Hà Nội dự kiến công bố quy hoạch thoát nước mới vào tháng 9/2026

Ngày 15/7, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ năm (kỳ họp thường lệ giữa năm 2026), HĐND TP Hà Nội khóa XVII đã tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn về những vấn đề cử tri quan tâm. Trong đó, tình trạng úng ngập tại các tuyến phố nội đô và khu đô thị tiếp tục là nội dung được nhiều đại biểu chất vấn.

Trả lời tại phiên họp, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết quy hoạch thoát nước và thoát nước thải của thành phố dự kiến sẽ được phê duyệt và công bố công khai trong tháng 9/2026 để HĐND và người dân Thủ đô theo dõi, giám sát. Song song với đó, Hà Nội đang tập trung triển khai nhiều công trình trọng điểm nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước.

Đại biểu Lê Văn Đức nêu thực trạng nhiều khu vực của thành phố vẫn thường xuyên ngập úng kéo dài, đồng thời đề nghị làm rõ nguyên nhân chậm cập nhật Quy hoạch thoát nước Thủ đô; cơ sở xác định vị trí, quy mô và cao độ các hồ điều hòa; phương án dự phòng khi quy hoạch có điều chỉnh cũng như các giải pháp phát triển hạ tầng thoát nước theo hướng thân thiện với môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Giải trình nội dung này, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết việc triển khai Quy hoạch thoát nước Thủ đô đã được thực hiện trong suốt 13 năm qua và luôn gắn với quá trình điều chỉnh, hoàn thiện quy hoạch chung của thành phố.

Theo đó, quy hoạch thoát nước được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Để triển khai cụ thể các nội dung về cao độ nền và thoát nước, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 725/QĐ-TTg ngày 10/5/2013 phê duyệt Quy hoạch thoát nước Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đến ngày 27/12/2024, Quyết định số 1668/QĐ-TTg về điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 tiếp tục tạo cơ sở để rà soát, cập nhật hệ thống quy hoạch.

Trong quá trình lập quy hoạch, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã phối hợp với Sở Xây dựng rà soát, đánh giá việc thực hiện Quy hoạch 725 trên cơ sở Báo cáo số 8372/SXD-HT ngày 16/10/2023 của Sở Xây dựng, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp trong Quy hoạch chung điều chỉnh, bảo đảm tính khả thi và đồng bộ.

Theo đánh giá hiện nay, hệ thống thoát nước mới chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu theo quy hoạch. Hệ thống hồ điều hòa và các công trình thoát nước cũng mới được đầu tư khoảng 20%, trong khi diện tích hồ điều hòa đạt khoảng 18% so với quy hoạch được phê duyệt.

Đây cũng là một trong những điểm nghẽn lớn nhiều lần được HĐND thành phố cũng như lãnh đạo Trung ương và Hà Nội chỉ ra trong thời gian qua.

Ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết quy hoạch thoát nước, thoát nước thải và quy hoạch cao độ nền hiện được xác định là bộ phận của quy hoạch hạ tầng kỹ thuật theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Trong thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ là cơ quan chủ trì lập quy hoạch, còn Sở Quy hoạch - Kiến trúc tiếp tục phối hợp rà soát, hoàn thiện các nội dung liên quan.

Đối với Quy hoạch tổng thể Thủ đô có tầm nhìn 100 năm, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã ban hành kế hoạch triển khai. Theo định hướng mới, tổng diện tích hồ điều hòa của Hà Nội sẽ được nâng lên hơn 8.000 ha, tăng khoảng 20-25% so với quy hoạch trước đây nhằm tăng khả năng tiêu thoát nước và thích ứng với tình trạng mưa cực đoan do biến đổi khí hậu.

Quy hoạch tổng thể mới cũng lần đầu tiên nghiên cứu đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm theo định hướng phát triển đô thị hiện đại. Cùng với mạng lưới giao thông và đường sắt đô thị, thành phố sẽ quy hoạch hệ thống bể chứa nước ngầm và công trình thoát nước ngầm nhằm tăng khả năng điều tiết và tiêu thoát nước. Nội dung này sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong quá trình triển khai quy hoạch.

Về tiến độ điều chỉnh quy hoạch, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đã thống nhất với Sở Xây dựng về nhiệm vụ và lộ trình thực hiện. Theo kế hoạch, quy hoạch thoát nước và thoát nước thải của Hà Nội sẽ được phê duyệt và công bố trong tháng 9/2026.

Hiện thành phố đang đẩy nhanh tiến độ 13 công trình cấp bách về thoát nước, trong đó có 6 dự án xây dựng hồ điều hòa cùng nhiều dự án cải tạo hệ thống kênh mương, cống và trạm bơm.

Song song với đó, Hà Nội cũng triển khai cải tạo, chỉnh trị các tuyến sông giữ vai trò quan trọng trong tiêu thoát nước như sông Tô Lịch, sông Kim Ngưu, sông Nhuệ và sông Đáy. Khi các dòng sông được khơi thông và hạ thấp mực nước, năng lực tiêu thoát nước sẽ được cải thiện, đồng thời phục vụ hiệu quả hơn cho sản xuất nông nghiệp.

Các sở, ngành tiếp tục rà soát những tồn tại trong công tác quản lý cao độ nền và quy hoạch thoát nước. Trong quá trình điều chỉnh quy hoạch, thành phố sẽ cập nhật các yếu tố mới như tính toán lại tần suất mưa thiết kế, rà soát quy mô trạm bơm, sông, kênh, hồ điều hòa và tích hợp các kịch bản biến đổi khí hậu từ năm 2025 trở đi.

Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc, nếu hoàn thành khoảng 80% khối lượng còn lại theo Quy hoạch 725, Hà Nội cơ bản sẽ giải quyết được tình trạng ngập úng đô thị.

Bên cạnh đó, định hướng phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đa tầng, đa lớp trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm sẽ tạo nền tảng để giải quyết căn cơ bài toán ngập úng khi được đầu tư đồng bộ.

Tại phiên chất vấn, trả lời về định hướng xây dựng mô hình "thành phố bọt biển", Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết đây là giải pháp chuyển từ tư duy thoát nước nhanh sang giữ nước, thấm nước, điều tiết và tái sử dụng nước. Hiện nội dung này mới đang trong quá trình nghiên cứu và chưa triển khai cụ thể.

Tuy nhiên, Sở Xây dựng đã chủ động xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với vật liệu thấm nhằm sẵn sàng triển khai ngay khi đề án được phê duyệt.

Đối với việc kết nối hạ tầng thoát nước tại các khu đô thị, ông Nguyễn Phi Thường cho biết Sở Xây dựng đã rà soát toàn bộ 52 khu đô thị trên địa bàn. Đến nay, 26 khu đô thị và khu nhà ở đã hoàn thành, bàn giao đầy đủ hạ tầng thoát nước cho thành phố. Đối với 26 khu còn lại, thành phố phấn đấu hoàn thành việc khớp nối trong năm 2026.

Ông cũng đề xuất không nghiệm thu hoặc không đưa công trình vào sử dụng nếu chủ đầu tư chưa hoàn thiện đầy đủ hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm, cống thoát nước và các điểm đấu nối theo đúng quy hoạch được phê duyệt.

Liên quan đến tình trạng úng ngập tại khu đô thị Ciputra và Dự án Khai Sơn, đại diện UBND phường Phú Thượng cho biết địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và cơ bản xử lý được các điểm ngập cục bộ. Trong khi đó, đại diện UBND phường Bồ Đề nhận trách nhiệm đối với những tồn tại trên địa bàn và cam kết tập trung chỉ đạo khắc phục.

Phát biểu kết luận nội dung chất vấn, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà đánh giá thời gian qua UBND thành phố đã tập trung chỉ đạo nhiều giải pháp, ưu tiên nguồn lực đầu tư các công trình tiêu thoát nước, cải tạo sông, hồ, kênh, mương và từng bước nâng cao năng lực tiêu úng.

Nhờ đó, một số điểm ngập kéo dài đã được xử lý, góp phần giảm thiểu thiệt hại sau các trận mưa lớn. Tuy nhiên, tình trạng úng ngập vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt tại những khu vực đô thị phát triển nhanh hoặc hạ tầng chưa đồng bộ.

Theo bà Phùng Thị Hồng Hà, bên cạnh các nguyên nhân khách quan như biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan, vẫn còn những hạn chế trong công tác quản lý và tổ chức thực hiện cần sớm được khắc phục bằng quyết tâm cao hơn, cách làm quyết liệt hơn và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành.

HĐND TP Hà Nội đề nghị UBND thành phố tiếp tục rà soát tổng thể quy hoạch tiêu thoát nước, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, ưu tiên xử lý dứt điểm các điểm ngập thường xuyên và các tuyến giao thông huyết mạch.

Đồng thời, thành phố cần tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, dự báo và vận hành hệ thống tiêu thoát nước; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương, đồng thời phát huy vai trò của người dân trong bảo vệ hệ thống thoát nước và giữ gìn vệ sinh môi trường.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố, điều quan trọng là phải chuyển từ tư duy xử lý khi xảy ra úng ngập sang chủ động phòng ngừa, quản trị rủi ro và thích ứng với tốc độ phát triển của đô thị hiện đại.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường siết kiểm tra an toàn hồ chứa nước