Hà Nội: Siết kiểm soát bụi xây dựng, công trình cấp bách gây ô nhiễm vẫn có thể bị đình chỉ
Trước nguy cơ ô nhiễm không khí gia tăng trong những tháng cuối năm, Hà Nội yêu cầu tăng cường kiểm soát bụi từ hoạt động xây dựng và vận chuyển vật liệu. Đáng chú ý, các công trình vi phạm quy định về vệ sinh môi trường, kể cả công trình cấp bách, có thể bị đình chỉ thi công nhằm ngăn chặn phát thải ngay từ nguồn.
Bụi xây dựng tạo áp lực lên chất lượng không khí
Giữa tháng 11/2026, khi Hà Nội bước vào giai đoạn thời tiết có nguy cơ gia tăng ô nhiễm không khí, bụi phát sinh từ hoạt động xây dựng và vận chuyển vật liệu tiếp tục là vấn đề đáng lo ngại. Tại nhiều tuyến đường có dự án đang triển khai, tình trạng đất đá rơi vãi, xe chở vật liệu che chắn không bảo đảm khiến bụi phát tán, ảnh hưởng đến sinh hoạt và việc đi lại của người dân.

Tình trạng này được phản ánh tại một số khu vực như đường trục phía Nam, Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai, đường Lĩnh Nam, đường nối Đại lộ Thăng Long với cao tốc Hà Nội - Hòa Bình, Vành đai 2,5 và đường Tam Trinh. Đây đều là những tuyến đường có hoạt động thi công, vận chuyển vật liệu với mật độ cao.
Không chỉ phát sinh trực tiếp tại công trường, đất cát bám theo bánh xe hoặc rơi vãi trong quá trình vận chuyển còn tích tụ trên mặt đường. Khi thời tiết hanh khô, phương tiện lưu thông tiếp tục cuốn bụi lên không khí, làm gia tăng ô nhiễm tại khu vực dân cư.
Theo kết quả kiểm kê nguồn phát thải do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội công bố ngày 10/11, sử dụng năm 2025 làm năm cơ sở, bụi đường chiếm khoảng 58% tổng lượng phát thải PM10 được kiểm kê, hoạt động xây dựng chiếm khoảng 22%.
Đối với bụi mịn PM2.5, bụi đường chiếm 41,3%, giao thông vận tải chiếm 34,6% và hoạt động xây dựng chiếm 8,4%. Nồng độ PM2.5 trung bình năm 2025 của Hà Nội đạt 48,5 µg/m³.
Trong khi đó, thời tiết mùa Đông - Xuân với hiện tượng nghịch nhiệt, gió yếu và lớp hòa trộn không khí thấp khiến các chất ô nhiễm khó khuếch tán, dễ tích tụ gần mặt đất. Vì vậy, kiểm soát bụi đường và bụi xây dựng được xem là nhiệm vụ quan trọng trong nỗ lực cải thiện chất lượng không khí Thủ đô.
Qua kiểm tra, cơ quan chức năng phát hiện một số nhà thầu chưa bố trí đầy đủ hệ thống phun sương, rửa bánh xe; việc vệ sinh trong và ngoài công trường chưa bảo đảm. Một số công trình còn thiếu hàng rào, biển báo và nhân lực hướng dẫn giao thông. Hơn 100 trường hợp vi phạm đã được ghi nhận, với tổng số tiền xử phạt trên 1 tỷ đồng.
Kiên quyết đình chỉ công trình vi phạm vệ sinh môi trường
Trước thực trạng trên, ngày 15/10/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 400/KH-UBND về tăng cường các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí. Trong đó, hoạt động xây dựng, vận chuyển vật liệu và vệ sinh đường phố được xác định là những lĩnh vực cần tập trung kiểm soát.
Đối với các công trường xây dựng nhà cao tầng, khu đô thị thuộc diện áp dụng, thành phố yêu cầu hoàn thiện hàng rào cao tối thiểu 3 m, tường bao cao ít nhất 40 cm, hệ thống phun sương dập bụi và camera giám sát có khả năng lưu trữ dữ liệu tối thiểu 30 ngày trước ngày 15/11/2026.
Các công trình có diện tích trên 1 ha và những dự án có nguy cơ phát tán bụi cao phải triển khai giải pháp giám sát bằng cảm biến, camera hoặc công nghệ phù hợp. Việc kiểm tra, phân loại công trường cần ưu tiên những khu vực gần trường học, bệnh viện và khu dân cư.
Ở khâu vận chuyển, phương tiện chở đất đá, vật liệu xây dựng và phế thải phải được che phủ kín, vệ sinh trước khi ra khỏi công trường, không để vật liệu rơi vãi. Chủ đầu tư có trách nhiệm thu gom bùn đất tại cổng công trường và những đoạn đường bị ảnh hưởng trong phạm vi 50 - 100 m.
Đặc biệt, tại cuộc họp ngày 10/11 của Tổ công tác Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về giải quyết các điểm nghẽn ô nhiễm môi trường, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông yêu cầu xử lý triệt để tình trạng xe chở cát, sỏi, đất đá che chắn sơ sài, gây phát tán bụi và rơi vãi vật liệu ra đường.
Đáng chú ý, tất cả công trình, kể cả nhà dân, phải đóng bao vật liệu xây dựng rời và phế thải khi vận chuyển. Chính quyền xã, phường cần tăng cường kiểm tra, xử phạt nghiêm và kiên quyết đình chỉ thi công đối với công trình vi phạm quy định về vệ sinh môi trường, kể cả công trình cấp bách. Hoạt động kiểm tra đột xuất cũng cần được đẩy mạnh.
Cùng với đó, đề xuất lắp đặt camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giám sát phương tiện ra vào công trường, phát hiện vi phạm về vệ sinh môi trường và an toàn lao động được đặt ra như một giải pháp hỗ trợ quản lý.
Kiểm soát bụi xây dựng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm túc từ chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị vận chuyển. Việc xử lý vi phạm cần đi đôi với giám sát thường xuyên, khắc phục triệt để các điểm phát sinh bụi, qua đó góp phần cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hướng tới xây dựng đô thị xanh, bền vững
.jpg)



