế nhằm bảo đảm công trình sau khi đầu tư sẽ phát huy hiệu quả trong việc điều tiết nước phục vụ sản xuất của người dân.




