Hà Nội chìm trong bụi mịn, chất lượng không khí ở mức xấu

Theo dữ liệu từ ứng dụng IQAir, vào lúc 8h30 ngày 14/11, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại Hà Nội đạt 167, đưa Thủ đô đứng thứ sáu trong danh sách những thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới.

Ghi nhận trong sáng cùng ngày cho thấy, nhiều khu vực của Hà Nội chìm trong lớp không khí trắng đục. Các tòa nhà cao tầng ở phía xa gần như bị che khuất, đường phố phủ một lớp bụi mờ, gây cảm giác ngột ngạt cho người tham gia giao thông.

Đáng chú ý, tình trạng ô nhiễm không khí tại một số khu vực còn nghiêm trọng hơn mức trung bình của toàn thành phố. Tại Quảng An (phường Tây Hồ), chỉ số AQI có thời điểm vượt 200, chạm ngưỡng rất xấu. Khu vực Xuân Tảo - Cổ Nhuế ghi nhận chỉ số trên 190, Phú Thượng ở mức 181, trong khi Vĩnh Tuy cũng nằm trong ngưỡng ô nhiễm đỏ. Một số điểm đo tại Ba Đình và Tây Hồ xuất hiện mức cảnh báo màu tím.

Theo thang đánh giá chất lượng không khí, AQI từ 0-50 được xếp loại tốt; 51-100 là trung bình; 101-150 là kém; 151-200 là xấu; 201-300 là rất xấu và trên 300 là mức nguy hại. Như vậy, với chỉ số AQI 167, chất lượng không khí Hà Nội trong sáng 14/11 đã vượt ngưỡng an toàn đối với sức khỏe cộng đồng.

Bụi thứ cấp và giao thông là những nguồn phát thải đáng kể

Theo số liệu của Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), bụi thứ cấp đóng góp khoảng 27% lượng phát thải PM2.5 tại các đô thị lớn như Hà Nội. Giao thông vận tải chiếm khoảng 23%, hoạt động xây dựng và bụi đường chiếm 20%, đốt mở chiếm 12%, sản xuất công nghiệp chiếm 10% và các nguồn khác chiếm 8%.

Những con số này cho thấy ô nhiễm không khí tại Hà Nội không xuất phát từ một nguồn đơn lẻ mà là hệ quả tổng hợp của nhiều hoạt động phát thải trong đô thị. Trong đó, giao thông, xây dựng, bụi đường và các quá trình hình thành bụi thứ cấp đang tạo áp lực lớn lên chất lượng không khí.

Bên cạnh các nguồn phát thải, điều kiện thời tiết cũng là yếu tố khiến tình trạng ô nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn. Hiện tượng nghịch nhiệt bức xạ có thể xuất hiện khi chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn. Khi đó, lớp không khí lạnh gần mặt đất bị giữ lại bên dưới lớp không khí ấm hơn, làm giảm khả năng khuếch tán các chất ô nhiễm lên cao.

Trong điều kiện gió yếu, nắng hanh và ít có sự xáo trộn không khí, bụi mịn dễ tích tụ ở tầng không khí thấp, khiến mức độ ô nhiễm gia tăng. Nếu hình thái thời tiết bất lợi tiếp tục duy trì trong những ngày tới, chất lượng không khí tại Hà Nội có thể tiếp tục diễn biến xấu.

Chủ động bảo vệ sức khỏe trước ô nhiễm không khí

Với mức AQI từ 151-200, người dân được khuyến cáo hạn chế các hoạt động ngoài trời kéo dài, đặc biệt là những hoạt động thể lực cường độ cao. Trường hợp phải di chuyển ngoài trời, nên sử dụng khẩu trang có khả năng lọc bụi mịn và hạn chế tiếp xúc với các khu vực có mật độ giao thông lớn.

Trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người mắc bệnh hô hấp, tim mạch là các nhóm cần đặc biệt lưu ý. Người dân nên thường xuyên theo dõi chỉ số chất lượng không khí để điều chỉnh hoạt động sinh hoạt, học tập và làm việc phù hợp.

Tình trạng bầu trời Hà Nội liên tục bị bao phủ bởi bụi mịn một lần nữa cho thấy áp lực môi trường ngày càng lớn đối với các đô thị đông dân. Việc cải thiện chất lượng không khí không thể chỉ trông chờ vào những giải pháp ứng phó trong các đợt ô nhiễm cao điểm, mà cần được thực hiện thường xuyên, đồng bộ từ kiểm soát khí thải giao thông, hoạt động xây dựng, sản xuất công nghiệp đến quản lý bụi đường và các nguồn phát thải khác.

Bảo vệ bầu không khí Thủ đô vì thế không chỉ là yêu cầu về môi trường, mà còn là điều kiện thiết yếu để bảo đảm sức khỏe và chất lượng sống của hàng triệu người dân.

Hà Nội siết kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm không khí trước mùa đông – xuân