Hạ tầng xử lý nước thải vẫn là “điểm nghẽn” lớn của môi trường Thủ đô

Sáng 17/4, Đoàn giám sát của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội do Phó Chủ tịch Phạm Anh Tuấn làm Trưởng đoàn đã làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội về tình hình triển khai các dự án thu gom, xử lý rác thải, nước thải và thực hiện Luật Bảo vệ môi trường trên địa bàn.

Nhiều chỉ tiêu môi trường đạt kết quả tích cực

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường của Thủ đô được triển khai đồng bộ, bám sát chỉ đạo của Trung ương và thành phố, từng bước tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực môi trường.

Trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, Sở đã tham mưu ban hành hoặc trình ban hành 24 văn bản chính sách; đồng thời tiếp tục đề xuất 13 văn bản mới nhằm triển khai Luật Thủ đô (sửa đổi) và xử lý các vấn đề môi trường cấp bách.

Nhiều chỉ tiêu môi trường ghi nhận kết quả tích cực. Tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt tại khu vực nội đô đạt 100%, khu vực ngoại thành đạt từ 95% đến 100%. Chất thải y tế nguy hại được xử lý triệt để; chất thải nguy hại từ các cơ sở sản xuất, kinh doanh được xử lý đạt khoảng 99%.

Trong lĩnh vực chất thải rắn sinh hoạt, tỷ lệ đốt rác bình quân quý I-2026 đạt hơn 85%, góp phần giảm tỷ lệ chôn lấp xuống dưới 15%. Công tác vệ sinh môi trường được phân cấp mạnh về cơ sở, 100% xã, phường đã hoàn thành phê duyệt dự án và tổ chức lựa chọn nhà thầu, bảo đảm duy trì dịch vụ thu gom rác thải ổn định.

Xử lý nước thải vẫn chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa

Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, song công tác xử lý nước thải vẫn là một trong những thách thức lớn của Hà Nội.

Hiện toàn thành phố có 8 nhà máy, trạm xử lý nước thải tập trung đang vận hành với tổng công suất hơn 521.000 m³/ngày đêm. Một số dự án trọng điểm như Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá đã bước vào giai đoạn vận hành thử nghiệm, tạo kỳ vọng cải thiện đáng kể chất lượng môi trường nước trong thời gian tới.

Tại các khu công nghiệp, 9/10 khu đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung và triển khai quan trắc tự động theo quy định.

Tuy nhiên, tỷ lệ thu gom và xử lý nước thải đô thị mới đạt khoảng 50,2%, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị nhanh và bền vững. Tình trạng ô nhiễm môi trường nước tại các sông nội đô và làng nghề vẫn kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Bên cạnh đó, một số loại chất thải đặc thù như chất thải xây dựng, bùn thải và phân bùn bể phốt vẫn chưa được xử lý hiệu quả, gây áp lực lớn lên hạ tầng môi trường đô thị.

Đoàn giám sát đánh giá cao sự chủ động của Sở Nông nghiệp và Môi trường trong tham mưu và triển khai công tác bảo vệ môi trường, đồng thời cho rằng kết quả hiện nay vẫn chưa tương xứng với yêu cầu phát triển của Thủ đô.

Trong đó, hạ tầng xử lý nước thải được xác định là “điểm nghẽn” lớn nhất cần sớm tháo gỡ. Việc đầu tư các dự án theo lưu vực sông còn chậm, chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa và gia tăng dân số.

Kết luận buổi giám sát, lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội nhấn mạnh, công tác bảo vệ môi trường của thành phố đã chuyển từ tư duy “khắc phục” sang “quản trị và kiểm soát tổng thể”, song vẫn cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách và hạ tầng kỹ thuật.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu tập trung rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý nước thải, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách trong quản lý môi trường đô thị.

Đồng thời, cần triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường nước tại các sông nội đô như sông Nhuệ, sông Đáy và sông Tô Lịch; nâng cao hiệu quả quản lý chất thải rắn, giảm chôn lấp, tăng tỷ lệ xử lý bằng công nghệ hiện đại; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm về môi trường.

Đoàn giám sát đề nghị các cơ quan chức năng tiếp thu đầy đủ các ý kiến, xây dựng chương trình hành động cụ thể với lộ trình rõ ràng, nhằm tạo chuyển biến thực chất trong công tác bảo vệ môi trường Thủ đô trong thời gian tới.

Hà Nội tháo gỡ vướng mắc đất đai, môi trường cho doanh nghiệp