Thanh Hóa: Sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên nước trước tác động của biến đổi khí hậu

Với hệ thống sông ngòi dày đặc như sông Mã, sông Chu, sông Bưởi, sông Yên…, cùng nguồn nước ngầm phong phú, tỉnh Thanh Hóa có tiềm năng lớn về tài nguyên nước. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu và nhiều yếu tố khác đang ảnh hưởng trực tiếp tới trữ lượng cũng như chất lượng nguồn nước. Trước thực trạng đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã chủ động phối hợp với các ngành chức năng tăng cường công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Bên cạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật về tài nguyên nước, sở tập trung thực hiện quy hoạch, điều tra cơ bản và triển khai các chương trình, dự án phục vụ công tác quản lý. Công tác rà soát, lập danh sách các tổ chức, cá nhân được cấp phép khai thác, sử dụng nước mặt và nước dưới đất thuộc diện phải nộp tiền cấp quyền khai thác cũng được thực hiện đầy đủ theo quy định.

Hằng năm, các đơn vị chuyên môn tổ chức nhiều đợt thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động khai thác, sử dụng nước và xả thải vào nguồn tiếp nhận. Kết quả kiểm tra năm 2025 cho thấy trên địa bàn tỉnh không phát sinh vụ việc phức tạp; đa số đơn vị tuân thủ quy định, sử dụng nước tiết kiệm và đầu tư hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường.

Song song với đó, tỉnh đặc biệt chú trọng công tác cắm mốc bảo vệ hành lang nguồn nước. Từ năm 2019 đến nay, hơn 1.600 mốc hành lang đã được cắm trên 66 đoạn sông, suối. Việc làm này góp phần ngăn chặn tình trạng lấn chiếm đất, xây dựng trái phép trong hành lang bảo vệ, đồng thời hạn chế nguy cơ ô nhiễm, suy thoái nguồn nước và bảo tồn hệ sinh thái thủy sinh ven sông.

Trước tác động của biến đổi khí hậu, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang chỉ đạo triển khai điều tra triều – mặn trên các hệ thống sông Mã, sông Yên và sông Bạng nhằm bổ sung chuỗi số liệu phục vụ dự báo xâm nhập mặn. Riêng trong năm 2025, Chi cục Thủy lợi đã thực hiện hai đợt quan trắc tại nhiều trạm trên sông Mã, sông Yên, sông Bạng, kênh De và sông Lạch Trường.

Theo đại diện Chi cục Thủy lợi, kết quả quan trắc là cơ sở quan trọng để đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nước, khuyến cáo địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý trong sản xuất và sinh hoạt tại các vùng chịu ảnh hưởng của thủy triều, xâm nhập mặn.

Cùng với đó, tỉnh triển khai nhiều giải pháp nâng cao chất lượng rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng chắn sóng, chắn cát nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước. Các mô hình sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả được xây dựng và nhân rộng; nhiều công trình trữ nước được đầu tư, nâng cấp để chủ động ứng phó với tình trạng hạn hán gia tăng.

Trong hai năm gần đây, toàn tỉnh đã và đang đầu tư, tu bổ hàng chục hồ chứa, đập dâng, trạm bơm, cống, âu, cùng nhiều công trình đê điều quan trọng, góp phần tăng khả năng trữ và điều tiết nước.

Bảo vệ và sử dụng hiệu quả tài nguyên nước là nhiệm vụ lâu dài trong bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội. Ngành chức năng đang tiếp tục phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường kiểm tra theo kế hoạch. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, rất cần sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền các cấp và ý thức trách nhiệm của mỗi tổ chức, cá nhân trong việc gìn giữ nguồn tài nguyên quý giá này trước tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.

Hà Tĩnh siết chặt quản lý tài nguyên nước, nghiêm cấm khoan khai thác trái phép