Báo cáo nhiệt độ Trái Đất của NASA gây chú ý vì không đề cập đến biến đổi khí hậu

Theo Euronews, trong báo cáo thường niên về nhiệt độ Trái Đất phát hành ngày 14/1, NASA cho biết nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu năm 2025 tăng nhẹ so với năm 2023. Cơ quan này cũng khẳng định năm 2024 vẫn là năm nóng nhất kể từ khi các số liệu bắt đầu được ghi nhận vào năm 1880. Kết quả phân tích độc lập của Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) cho thấy năm 2025 đứng thứ ba trong danh sách những năm nóng nhất từng được ghi nhận.

Điều khiến dư luận quan tâm là trong toàn bộ nội dung báo cáo, NASA không đề cập đến biến đổi khí hậu, phát thải khí nhà kính, nhiên liệu hóa thạch hay hiện tượng nóng lên toàn cầu. Thông điệp chỉ tập trung mô tả xu hướng gia tăng nhiệt độ, đồng thời nhấn mạnh rằng dù các nhóm nghiên cứu sử dụng chung một bộ dữ liệu, song cách tiếp cận mô hình và phương pháp khác nhau vẫn cho thấy xu hướng ấm lên kéo dài.

Cách truyền tải này khác biệt rõ ràng so với các năm trước, khi NASA từng khẳng định sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu có nguyên nhân trực tiếp từ hoạt động của con người. Dưới các chính quyền tiền nhiệm, cơ quan này thường liên hệ hiện tượng nóng lên với các dạng thời tiết cực đoan như nắng nóng kéo dài, cháy rừng, mưa lớn hay lũ lụt. Những nội dung này không xuất hiện trong báo cáo mới nhất.

Trong khi đó, nhiều tổ chức khoa học quốc tế vẫn đưa ra đánh giá thẳng thắn. Cơ quan Giám sát Biến đổi Khí hậu Copernicus của châu Âu cho rằng sự tích tụ khí nhà kính trong khí quyển, bắt nguồn từ lượng phát thải gia tăng và khả năng hấp thụ CO₂ suy giảm của các bể chứa tự nhiên như rừng, là nguyên nhân chính khiến các năm gần đây liên tục nằm trong nhóm nóng nhất lịch sử.

Theo các nhà quan sát, sự thay đổi trong cách truyền thông của NASA phản ánh bối cảnh chính trị tại Mỹ. Ông Mike Scott, chuyên gia về môi trường và phát triển bền vững thuộc tổ chức Carbon Copy Communications, nhận định việc tránh sử dụng thuật ngữ “biến đổi khí hậu” phù hợp với chuỗi động thái mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thực hiện trong thời gian qua. Nhiều cơ quan liên bang, theo ông, đã điều chỉnh ngôn ngữ công khai liên quan đến khí hậu, làm mờ đi mối liên hệ giữa dữ liệu khoa học và nguyên nhân phát thải.

Trước đó, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cũng đã loại bỏ mọi nội dung đề cập đến nhiên liệu hóa thạch khỏi các trang thông tin phổ biến giải thích nguyên nhân của biến đổi khí hậu. Động thái này được xem là một phần của xu hướng thu hẹp vai trò của khoa học khí hậu trong hoạch định chính sách liên bang.

Ông Scott cảnh báo rằng việc không thừa nhận tác động của biến đổi khí hậu có thể khiến Mỹ gặp nhiều bất lợi trong quá trình ứng phó với các rủi ro môi trường ngày càng gia tăng. Theo ông, lập trường né tránh hoặc phủ nhận sẽ làm suy yếu năng lực đối phó với các thảm họa khí hậu, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế và đời sống xã hội. Đồng thời, điều này cũng làm dấy lên lo ngại về tương lai của hệ thống dữ liệu khí hậu – yếu tố then chốt giúp các quốc gia và doanh nghiệp xây dựng chiến lược thích ứng dài hạn.

Giới chuyên gia nhấn mạnh rằng xu hướng nóng lên toàn cầu vẫn tiếp diễn, bất chấp cách diễn đạt trong các thông cáo chính thức. Việc né tránh ngôn ngữ khoa học không thể làm thay đổi thực tế khí hậu Trái Đất, nhưng có thể làm suy giảm hiệu quả hoạch định chính sách. Trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, cách tiếp cận này được đánh giá là tiềm ẩn những rủi ro lâu dài đối với khoa học, kinh tế và an ninh môi trường của Mỹ.

Thanh Hóa chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển bền vững