Hà Nội thúc tiến độ giải quyết gần 11.000 hồ sơ đất dịch vụ tồn đọng

Gỡ vướng pháp lý cho hàng nghìn trường hợp đất dịch vụ

Việc giải quyết chính sách giao đất dịch vụ, đất ở cho các hộ gia đình có đất nông nghiệp bị thu hồi tại Hà Nội đang được đẩy nhanh sau khi thành phố bổ sung căn cứ pháp lý đối với những trường hợp tồn đọng kéo dài.

Vừa qua, tại kỳ họp chuyên đề, HĐND TP. Hà Nội đã thống nhất nội dung UBND thành phố trình về phương án xử lý 10.928 trường hợp đã được chấp thuận hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm bằng đất dịch vụ hoặc đất ở nhưng đến nay chưa hoàn tất thủ tục.

Đây là nhóm hồ sơ phát sinh tại một số địa bàn thuộc quận Hà Đông, huyện Thanh Trì và huyện Quốc Oai trước khi sắp xếp đơn vị hành chính. Nhiều trường hợp gặp khó khăn do chính sách đất đai thay đổi qua các thời kỳ, dẫn đến chưa xác định được đầy đủ căn cứ để tiếp tục thực hiện.

Theo thống kê, trong số 10.928 trường hợp nói trên, năm phường Hà Đông, Dương Nội, Phú Lương, Yên Nghĩa và Kiến Hưng có khoảng 10.834 trường hợp. Hai phường Thanh Liệt, Định Công có khoảng 70 trường hợp; xã Quốc Oai có 24 trường hợp.

Khối lượng hồ sơ chủ yếu tập trung tại khu vực Hà Đông trước đây. Đây cũng là địa bàn có quá trình thực hiện chính sách giao đất dịch vụ qua nhiều giai đoạn, chịu tác động từ những thay đổi về cơ chế và quy định pháp luật.

Vướng mắc đáng chú ý liên quan đến sự khác biệt giữa các văn bản chính sách được ban hành trước và sau ngày 1/10/2009. Thời điểm này, Nghị định số 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ và Quyết định số 108/2009/QĐ-UBND của Hà Nội có hiệu lực, quy định việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm bằng tiền.

Trong khi đó, một số trường hợp đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận hỗ trợ bằng hình thức giao đất dịch vụ, đất ở sau thời điểm trên. Sự khác biệt về căn cứ và thời điểm ban hành văn bản khiến quá trình hoàn thiện thủ tục gặp trở ngại.

Để xử lý, thành phố đề xuất sử dụng một số văn bản của UBND TP. Hà Nội và nghị quyết của HĐND quận Hà Đông được ban hành sau ngày 1/10/2009 làm căn cứ giải quyết đối với các trường hợp thuộc phạm vi xác định.

Phương án này đã được HĐND thành phố thống nhất tại kỳ họp ngày 4/11. Phạm vi bổ sung căn cứ pháp lý gồm 8 xã, phường: Hà Đông, Dương Nội, Phú Lương, Yên Nghĩa, Kiến Hưng, Thanh Liệt, Định Công và Quốc Oai.

Tuy nhiên, việc bổ sung căn cứ pháp lý không đồng nghĩa tất cả các trường hợp đều đương nhiên được giao đất. Từng hồ sơ vẫn phải được kiểm tra, đối chiếu về đối tượng, điều kiện hưởng chính sách, tiêu chuẩn diện tích và khả năng bố trí quỹ đất.

Đối với những trường hợp đã nhận hỗ trợ bằng tiền nhưng nay thuộc diện xem xét giải quyết bằng đất, cơ quan chức năng phải xác định cụ thể nghĩa vụ hoàn trả và các khoản tài chính liên quan theo quy định.

Địa phương phải hoàn thành đề án tổng thể trước ngày 30/11

Cùng với việc tháo gỡ những bất cập về căn cứ pháp lý, Hà Nội đang yêu cầu các xã, phường đẩy nhanh công tác rà soát, xây dựng phương án giải quyết tổng thể.

Theo báo cáo của thành phố, tính đến ngày 22/10/2026, trong 17 xã, phường thuộc phạm vi triển khai Nghị quyết số 44/NQ-HĐND, có 11 đơn vị đã thành lập tổ rà soát; 5 đơn vị ban hành kế hoạch thực hiện; 10 đơn vị tiến hành thống kê số hộ và quỹ đất. Bên cạnh đó, 4 địa phương đã xây dựng dự thảo đề án tổng thể.

Tiến độ triển khai giữa các địa phương còn chưa đồng đều. Trong khi số lượng hồ sơ cần xử lý lớn, thời gian hoàn thành các bước chuẩn bị không còn nhiều.

Theo Kế hoạch số 319/KH-UBND, các địa phương phải hoàn thành việc rà soát và phê duyệt đề án tổng thể trước ngày 30/11/2026.

Đề án cần xác định rõ đối tượng được hưởng chính sách, căn cứ pháp lý, tiêu chuẩn đất được giao và quỹ đất dự kiến bố trí. Đây là cơ sở quan trọng để triển khai các thủ tục tiếp theo đối với từng hộ dân.

Chủ tịch UBND cấp xã được giao trách nhiệm tổ chức rà soát, đối chiếu hồ sơ và xác định căn cứ áp dụng chính sách. Các địa phương phải kiểm tra đầy đủ quá trình thực hiện, tránh bỏ sót quyền lợi của người dân hoặc áp dụng chính sách không đúng đối tượng.

Một yêu cầu quan trọng là công khai phương án để người dân theo dõi, giám sát và phản ánh những nội dung chưa thống nhất. Các kiến nghị phát sinh phải được xem xét, xử lý theo thẩm quyền; những vấn đề vượt thẩm quyền cần được báo cáo cơ quan cấp trên.

Việc công khai thông tin ngay từ giai đoạn xây dựng đề án được kỳ vọng giúp hạn chế khiếu nại, tranh chấp, đồng thời bảo đảm sự minh bạch trong quá trình xác định đối tượng và bố trí đất.

Sau khi đề án được phê duyệt, chính quyền địa phương sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, lập kế hoạch chi tiết và thực hiện thủ tục giao đất. Việc xác định vị trí thửa đất cho từng hộ được thực hiện thông qua hình thức bốc thăm công khai, có sự chứng kiến của các thành phần liên quan.

Người được giao đất phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định trước khi cơ quan chức năng tổ chức bàn giao đất trên thực địa và hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Xử lý dứt điểm chính sách trong năm 2027

Để bảo đảm tiến độ, Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND TP. Hà Nội đề nghị UBND thành phố chỉ đạo quyết liệt các cơ quan, địa phương, chủ động giải quyết những nội dung thuộc thẩm quyền.

Với các vấn đề còn vướng về căn cứ pháp lý hoặc vượt thẩm quyền, thành phố cần sớm tổng hợp, xây dựng phương án xử lý và báo cáo cấp có thẩm quyền. Việc phối hợp giữa các đơn vị phải được thực hiện chặt chẽ, tránh tình trạng hồ sơ tiếp tục bị kéo dài do chậm trao đổi, thống nhất.

Mục tiêu được đặt ra là giải quyết dứt điểm chính sách trong năm 2027. Để đạt được yêu cầu này, các địa phương cần hoàn thành việc lập đề án đúng thời hạn, xác định rõ trách nhiệm từng đơn vị và chủ động tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Với gần 11.000 trường hợp đang chờ được giải quyết, nhiệm vụ của Hà Nội không chỉ là hoàn thiện thủ tục hành chính mà còn phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân có đất nông nghiệp bị thu hồi.

Việc chuyển từ chủ trương tháo gỡ sang kết quả giao đất thực tế sẽ là thước đo quan trọng đối với hiệu quả triển khai chính sách, góp phần giải quyết những tồn tại kéo dài và ổn định tình hình tại các địa phương.

Lấy Luật Đất đai làm gốc, bảo đảm đồng bộ các luật liên quan