60 năm Trường Đại học Mỏ - Địa chất: Gắn đào tạo, nghiên cứu với sử dụng bền vững tài nguyên

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn, nhà trường tiếp tục đặt trọng tâm vào nghiên cứu khoa học, đổi mới công nghệ và bảo vệ môi trường.

Sáng 14/11/2026, tại Hà Nội, Trường Đại học Mỏ - Địa chất tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm thành lập (15/11/1966 – 15/11/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba. Tham dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương, bộ, ngành và địa phương. Sáu thập kỷ xây dựng và phát triển, nhà trường đã khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học quan trọng của cả nước trong các lĩnh vực khoa học Trái đất, tài nguyên, khoáng sản, năng lượng và bảo vệ môi trường.

Sáu thập kỷ bền bỉ xây dựng và phát triển

Được thành lập ngày 8/8/1966 trên cơ sở Khoa Mỏ - Địa chất của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Mỏ - Địa chất chính thức khai giảng khóa học đầu tiên ngày 15/11/1966 tại tỉnh Hà Bắc. Ra đời trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, chiến tranh ác liệt, nhà trường đã trải qua những năm tháng sơ tán, vừa duy trì hoạt động đào tạo, vừa xây dựng và vun đắp truyền thống của các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên.

Sau 8 năm sơ tán tại Hà Bắc và 10 năm tại vùng rừng Bắc Thái (nay thuộc tỉnh Thái Nguyên), đến năm 1984, nhà trường chính thức trở về Hà Nội. Những năm tháng gian khó đã hun đúc nên bản lĩnh, tinh thần vượt khó, ý chí nghiên cứu và khát vọng cống hiến của nhiều thế hệ người Mỏ - Địa chất.

Trải qua 60 năm, Trường Đại học Mỏ - Địa chất từng bước phát triển, trở thành cơ sở đào tạo và nghiên cứu có uy tín trong các lĩnh vực khoa học Trái đất, mỏ, địa chất, dầu khí, trắc địa - bản đồ, công trình ngầm, công nghệ thông tin và bảo vệ môi trường. Hàng vạn kỹ sư, thạc sĩ, tiến sĩ được đào tạo từ mái trường này đã và đang đóng góp vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên.

Không chỉ chú trọng đào tạo, nhà trường còn đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và gắn kết hoạt động chuyên môn với yêu cầu thực tiễn. Trong giai đoạn vừa qua, trường đã thực hiện hơn 4.000 hợp đồng dịch vụ khoa học và công nghệ, đạt doanh thu trên 1.200 tỷ đồng, cùng hàng trăm công bố quốc tế uy tín. Đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học của trường cũng tích cực tham gia tư vấn, phản biện, đóng góp luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực liên quan.

Những đóng góp đó là nền tảng quan trọng để nhà trường tiếp tục khẳng định vai trò trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ vào quản lý, khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Khoa học công nghệ và chuyển đổi xanh – yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, biểu dương những thành tựu mà các thế hệ thầy và trò Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã đạt được trong suốt 60 năm qua.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao có vai trò đặc biệt quan trọng. Điều này đặt ra yêu cầu đối với nhà trường phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, phát huy thế mạnh chuyên môn, làm chủ các công nghệ điều tra sâu trong lòng đất, vươn ra biển lớn, khai thác và chế biến sâu khoáng sản chiến lược phục vụ công nghiệp công nghệ cao; đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng gắn với chuyển đổi xanh, chủ động dự báo, cảnh báo thiên tai, sạt lở và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Để hiện thực hóa những yêu cầu đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nhà trường tập trung vào năm nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, cần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học, nâng cao chất lượng đào tạo theo chuẩn quốc tế, xây dựng chương trình đào tạo hiện đại, liên ngành, tích hợp năng lực số và chuyển đổi xanh, tăng cường kết nối giữa giảng đường với thực địa và doanh nghiệp.

Đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, nhà trường cần tập trung vào những lĩnh vực then chốt như công nghệ thăm dò, khai thác khoáng sản chiến lược, đất hiếm; khai thác mỏ an toàn ở độ sâu lớn; công nghệ khoan ngầm đô thị; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm thiên tai, lũ quét và sạt lở đất. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ nghiên cứu phục vụ sang nghiên cứu dẫn dắt, lấy hiệu quả ứng dụng thực tế và giá trị kinh tế - xã hội làm thước đo.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong tham vấn chính sách, phản biện độc lập, cung cấp luận cứ khoa học cho hoạt động lập pháp và giám sát của Quốc hội trong các lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản, năng lượng, quy hoạch không gian biển và bảo vệ môi trường sinh thái.

Cùng với đó, nhà trường cần đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quản trị đại học, xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về địa chất, mỏ và địa không gian số; đồng thời chăm lo xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, phát triển đội ngũ nhà giáo và tạo dựng môi trường học thuật dân chủ, liêm chính, khuyến khích sáng tạo.

Đối với thế hệ sinh viên, Chủ tịch Quốc hội mong muốn các em tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng, rèn luyện bản lĩnh, tích cực học tập, nghiên cứu, làm chủ khoa học công nghệ, đem trí tuệ và sức trẻ đóng góp cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Phát huy thế mạnh chuyên môn, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững, những lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu của Trường Đại học Mỏ - Địa chất ngày càng có ý nghĩa thiết thực.

Tài nguyên khoáng sản là nguồn lực quan trọng đối với phát triển kinh tế, song việc khai thác và sử dụng nguồn lực này cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và phục hồi hệ sinh thái sau khai thác. Bên cạnh đó, những thách thức từ biến đổi khí hậu, thiên tai, sạt lở đất, suy giảm chất lượng môi trường và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng đòi hỏi phải có những giải pháp dựa trên nền tảng khoa học công nghệ và nguồn nhân lực chuyên sâu.

Với lợi thế về đội ngũ chuyên gia, cơ sở nghiên cứu và kinh nghiệm đào tạo trong các lĩnh vực khoa học Trái đất, địa chất, khoáng sản, năng lượng và môi trường, Trường Đại học Mỏ - Địa chất có nhiều điều kiện để đóng góp sâu hơn vào quá trình giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn.

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trao Huân chương Lao động hạng Ba tặng Trường Đại học Mỏ - Địa chất, ghi nhận những thành tích xuất sắc của nhà trường.

Sáu mươi năm là dấu mốc đáng tự hào, đồng thời cũng mở ra chặng đường phát triển mới với những yêu cầu và kỳ vọng cao hơn. Từ nền tảng truyền thống đã được hun đúc qua nhiều thế hệ, Trường Đại học Mỏ - Địa chất được kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò của một trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học có uy tín, góp phần làm chủ công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và kiến tạo những giá trị bền vững cho đất nước.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất nhân dịp 70 năm thành lập