Điều gì khiến dông lốc, lũ quét xảy ra dồn dập tại Quảng Ngãi?

Khoảng 16h30 ngày 3/3, một trận mưa lớn kèm dông lốc mạnh bất ngờ quét qua xã Ba Vì, tỉnh Quảng Ngãi, gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản. Thống kê ban đầu cho thấy toàn xã có 116 căn nhà bị tốc mái, hư hỏng ở nhiều mức độ. Thiệt hại nặng nhất tập trung tại thôn Ba Lăng với 76 nhà bị tốc mái từ 30-50%. Thôn Nước Lầy có 29 nhà bị ảnh hưởng, trong đó 3 căn bị tốc mái hoàn toàn; thôn Ta Noát ghi nhận 8 nhà hư hại nặng. Ngoài ra, nhiều chuồng trại chăn nuôi bị sập, diện tích lớn cây trồng, hoa màu của người dân bị gió quật đổ.

Chiều cùng ngày, tại xã Ba Vinh xảy ra mưa dông gây lũ quét cục bộ trên các suối. Một nhóm 8 người đi làm rẫy ở thôn Cao Muôn gặp sự cố khi đang trở về thì đất đá từ sườn núi sạt xuống theo dòng lũ, cuốn trúng 3 người. Các nạn nhân được đưa đi cấp cứu và đang được điều trị tại cơ sở y tế địa phương.

Trước đó, Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Quảng Ngãi đã cảnh báo khả năng xuất hiện mây đối lưu gây mưa rào, dông lốc và nguy cơ mưa đá tại nhiều khu vực miền núi. Theo theo dõi ảnh mây vệ tinh và dữ liệu định vị sét trong 3 giờ trước khi xảy ra sự việc, các khối mây phát triển mạnh và có xu hướng mở rộng. Cơ quan khí tượng cảnh báo trong dông có thể xuất hiện mưa lớn cục bộ, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh; cấp độ rủi ro thiên tai ở mức 1.

Ngay sau khi thiên tai xảy ra, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng công an, quân đội và các tổ xung kích hỗ trợ người dân lợp lại mái nhà, thu dọn cây đổ, đảm bảo giao thông và vệ sinh môi trường. Những hộ bị thiệt hại nặng được bố trí nơi ở tạm tại nhà văn hóa thôn; công tác sửa chữa nhà cửa được khẩn trương triển khai trong ngày 4-5/3.

Đại diện UBND xã Ba Vì cho biết, địa phương ưu tiên nguồn lực hỗ trợ các hộ có người già, neo đơn và gia đình chính sách sớm ổn định chỗ ở.

Theo Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, lốc xoáy về bản chất là một dạng xoáy khí quy mô rất nhỏ, tồn tại trong thời gian ngắn. Khác với bão có phạm vi rộng và thời gian kéo dài đủ để vệ tinh, radar và mô hình dự báo theo dõi, lốc xoáy thường chỉ xảy ra trong phạm vi hẹp nên rất khó quan trắc chính xác.

Hiện nay, ngành khí tượng chỉ có thể cảnh báo khả năng xuất hiện lốc, vòi rồng, mưa đá khi xuất hiện các đám mây dông phát triển mạnh trong môi trường nóng ẩm, bất ổn định cao, chứ chưa thể dự báo cụ thể vị trí, cường độ hay diễn biến chi tiết.

Lốc xoáy thường có đường kính từ vài chục đến vài trăm mét, thời gian tồn tại ngắn nhưng tốc độ gió rất lớn, tương đương gió mạnh trong bão. Vì vậy, dù quy mô nhỏ, hiện tượng này vẫn có thể gây thiệt hại nặng nề do nhà cửa, cây cối và tài sản bị cuốn theo hướng di chuyển của lốc.

Nắng nóng 2026 có thể lập kỷ lục