Năm 2026: Việt Nam hướng tới chuyển đổi xanh

Những điểm nhấn kinh tế năm 2025

Trong 11 tháng năm 2025, kinh tế Việt Nam vận động trong bối cảnh toàn cầu nhiều bất định khi chuỗi cung ứng chưa hoàn toàn ổn định, giá năng lượng và nguyên vật liệu biến động khó lường, lạm phát tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao, trong khi rủi ro địa chính trị tiếp diễn. Trước áp lực đó, Việt Nam kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, giữ niềm tin thị trường và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

Các chỉ số vĩ mô cơ bản được kiểm soát tốt. Lạm phát bình quân 11 tháng ở mức 3,29%; tỷ giá và lãi suất tương đối ổn định, tạo dư địa cho sản xuất, xuất khẩu và đầu tư. Dù chịu tác động nặng nề của thiên tai lịch sử tại miền Trung và sức mua trong nước suy yếu, nền kinh tế vẫn cho thấy khả năng phục hồi đáng kể.

Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng, đóng vai trò động lực chính cho tăng trưởng. Kim ngạch xuất khẩu 11 tháng đạt 430,1 tỷ USD, tăng 16,1% so với cùng kỳ; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 840 tỷ USD. Các ngành chế biến, chế tạo, điện tử duy trì tăng trưởng cao. Đáng chú ý, xuất khẩu rau quả đạt 7,76 tỷ USD và thủy sản đạt 10,37 tỷ USD, đều vượt kỷ lục năm trước, khẳng định vai trò ngày càng lớn của nông sản trong cơ cấu xuất khẩu.

Tuy vậy, bức tranh xuất khẩu còn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI - chiếm hơn 76% kim ngạch, trong khi khu vực kinh tế trong nước tăng trưởng chậm. Cán cân thương mại xuất siêu hơn 20,5 tỷ USD nhưng chủ yếu đến từ khu vực FDI, cho thấy thách thức về năng lực nội sinh và liên kết chuỗi giá trị của doanh nghiệp trong nước.

Công nghiệp và xây dựng dần lấy lại vai trò động lực tăng trưởng. Chỉ số sản xuất công nghiệp 11 tháng tăng 9,3%, trong đó chế biến, chế tạo tăng 10,6%. Nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực như ô tô, thép cán, xi măng, dệt may, da giày ghi nhận mức tăng hai con số. Tuy nhiên, nền công nghiệp hỗ trợ, năng lực R&D và logistics còn hạn chế, khiến giá trị gia tăng trong nước chưa theo kịp tốc độ tăng sản lượng.

Đầu tư công tiếp tục bứt phá, với vốn thực hiện từ ngân sách nhà nước đạt hơn 736 nghìn tỷ đồng, tăng gần 27% so với cùng kỳ; vốn FDI thực hiện đạt 23,6 tỷ USD - mức cao nhất trong 5 năm. Dù vậy, hiệu quả đầu tư chưa tương xứng khi một số dự án còn dàn trải, thiếu trọng tâm chiến lược. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gia tăng, yêu cầu đặt ra là ưu tiên đầu tư cho hạ tầng thích ứng, năng lượng xanh và hạ tầng số để tạo nền tảng tăng trưởng dài hạn.

Tín dụng tăng nhanh nhưng hiệu quả lan tỏa còn hạn chế. Tín dụng toàn nền kinh tế vượt mục tiêu tăng 16%, song dòng vốn chủ yếu chảy vào khu vực dịch vụ, trong khi khu vực sản xuất vật chất chưa được tiếp sức tương xứng. Điều này đặt ra nguy cơ lệch pha giữa tăng vốn và hiệu quả tăng trưởng, đòi hỏi điều phối dòng vốn theo hướng ưu tiên các ngành tạo giá trị gia tăng cao.

Cải cách thể chế tiếp tục là điểm sáng mang tính dài hạn. Việc ban hành khung pháp lý cho đầu tư xanh trong năm 2025 đánh dấu bước chuyển từ tăng trưởng bằng mọi giá sang phát triển bền vững, tạo nền tảng cho thị trường vốn và tín dụng xanh. Tuy nhiên, cộng đồng doanh nghiệp vẫn kỳ vọng cải cách mạnh mẽ hơn để giảm chi phí tuân thủ và rủi ro chính sách.

Bên cạnh đó, sức mua trong nước còn yếu khi tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 11 tháng chỉ tăng 6,8%, phản ánh thu nhập hộ gia đình phục hồi chậm và tác động kéo dài của thiên tai. Thị trường trong nước - trụ cột quan trọng của tăng trưởng - vẫn chưa đủ mạnh để tạo lực đỡ bền vững.

Nhìn tổng thể, kinh tế Việt Nam năm 2025 cho thấy khả năng chống chịu đáng kể trước biến động toàn cầu. Tuy nhiên, để chuyển từ “trụ vững” sang tăng trưởng bền vững, cần nâng cao chất lượng đầu tư, củng cố thị trường trong nước và phát huy đồng bộ các động lực mới, đặc biệt là kinh tế xanh, kinh tế số và kinh tế tri thức – tạo nền tảng cho giai đoạn tăng tốc sau năm 2026.

"Chuyển đổi kép: Xanh hóa - số hóa" trong năm 2026

Tại Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025, triển vọng 2026 với chủ đề “Kinh tế Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh rằng chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số là xu thế tất yếu, không thể đảo ngược. Trên cơ sở đó, Việt Nam xác định rõ “chuyển đổi kép: Xanh hóa và số hóa” là yêu cầu khách quan, là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu; vừa đóng vai trò nền tảng, vừa tạo động lực thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững. Đảng và Nhà nước luôn đặc biệt quan tâm, ban hành nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trên nền tảng “chuyển đổi kép: Xanh hóa và số hóa”.

Phân tích bối cảnh tình hình, mục tiêu, nhiệm vụ và các giải pháp trọng tâm năm 2026 và thời gian tới, Thủ tướng cho biết Việt Nam kiên định, nhất quán tập trung thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm: Phấn đấu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 là nước phát triển, thu nhập cao.

Để đạt được các mục tiêu chiến lược này, Việt Nam xác định rõ yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng ở mức cao, từ 10% trở lên, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; đồng thời khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó là chú trọng phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững an ninh, trật tự, an toàn xã hội; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế, gìn giữ môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước.

Theo Thủ tướng, để thực hiện thành công mục tiêu chiến lược phát triển nhanh và bền vững, “chuyển đổi kép: Xanh hóa và số hóa” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh làm động lực chính trong tất cả các ngành, lĩnh vực, đặc biệt là những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.

Quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp hóa, hiện đại hóa được triển khai dựa trên hai yếu tố nền tảng là chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, gắn với phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế sáng tạo, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ. Đồng thời, Việt Nam tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và nguồn nhân lực chất lượng cao nhằm thúc đẩy mạnh mẽ quá trình “chuyển đổi kép: Xanh hóa và số hóa”, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, năng suất, chất lượng, hiệu quả, khả năng chống chịu và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Chỉ rõ lịch sử đã chứng minh rằng càng trong gian khó, bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam càng tỏa sáng, Thủ tướng nhấn mạnh phương châm hành động “coi trọng trí tuệ, tiết kiệm thời gian, lựa chọn các ưu tiên phù hợp” và tinh thần “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng hành, nhân dân và doanh nghiệp ủng hộ, bạn bè quốc tế giúp đỡ thì chỉ bàn làm, không bàn lùi”.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng khẳng định mục tiêu phát triển nhanh và bền vững theo hướng xanh hóa, số hóa của Việt Nam có nền tảng, dư địa và tính khả thi cao; Việt Nam sẽ nỗ lực thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong năm 2026 và những năm tiếp theo, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Vinh danh cán bộ trẻ ngành Nước Việt Nam tiêu biểu năm 2025