Giải bài toán “mục tiêu kép” năm 2026: Tăng trưởng cao, lạm phát dưới 4,5%

Đây là năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam duy trì lạm phát dưới 4%, cho thấy sự ổn định tương đối vững chắc của kinh tế vĩ mô trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu.

Bước sang năm 2026, mục tiêu đặt ra cao hơn đáng kể: tăng trưởng GDP khoảng 10%, kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân khoảng 4,5%. Đây là bài toán không dễ, đòi hỏi công tác chỉ đạo, điều hành giá phải thận trọng, đồng bộ và linh hoạt.

Nhận diện bức tranh thị trường, giá cả

Chiều 12/1, Học viện Tài chính phối hợp với Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) tổ chức Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ nhất năm 2026, thu hút sự tham gia của đông đảo GS, TS, chuyên gia kinh tế, nhà quản lý và giảng viên.

Diễn đàn nhằm phân tích rõ các xu hướng, động lực chính tác động đến thị trường và giá cả trong năm 2025, nhận diện những thách thức trong và ngoài nước đối với Việt Nam năm 2026, đồng thời đề xuất các giải pháp để thực hiện thành công mục tiêu kép mà Quốc hội đã thông qua.

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31%, cao hơn mức trung bình giai đoạn 2016–2025 (3,09%) nhưng vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát. CPI tháng 12/2025 tăng 3,48% so với cùng kỳ năm trước, bình quân tăng 0,29%/tháng.

Điều hành linh hoạt – yếu tố then chốt giữ ổn định vĩ mô

Đánh giá kết quả điều hành giá năm 2025, Nhà giáo Ưu tú, PGS, TS Nguyễn Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính cho biết, trong bối cảnh môi trường quốc tế có nhiều biến động lớn như thay đổi chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, Nam Mỹ hay biến động mạnh của giá vàng, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng theo kế hoạch đề ra.

Cụ thể, năm 2025 xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng 16,27%; tiêu dùng tăng 7,95%; tích lũy tài sản tăng 8,68%. Dù tín dụng tăng trưởng cao, chênh lệch lãi suất VND–USD lớn, các sức ép về lạm phát và tỷ giá đã dần được hóa giải, kiểm soát ở mức dưới 4%.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Học viện Tài chính, thách thức năm 2026 là rất lớn. Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% – mức cao chưa từng đạt được trong lịch sử, đòi hỏi tổng cầu từ tiêu dùng, đầu tư đến xuất khẩu phải tăng rất mạnh, kéo theo áp lực lớn lên chính sách tiền tệ và tài khóa trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định.

Phân tích sâu hơn về diễn biến CPI, TS Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế – Tài chính (Học viện Tài chính) cho rằng, một trong những nguyên nhân chính giúp CPI năm 2025 được kiểm soát là xu hướng giảm của nhiều mặt hàng cơ bản trên thị trường thế giới như dầu thô, sắt thép, gạo…, qua đó trung hòa tác động tăng CPI từ tỷ giá.

Bên cạnh đó, các tác động từ tín dụng và tỷ giá thường có độ trễ. Một phần đáng kể tăng trưởng tín dụng chảy vào thị trường tài sản, đặc biệt là bất động sản, khiến tác động trực tiếp đến CPI không quá lớn.

Áp lực lạm phát năm 2026: Có nhưng không đột biến

Bước sang năm 2026, các chuyên gia nhận định thị trường giá cả sẽ chịu áp lực từ cả phía chi phí đẩy (giá nguyên liệu, tỷ giá) và cầu kéo (tăng trưởng kinh tế cao). Môi trường kinh tế toàn cầu dự báo chưa thực sự thuận lợi, tiềm ẩn rủi ro từ thuế quan, tăng trưởng chậm tại các nền kinh tế lớn và biến động của thị trường tài chính – tiền tệ quốc tế.

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS Ngô Trí Long đưa ra ba kịch bản lạm phát năm 2026. Cụ thể: Kịch bản thuận lợi: CPI 3,0–3,4%; Kịch bản cơ sở: CPI 3,5–4,0%; Kịch bản rủi ro cao: CPI 4,3–4,8% (vùng cảnh báo).

Theo TS Nguyễn Đức Độ, áp lực lạm phát năm 2026 sẽ cao hơn năm 2025 nhưng không quá lớn. CPI hàng tháng có thể tăng khoảng 0,3%, lạm phát bình quân cả năm xoay quanh mức 3,5%. Ở chiều ngược lại, triển vọng tăng trưởng toàn cầu thấp khiến giá hàng hóa cơ bản khó tăng mạnh, trong khi xu hướng lãi suất tăng nhẹ sẽ góp phần kiềm chế lạm phát.

Phối hợp chính sách – chìa khóa đạt mục tiêu kép

Ngày 13/11/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 244/2025/QH15 về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội năm 2026, đặt mục tiêu CPI bình quân khoảng 4,5%.

Để thực hiện mục tiêu này, ông Phạm Văn Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, công tác quản lý, điều hành giá năm 2026 cần tập trung kiểm soát tốt lạm phát, đồng thời tiếp tục hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân; triển khai lộ trình giá thị trường đối với dịch vụ công, hàng hóa do Nhà nước quản lý khi điều kiện cho phép; đẩy mạnh tổ chức thực thi hệ thống pháp luật về giá theo Luật Giá năm 2023 và Luật sửa đổi, bổ sung Luật Giá năm 2025.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Trong bối cảnh tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức 146% thuộc nhóm cao – chính sách tiền tệ cần ưu tiên ổn định vĩ mô, kiểm soát cung tiền và tín dụng ở mức hợp lý, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính.

Với nền tảng hạ tầng thương mại ngày càng hiện đại, cơ chế quản lý minh bạch hơn và sự điều hành linh hoạt của các cơ quan chức năng, Việt Nam được kỳ vọng có đủ dư địa để giải bài toán “mục tiêu kép” năm 2026, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn phát triển mới.

Bắc Ninh đứng thứ 5 cả nước về tăng trưởng kinh tế năm 2025