COP31: Tăng nguồn lực tài chính, đẩy nhanh kiểm soát khí methane

Tăng nguồn lực cho các giải pháp giảm phát thải

Trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) diễn ra tại thành phố Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, Hội nghị cấp cao về methane và các khí gây hiệu ứng nhà kính không phải CO2 đã công bố nhiều cam kết tài chính mới nhằm thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu.

Theo đó, các tổ chức và quỹ tài trợ cam kết cung cấp hơn 480 triệu USD để hỗ trợ những nỗ lực giảm phát thải methane và các chất ô nhiễm khác. Nguồn lực này tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng cắt giảm phát thải lớn như năng lượng, nông nghiệp và quản lý chất thải; đồng thời hỗ trợ kiểm soát muội than, phát triển giải pháp đun nấu sạch, giao thông và công nghệ làm mát.

Đây là bước bổ sung đáng chú ý cho các nỗ lực tài chính quốc tế đã được triển khai trước đó. Khi Cam kết Methane toàn cầu được khởi động năm 2021, các tổ chức tài trợ từng cam kết đóng góp 300 triệu USD để hỗ trợ thực hiện sáng kiến. Tính đến nay, tổng số tiền đã được giải ngân từ các đơn vị tài trợ vượt 530 triệu USD.

Việc tiếp tục huy động nguồn lực cho thấy giảm phát thải methane đang ngày càng được đặt ở vị trí quan trọng trong chương trình nghị sự khí hậu toàn cầu. Khác với các giải pháp cần thời gian dài mới phát huy tác dụng, kiểm soát methane có thể góp phần hạn chế tốc độ nóng lên trong ngắn hạn, đồng thời mang lại lợi ích trực tiếp đối với chất lượng không khí và sức khỏe con người.

Bổ sung 25 triệu USD hỗ trợ 7 quốc gia hành động

Cũng tại hội nghị, các đối tác công bố khoản tài trợ bổ sung 25 triệu USD cho chương trình Thúc đẩy hành động cấp quốc gia về các chất gây ô nhiễm siêu mạnh (Super Pollutant Country Action Accelerator), thuộc Liên minh Khí hậu và Không khí sạch (CCAC).

Khoản kinh phí mới sẽ giúp chương trình mở rộng hoạt động tới 7 quốc gia, gồm Bờ Biển Ngà, Ethiopia, Fiji, Maroc, Pakistan, Philippines và Uzbekistan. Trước đó, chương trình đã nhận được 25 triệu USD tài trợ ban đầu, nâng tổng nguồn kinh phí được công bố lên 50 triệu USD.

Mục tiêu của sáng kiến là hỗ trợ 30 quốc gia đang phát triển đến năm 2030. Thông qua việc thành lập các nhóm chuyên trách, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và xây dựng danh mục dự án đủ điều kiện thu hút đầu tư, chương trình hướng tới giúp các quốc gia chuyển những cam kết giảm phát thải thành hoạt động cụ thể.

Đây được xem là hướng tiếp cận quan trọng đối với các quốc gia còn gặp khó khăn về tài chính, công nghệ và năng lực triển khai chính sách. Bởi trên thực tế, việc nhận diện nguồn phát thải mới chỉ là bước đầu; để kiểm soát methane hiệu quả, các quốc gia cần có nguồn vốn, đội ngũ chuyên môn và những dự án đủ khả năng triển khai trên quy mô lớn.

Cắt giảm methane có thể mang lại lợi ích kinh tế và môi trường

Phát biểu tại hội nghị, Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) Simon Stiell nhấn mạnh, giảm phát thải methane và các chất ô nhiễm siêu mạnh có thời gian tồn tại ngắn trong khí quyển là một trong những giải pháp nhanh chóng, ít tốn kém và hiệu quả để kiềm chế tình trạng Trái Đất nóng lên trong ngắn hạn.

Theo ông Simon Stiell, khoảng 70% lượng methane phát thải trong lĩnh vực dầu khí có thể được loại bỏ bằng các công nghệ hiện có, với chi phí thấp hoặc không phát sinh chi phí ròng. Điều này cho thấy kiểm soát phát thải không nhất thiết phải đồng nghĩa với việc gia tăng gánh nặng kinh tế nếu các giải pháp phù hợp được áp dụng.

Methane phát sinh từ nhiều hoạt động, trong đó có khai thác, vận chuyển dầu khí, sản xuất nông nghiệp và xử lý chất thải. Vì vậy, các biện pháp giảm phát thải cần được triển khai đồng bộ giữa các ngành, từ kiểm soát rò rỉ khí trong hoạt động năng lượng, cải thiện phương thức canh tác đến thu gom, xử lý và tận dụng khí phát sinh tại các cơ sở xử lý chất thải.

Đối với lĩnh vực chất thải, việc thu hồi và sử dụng methane tại các bãi chôn lấp không chỉ góp phần hạn chế phát thải khí nhà kính mà còn có thể tạo thêm nguồn năng lượng. Trong nông nghiệp, các giải pháp cải tiến quy trình sản xuất cũng có thể giúp giảm lượng khí phát sinh, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Ở góc độ kinh tế, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga cho biết tổ chức này hiện đang hỗ trợ các chương trình giảm phát thải methane tại 45 quốc gia. Những chương trình này đặt mục tiêu cắt giảm 11 triệu tấn methane và mang lại lợi ích cho hơn 160 triệu người.

Các cam kết tài chính được công bố tại COP31 cho thấy cộng đồng quốc tế đang tăng cường chú trọng tới những giải pháp có khả năng tạo ra kết quả giảm phát thải trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển nguồn vốn thành các chính sách, công nghệ và dự án cụ thể tại từng quốc gia.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gây ra những tác động sâu rộng, việc kiểm soát methane cần được xem là một phần quan trọng trong chiến lược giảm phát thải khí nhà kính. Huy động tài chính, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực thực thi sẽ là những điều kiện cần thiết để các cam kết tại COP31 tạo ra chuyển biến rõ rệt đối với môi trường và khí hậu toàn cầu.

COP31: Thúc đẩy hành động toàn cầu, tăng tốc ứng phó biến đổi khí hậu