Chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ 11-16/1/2026

Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026

Chính phủ ban hành Nghị quyết 02/NQ-CP về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026.

Mục tiêu Nghị quyết đưa ra là tiếp tục cải thiện mạnh mẽ chất lượng môi trường đầu tư, kinh doanh phù hợp với bối cảnh trong nước và xu thế phát triển nhằm nâng cao vị thế của nước ta trên các bảng xếp hạng quốc tế; tạo môi trường đầu tư, kinh doanh cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm công khai, minh bạch, ổn định, giảm chi phí tuân thủ, phù hợp với thông lệ quốc tế tốt, khuyến khích đổi mới, sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, huy động mọi nguồn lực và tạo động lực mới cho phát triển.

Phấn đấu trong năm 2026, thứ hạng năng lực cạnh tranh theo khung đánh giá của quốc tế như sau:

- Phát triển bền vững (SDG) của Liên hợp quốc (UN) phấn đấu thuộc Nhóm 50 nước đứng đầu.

- Quyền tài sản (IPRI) của Liên minh Quyền tài sản (PRA) tăng ít nhất 3 bậc so với kỳ xếp hạng trước.

- Năng lực Đổi mới sáng tạo (GII) của Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tăng ít nhất 1 bậc so với kỳ xếp hạng trước.

- Phát triển Chính phủ điện tử (EGDI) của UN tăng ít nhất 2 bậc so với kỳ xếp hạng trước.

- An toàn thông tin mạng (GCI) của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) duy trì trong nhóm các quốc gia Bậc 1.

- Hiệu quả logistics (LPI) của Ngân hàng thế giới (WB) tăng ít nhất 4 bậc so với kỳ xếp hạng trước.

- Năng lực phát triển du lịch (TTDI) của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tăng ít nhất 4 bậc so với kỳ xếp hạng trước.

Bỏ một số điều kiện đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển quốc tế

Chính phủ ban hành Nghị định số 14/2026/NĐ-CP ngày 13/1/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của 26 Nghị định để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Trong đó, Nghị định số 14/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 160/2016/NĐ-CP bỏ một số điều kiện đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển quốc tế (cắt bỏ điều kiện kinh doanh về tàu thuyền, về tổ chức bộ máy, về nhân lực).

Theo quy định mới, doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển quốc tế phải đáp ứng các điều kiện sau: Doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải biển được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật về hợp tác xã (sau đây viết tắt là doanh nghiệp); được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh vận tải biển khi đáp ứng điều kiện quy định.

Đồng thời, doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển quốc tế còn phải có bảo lãnh theo quy định của pháp luật với mức tối thiểu là 05 tỷ đồng Việt Nam hoặc mua bảo hiểm để bảo đảm nghĩa vụ của chủ tàu đối với thuyền viên theo quy định.

Hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 84/QĐ-TTg ngày 14/1/2026 phê duyệt Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026 – 2030 (Chương trình).

Mục tiêu của Chương trình hoàn thiện chính sách, pháp luật để tạo cơ chế hỗ trợ pháp lý đột phá; xây dựng, tổ chức triển khai kịp thời, hiệu quả, toàn diện các giải pháp, nhiệm vụ nhằm tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp, bám sát nhu cầu của doanh nghiệp và hộ kinh doanh lấy đối tượng thụ hưởng làm trung tâm, phục vụ hiệu quả nhu cầu pháp lý của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh; tiếp tục nâng cao hiểu biết, ý thức, thói quen, văn hóa tuân thủ pháp luật, phát huy tính chủ động của doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và vai trò của các tổ chức hiệp hội đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp trong việc giải quyết các vấn đề, khó khăn, vướng mắc pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động đầu tư, kinh doanh bên cạnh sự đồng hành của cơ quan nhà nước...

Quy định về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện

Chính phủ ban hành Nghị định số 03/2026/NĐ-CP ngày 13/1/2026 quy định tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện.

Quỹ xã hội, quỹ từ thiện (quỹ) được tổ chức, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận nhằm mục đích hỗ trợ, khuyến khích phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, thể thao, khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo, chuyển đổi số, nông nghiệp, nông thôn; bảo vệ tài nguyên và môi trường; cộng đồng, từ thiện, nhân đạo, an sinh xã hội; hỗ trợ các đối tượng thuộc diện khó khăn, yếu thế cần sự trợ giúp của xã hội; hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh theo quy định pháp luật.

Quỹ được cấp giấy phép thành lập khi đảm bảo đủ các điều kiện sau đây:

1- Mục đích, lĩnh vực hoạt động theo quy định ở trên;

2- Sáng lập viên thành lập quỹ, Ban sáng lập quỹ theo quy định;

3- Ban sáng lập quỹ có đủ số tài sản đóng góp để thành lập quỹ theo quy định;

4- Hồ sơ thành lập quỹ theo quy định.

Chính phủ ban hành Nghị định số 15/2026/NĐ-CP ngày 14/1/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của 7 nghị định để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ.

7 Nghị định được sửa đổi, bổ sung gồm: 76/2018/NĐ-CP; 65/2023/NĐ-CP; 63/2023/NĐ-CP; 115/2025/NĐ-CP; 163/2024/NĐ-CP; 23/2025/NĐ-CP; 133/2025/NĐ-CP.

Nghị định số 15/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung các Nghị định trên nhằm cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết, giảm thời gian giải quyết của các thủ tục hành chính (giảm yêu cầu số năm kinh nghiệm làm việc trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ; cắt giảm thành phần hồ sơ không cần thiết; bỏ các quy định yêu cầu nộp bản sao; chỉnh sửa các biểu mẫu; thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến)...

Quy định mới về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng

Để phù hợp với tổ chức bộ máy và thẩm quyền quản lý nhà nước hiện nay, Chính phủ ban hành Nghị định số 17/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 162/2018/NĐ-CP ngày 30/11/2018 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

Trong đó, Nghị định số 17/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 31 của Nghị định số 162/2018/NĐ-CP theo hướng bổ sung một số chức danh có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng trong quy định thẩm quyền của lực lượng thanh tra (Chánh Thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra, thanh tra viên Thanh tra Bộ Công an; Chánh Thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Chánh Thanh tra Công an cấp tỉnh...); bổ sung thẩm quyền của Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước; điều chỉnh hình thức, mức xử phạt thuộc thẩm quyền của Cảng vụ hàng không; Chủ tịch UBND, Công an nhân dân...

Thủ tướng chỉ đạo huy động tối đa thời gian, nguồn lực để chống khai thác IUU

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Công điện số 03/CĐ-TTg ngày 13/1/2026 về việc tiếp tục tập trung thực hiện nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan liên quan và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển cương quyết "tuyên chiến" với IUU, huy động tối đa thời gian, nguồn lực thường xuyên tổ chức triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách: Thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành tổ chức đi kiểm tra tại các địa phương, báo cáo trước 25/1/2026; hoàn thiện giải pháp kỹ thuật để hệ thống giám sát hành trình (VMS) và các nền tảng dữ liệu nghề cá vận hành ổn định, đồng bộ, liên thông; tiếp tục tuần tra, kiểm soát tại vùng biển giáp ranh với các nước để không phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; khẩn trương điều tra, đưa ra xét xử vụ án môi giới đưa tàu cá/ngư dân khai thác vi phạm vùng biển nước ngoài; tuyệt đối không báo cáo "đã xử lý 100%" khi thực tế chưa xử lý dứt điểm...

Quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức mới của Bộ Tư pháp

Chính phủ ban hành Nghị định 09/2026/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp.

Theo đó, Bộ Tư pháp là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về: Xây dựng pháp luật; tổ chức thi hành pháp luật; thi hành án dân sự; hành chính tư pháp; bổ trợ tư pháp; công tác pháp chế; kiểm soát thủ tục hành chính; quản lý nhà nước các dịch vụ sự nghiệp công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Như vậy, Bộ Tư pháp được giao thêm chức năng về kiểm soát thủ tục hành chính.

Quy định tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Ngân hàng

Chính phủ ban hành Nghị định 05/2026/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Ngân hàng.

Theo đó, tổ chức của Thanh tra ngành Ngân hàng bao gồm:

1. Thanh tra Ngân hàng Nhà nước.

2. Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực.

Trong đó, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước là tổ chức hành chính thuộc cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước, giúp Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; thực hiện thanh tra đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và phạm vi quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước; thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo quy định của pháp luật.

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực là đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Khu vực, thực hiện thanh tra đối với đối tượng thanh tra ngân hàng thuộc thẩm quyền quản lý của Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực và thuộc phạm vi quản lý nhà nước trên địa bàn theo sự phân công, phân cấp của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước; thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo quy định của pháp luật.

Hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khoẻ cộng đồng

Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 110/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 phê duyệt Đề án “Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khoẻ cộng đồng giai đoạn 2026 - 2030” (Đề án).

Mục tiêu của Đề án là nâng cao vai trò, hiệu quả tham gia bảo đảm an toàn thực phẩm của Hội Nông dân; phát huy vai trò, khơi dậy tinh thần trách nhiệm vì cộng đồng của hội viên, nông dân trong sản xuất, kinh doanh; thu hút ngày càng nhiều hội viên, nông dân, cá nhân và tổ chức tham gia phát triển các chuỗi giá trị nông sản, cung ứng thực phẩm an toàn; nhân rộng các mô hình sản xuất, chăn nuôi, nuôi trồng tiên tiến, chất lượng; góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, bảo đảm an toàn thực phẩm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập.

Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12: Vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu năm 2025