Mỹ đảo ngược chính sách khí hậu: EPA bãi bỏ tiêu chuẩn carbon với nhà máy điện than, khí

Động thái này dự kiến được công bố bên lề cuộc họp các Bộ trưởng Năng lượng Nhóm G20 tại Houston, bang Texas, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy các chính sách nhằm mở rộng sản xuất năng lượng trong nước và giảm các yêu cầu môi trường đối với ngành điện.

Theo kế hoạch, EPA sẽ xóa bỏ các yêu cầu được ban hành dưới thời Tổng thống Joe Biden, trong đó buộc các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch hiện hữu và trong tương lai phải áp dụng những công nghệ cụ thể để giảm phát thải khí nhà kính. Một trong những giải pháp được quy định là công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), nhằm cắt giảm đáng kể lượng CO2 phát sinh trong quá trình sản xuất điện.

EPA đồng thời dự kiến đưa ra một quy định riêng nhằm bãi bỏ kết luận của chính phủ liên bang rằng khí nhà kính phát sinh từ các nhà máy điện gây ra mối đe dọa đối với sức khỏe con người. Đây là cơ sở quan trọng để Chính phủ Mỹ xây dựng các quy định kiểm soát phát thải theo Đạo luật Không khí sạch.

Việc xem xét lại các tiêu chuẩn đối với ngành điện nằm trong chuỗi động thái đảo ngược chính sách khí hậu của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Đầu năm 2026, EPA đã bãi bỏ các tiêu chuẩn khí hậu tương tự đối với phương tiện giao thông, đồng thời đảo ngược kết luận về nguy cơ gây hại được cơ quan này đưa ra năm 2009, trong đó xác định khí nhà kính có thể đe dọa sức khỏe con người.

Đối với ngành điện, EPA lần đầu đề xuất bãi bỏ các quy định khí hậu vào mùa hè năm ngoái. Các quy định mới nếu được hoàn tất sẽ làm thay đổi đáng kể yêu cầu kiểm soát carbon đối với các nhà máy điện than và khí tự nhiên tại Mỹ.

Đây cũng là bước tiếp theo trong một quá trình chính sách kéo dài nhiều năm. Dưới thời Tổng thống Barack Obama, EPA từng hoàn tất Kế hoạch Điện sạch, lần đầu đặt ra yêu cầu đối với các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch phải cắt giảm lượng khí thải gây biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ Kế hoạch Điện sạch vào năm 2022. Một quy định thay thế do chính quyền Donald Trump nhiệm kỳ đầu ban hành sau đó cũng bị tòa án hủy bỏ.

Đến năm 2024, EPA dưới thời Tổng thống Joe Biden tiếp tục ban hành các tiêu chuẩn mới nhằm giảm phát thải từ ngành điện. Theo quy định này, các nhà máy điện than đang hoạt động phải thu giữ phần lớn lượng khí thải carbon trước năm 2039 hoặc đóng cửa. Đây chính là một trong những quy định đang được chính quyền hiện nay đề xuất bãi bỏ.

Việc thay đổi chính sách được chú ý bởi ngành điện là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính lớn nhất của Mỹ. Theo phân tích dữ liệu phát thải năm 2022 của Viện Liêm chính Chính sách thuộc Trường Luật Đại học New York, nếu ngành điện Mỹ được xem như một quốc gia riêng biệt, lượng phát thải khí nhà kính của lĩnh vực này sẽ đứng thứ sáu thế giới.

Việc nới lỏng các yêu cầu liên bang có thể tạo thêm dư địa để các nhà máy điện than và khí tiếp tục vận hành, đồng thời giảm áp lực đầu tư vào các công nghệ kiểm soát carbon. Tuy nhiên, động thái này cũng đặt ra những quan ngại về khả năng gia tăng phát thải khí nhà kính trong dài hạn, trong khi nhiều quốc gia đang đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Với vai trò là một trong những quốc gia phát thải lớn nhất thế giới, thay đổi chính sách của Mỹ đối với ngành điện không chỉ tác động đến mục tiêu giảm phát thải trong nước mà còn có thể ảnh hưởng tới nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu trên phạm vi toàn cầu.

Mỹ đối mặt nguy cơ giá điện sạch tăng tới 120% sau khi dừng ưu đãi thuế