Chợ Đồn (Bắc Kạn): Đâu là nguyên nhân gây sụt lún nghiêm trọng?

Hoàng Đình Tưởng – Việt An|01/03/2017 14:36

(Moitruong.net.vn) –

(Moitruong.net.vn) – Những ngày qua, người dân sống gần khu mỏ Nà Tùm, thuộc khu vực thôn Cốc Thử và Nàm Tùm, xã Ngọc Phái (Chợ Đồn – Bắc Kạn) đang rất lo sợ sụt lún sẽ mất đất làm ăn, nguồn nước và ảnh hưởng tới cuộc sống.

1 (1)

Hố sụt lún được người dân rào lại để tránh nguy hiểm

Theo  quan sát tại hiện trường của PV Moitruong.net.vn tại thôn Cốc Thử và Nà Tùm hiện có 6 điểm sụt lún tại ruộng đã được nhân dân rào quanh những hố lún lại để tránh trâu bò đi vào. Miệng hố rộng và sâu khoảng 4m. Hiện tại nhân dân vẫn không thể trồng lúa được vì thiếu nước.

Bà Ma Thị Thẩm người dân thôn Nà Tùm, xã Ngọc Phái (Chợ Đồn – Bắc Kạn) bức xúc nói: “Ruộng nhà tôi bị sụt lún năm 2015, tôi cũng không rõ sụt vào lúc nào chỉ biết khi lúa chín đi gặt thì phát hiện, sau đó doanh nghiệp đã cho người đến lấp hố sụt đó đi. Cứ khi nào doanh nghiệp hút nước là lại xảy ra hiện tượng sụt lún, chúng tôi rất lo sợ, ngôi nhà mới xây xong nay đã bị nứt cả tường và nền nhà”.

Còn bà Đàm Thị Sâu ở thôn Cốc Thử chia sẻ: “nhà tôi cũng bị nứt nhiều chỗ, bà con ở đây nước không có ăn, nước làm ruộng cũng không có. Chúng tôi đi làm đồng cũng sợ lắm, chỉ sợ bị sụt rơi xuống hố thì chết. Có gia đình đến tối không thấy Trâu về nên mới toả ra đi tìm thì phát hiện con Trâu bị rơi xuống hố rồi. Khi sụt lún cũng không thấy có ai kiểm tra, không biết sau này chúng tôi sống thế nào?”

2 (1) 3 (1)

Bản thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn
Thành tại cuộc họp để Trường Đại học mỏ địa chất báo cáo nguyên nhân,
phương án khắc phục sự cố sụt lún đất tại xã Ngọc Phái.

Hiện tượng sụt lún không chỉ ảnh hưởng đến ruộng vườn, nguồn nước của bà con xã Ngọc Phái mà còn làm ảnh hưởng trực tiếp đến tỉnh lộ với các vết nứt ngang đường, nhiều nhà dân ở Nà Tùm xuất hiện những vết nứt quanh nhà, tường bao…

Được biết, sụt lún chỉ bắt đầu xảy ra khi một mỏ quặng đi vào khai thác trên địa bàn, đợt sụt lún nghiêm trọng nhất là vào ngày 2/1/2016, trên tuyến tỉnh lộ 254 thuộc địa bàn tổ 10 thị trấn Bằng Lũng, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, đã xảy ra sự cố sụt lún với một hố sâu khoảng trên 12m, đường kính khoảng 16m. Ngày 16/1/2016, tại vị trí cũ lại bị sụt lún toàn bộ số đất đã san lấp với miệng hố có chiều hướng rộng ra thêm.

Những năm trước đó hiện tượng sụt lún đã xảy ra tại các khu vực lân cận như sụt lún nứt đất tại các thôn: Cốc Thử, Nà Tùm, Nà Bưa, Bản Tàn năm 2008; nứt đất ảnh hưởng đến nhà dân, nhà mẫu giáo thôn Bản Tàn, thị trấn Bằng Lũng năm 2014; sụt lún tại cánh đồng Nà Bưa, thôn Cốc Thử, xã Ngọc Phái năm 2015.

5

Nhiều nhà dân ở 2 thôn bị nứt

Dẫn chúng tôi đến khu vực bị sụt lún, ông Nguyễn Thế Viên, Trưởng thôn Nà Tùm và Cốc Thử cho biết, 2 thôn Cốc Thử và Nà Tùm hiện có 6  điểm sụt lún, mới đây nhất là vào ngày 5/2. Người dân chúng tôi rất lo lắng, trong tháng 1 thỉnh thoảng lại có người báo phát hiện hố sụt lún, khiến người dân  ăn không ngon ngủ không yên. Nếu doanh nghiệp vẫn hút nước mà nhà nước không có giải pháp gì thì dân sẽ đi biểu tình.

Trao đổi với chúng tôi, ông Hà Sỹ Luân – Chủ tịch huyện Chợ Đồn, Bắc Kạn cho biết: “Sau phát hiện hiện tượng sụt lún chúng tôi đã báo cho các sở ngành liên quan và UBND tỉnh Bắc Kạn để có hướng giải quyết. Hiên tượng sụt lún đã xảy ra từ năm 2008 và cao điểm nhất là từ ngày 5/2/2017”.

Theo quan điểm cá nhân ông Hà Sỹ Luân, Chủ tịch huyện Chợ Đồn chia sẻ: Nguyên nhân hiện tượng sụt lún thì có rất nhiều lý do, nhưng doanh nghiệp cứ hút nước là lại xảy ra sụt lún. Chúng tôi cũng mong làm sao tìm rõ nguyên nhân chính xác và sẽ có những giải pháp khắc phục hiện tượng sụt lún để người dân yên tâm sản xuất.

Trước đó, UBND tỉnh Bắc Kạn có thông báo số 106/TB-UBND ngày 15/9/2008 thông báo về kết luận của Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Thành tại cuộc họp để Trường Đại học mỏ địa chất báo cáo nguyên nhân, phương án khắc phục sự cố sụt lún đất tại xã Ngọc Phái. Phó chủ tịch tỉnh kết luận: Báo cáo đã đánh giá khá đầy đủ, chi tiết đúng với hiện trạng sụt lún ở khu vực mỏ Nà Tùm và các vùng lân cân thuộc xã Ngọc Phái; nguyên nhân gây sụt lún là do khai thác chì, kẽm của Công ty TNHH khai khoáng Bắc Kạn.

Ngày 24/2, tỉnh Bắc Kạn tổ chức hội nghị thông tin về tình hình sụt lún tại huyện Chợ Đồn trong thời gian qua.

Theo kết luận của các nhà khoa học, nguyên nhân cơ bản của hiện tượng sụt lún nêu trên là do điều kiện tự nhiên tạo nên, đó là tồn tại hệ thống hang ngầm hở (trần hang là đất đá gắn kết yếu, chứa nước và không chứa nước) và hệ thống đới đập vỡ nứt nẻ chứa nước. Do đặc điểm địa chất tự nhiên, đá carbonat nứt nẻ dập vỡ bị nước hòa tan và rửa lụa hoặc hang động (hang động caster) tạo thành hệ thống kênh dẫn nước. Hệ thống hang hở có thể xảy ra hiện tượng sụt lún khi điều kiện thuận lợi.
Cùng với đó, quá trình khai thác nước ngầm dân sinh trong khu vực và hoạt động khai thác khoáng sản trong khu vực và vùng lân cận có thể là một trong những nguyên nhân gián tiếp gây sụt lún tại tổ 10, thị trấn Bằng Lũng, huyện Chợ Đồn.

Tổng cục Địa chất và Khoáng sản khẳng định đây là hiện tượng bình thường của tự nhiên, xếp vào dạng thiên tai thường xảy ra ở những vùng phân bố đá vôi. Hiện tượng này đã xảy ra nhiều nơi trên thế giới. Tổng cục khuyến cáo có thể chủ động phòng tránh bằng cách hạn chế hút mạch nước ngầm, hút nước mỏ chì kẽm Nà Tùm.

Hoàng Đình Tưởng – Việt An

   

(0) Bình luận
Nổi bật
Đừng bỏ lỡ
Chợ Đồn (Bắc Kạn): Đâu là nguyên nhân gây sụt lún nghiêm trọng?