Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7/2026

Cần có lộ trình phù hợp

Theo nghị quyết, từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực trong vành đai 1. Từ ngày 1/1/2028, phạm vi áp dụng sẽ mở rộng ra toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực thuộc vành đai 2. Đến ngày 1/1/2030, vùng phát thải thấp sẽ được triển khai từ vành đai 3 trở vào, bao phủ phần lớn khu vực trung tâm. Từ năm 2031 trở đi, thành phố sẽ áp dụng tại tất cả các khu vực đáp ứng đủ tiêu chí.

Theo ông Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, giải quyết ô nhiễm không khí là bài toán rất khó và không thể trông chờ vào một giải pháp duy nhất. Việc chuyển đổi phương tiện từ xe xăng sang xe điện không phải “cây đũa thần”.

“Nếu chỉ giảm xe chạy xăng mà vẫn giữ nguyên các nguồn phát thải khác thì hiệu quả sẽ không lớn. Thực tế, ngay cả má phanh của xe điện cũng có thể phát sinh bụi mịn PM2.5”, ông Tùng cho biết.

Nhiều ý kiến cũng cho rằng, việc chuyển đổi ồ ạt phương tiện có thể tạo áp lực kinh tế lớn lên người dân. Thay vì cấm hoàn toàn xe xăng, cần tăng cường kiểm soát khí thải thông qua đăng kiểm, phân loại phương tiện đủ tiêu chuẩn môi trường để được lưu thông trong nội đô, qua đó giảm phát thải một cách hợp lý và có lộ trình.

Hà Nội chuẩn bị hạ tầng, ưu tiên giao thông xanh

Từ định hướng quản lý dựa trên dữ liệu ở cấp trung ương, Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa bằng các giải pháp chính sách ở cấp địa phương. Ông Nguyễn Tuyển, Trưởng phòng Quản lý vận tải (Sở Xây dựng Hà Nội), cho biết từ 1/7/2026, thành phố sẽ chính thức thí điểm vùng phát thải thấp tại một số khu vực.

Trọng tâm đầu tiên là phát triển hệ thống giao thông công cộng xanh. Bên cạnh các tuyến buýt hiện có, Hà Nội đang nghiên cứu triển khai các tuyến buýt điện cỡ nhỏ nhằm tăng cường kết nối giữa các ga đường sắt đô thị, khu dân cư, khu đô thị mới. Đồng thời, dịch vụ xe đạp công cộng cũng sẽ tiếp tục được mở rộng.

Song song với đó, thành phố đang thúc đẩy xây dựng hạ tầng phục vụ chuyển đổi phương tiện. Một tổ công tác đã được thành lập để khảo sát, đề xuất các vị trí lắp đặt trạm sạc, trạm đổi pin cho xe máy điện, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân chuyển đổi từ phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch.

Về tổ chức giao thông, Hà Nội đang xây dựng phương án phân loại phương tiện được ưu tiên và phương tiện bị hạn chế trong vùng phát thải thấp. Theo dự kiến, ô tô tải từ 3,5 tấn sử dụng dầu diesel và các phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải EURO 4 sẽ bị hạn chế hoặc cấm lưu thông trong một số khung giờ nhất định.

Công bố sớm lộ trình, tránh xáo trộn đời sống

Để bảo đảm tính khả thi, Hà Nội đang phối hợp với lực lượng Công an trong xây dựng phương án kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Trung tá Đào Việt Long, Phó Trưởng phòng Cảnh sát giao thông (Công an TP Hà Nội), cho biết hiện thành phố đang quản lý hơn 8 triệu phương tiện, trong đó gần 7 triệu xe máy và khoảng 1,2 triệu ô tô, trong khi quỹ đất dành cho giao thông tĩnh chưa đến 1% - một con số rất thấp so với tiêu chuẩn.

“Việc triển khai vùng phát thải thấp cần gắn với bố trí điểm đỗ, điểm trung chuyển hợp lý, bảo đảm sinh hoạt bình thường của người dân”, Trung tá Đào Việt Long nhấn mạnh.

Từ nay đến thời điểm thí điểm, Công an TP Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành để công bố cụ thể các tuyến đường, khung giờ hạn chế phương tiện, giúp người dân chủ động sắp xếp lộ trình di chuyển và thích nghi dần với thay đổi.

Theo lộ trình chung, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% xe buýt sử dụng năng lượng xanh; toàn bộ taxi và các phương tiện vận tải công nghệ hoạt động trong khu vực nội đô sẽ chuyển sang sử dụng năng lượng sạch trước năm 2030.

Những bước đi này không chỉ nhằm cải thiện chất lượng không khí, mà còn góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển đô thị bền vững, lấy dữ liệu và công nghệ làm nền tảng cho quản lý giao thông và môi trường trong giai đoạn tới.

TP.HCM đề xuất loạt giải pháp giảm phát thải khí mê-tan đến năm 2030