Cao Bằng tìm hướng phát triển đô thị thích ứng biến đổi khí hậu cực đoan

UBND Cao Bằng phối hợp với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (thuộc Bộ Xây dựng) tổ chức hội thảo khoa học – thực tiễn với chủ đề “Đô thị miền núi thích ứng với biến đổi khí hậu cực đoan”. Biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ xa vời mà đã hiện hữu với mức độ ngày càng cực đoan, khó dự báo và tác động sâu rộng.

Tại khu vực miền núi phía Bắc, những ảnh hưởng này càng nghiêm trọng do địa hình chia cắt, độ dốc lớn, điều kiện địa chất phức tạp, trong khi nguồn lực và năng lực quản lý đô thị còn hạn chế. Riêng tại Cao Bằng, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn bất thường, ngập úng cục bộ, lũ quét, sạt lở đất gia tăng cả về tần suất và cường độ, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải điều chỉnh mô hình phát triển đô thị theo hướng chủ động thích ứng, an toàn và bền vững hơn.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn trong nước cho thấy phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu cần được tiếp cận theo chuỗi giá trị toàn diện: Từ phòng ngừa, chuẩn bị trước thiên tai; nâng cao khả năng chống chịu trong thiên tai; đến phục hồi nhanh và phát triển sau thiên tai.

Cách tiếp cận này cần triển khai đồng bộ trên các trụ cột gồm thể chế - quản trị, hạ tầng kỹ thuật - môi trường, năng lực xã hội và nguồn lực tài chính. Thời gian qua, Bộ Xây dựng đã tích hợp yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu vào Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2025, yêu cầu lồng ghép yếu tố rủi ro ngay từ khâu lập quy hoạch. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như GIS và bản đồ cảnh báo rủi ro nhằm nâng cao chất lượng quy hoạch và quản lý đô thị.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ ban hành bộ chỉ số đánh giá khả năng thích ứng của đô thị với biến đổi khí hậu, hỗ trợ địa phương xác định ưu tiên đầu tư, đồng thời tăng cường giám sát thực hiện theo Chỉ thị số 04/CT-TTg năm 2026. Cũng tại hội thảo, ông Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cao Bằng, cho biết trong các năm 2024-2025, thiên tai đã gây thiệt hại lớn về người và tài sản, với tổng giá trị ước tính hơn 4.200 tỷ đồng.

Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cấp bách phải chuyển đổi tư duy phát triển, từ “ứng phó” sang “thích ứng”, từ “bị động” sang “chủ động”, từ ngắn hạn sang dài hạn và từ đơn ngành sang tiếp cận liên ngành, tổng thể. Ông nhấn mạnh, hội thảo không chỉ có ý nghĩa đối với Cao Bằng mà còn mang tính tham chiếu quan trọng cho các địa phương miền núi và cả nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.

Nguy cơ El Nino mạnh năm 2026: Việt Nam đối mặt nắng nóng, thiên tai cực đoan