Nghệ An đảm bảo nguồn cung, siết chặt quản lý giá vật liệu xây dựng

Tham dự cuộc họp có đại diện lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị và lãnh đạo các công ty: TNHH Hồng Đào, TNHH Tân Hưng, TNHH VSIP Nghệ An, CP Phát triển Công nghiệp WHA và CP Tập đoàn Ecopark.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, năm 2023, Sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định số 3089/QĐ-UBND phê duyệt Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng tỉnh thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050. Công tác quy hoạch thăm dò, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường giai đoạn 2010-2025 về cơ bản đã hoàn thành các mục tiêu đề ra, bảo đảm nguồn cung cho các hoạt động đầu tư xây dựng trên địa bàn.

Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, tỉnh đồng thời triển khai nhiều dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia và của tỉnh, công trình phòng chống thiên tai, hạ tầng khu công nghiệp..., khiến nhu cầu đá, cát xây dựng và đất san lấp tăng đột biến, vượt khả năng cung ứng cục bộ.

Theo dự báo nhu cầu năm 2026, toàn tỉnh thiếu khoảng 951.584 m³ đá xây dựng, 1,773 triệu m³ cát xây dựng và 9,865 triệu m³ đất san lấp. Giai đoạn 2026-2030, nguồn cung hiện tại dự kiến chỉ đáp ứng khoảng 69% nhu cầu đá xây dựng, 39% nhu cầu cát xây dựng và 31% nhu cầu đất san lấp.

Các địa phương có nhu cầu lớn nhưng nguồn cung tại chỗ chưa đáp ứng gồm Nam Đàn, Quế Phong, Quỳ Châu, Vinh, Diễn Châu, Kỳ Sơn, Thanh Chương, Tương Dương, Tân Kỳ và một số địa phương khác. Riêng Nam Đàn có nhu cầu tăng cao do triển khai các dự án giao thông trọng điểm và các công trình hạ tầng quy mô lớn.

Bên cạnh khó khăn về nguồn cung, công tác quản lý giá vật liệu xây dựng còn nhiều bất cập. Qua khảo sát thực tế tại một số mỏ, giá ghi trên hóa đơn xuất bán thường thấp hơn nhiều so với giá giao dịch thực tế trên thị trường, tạo khoảng chênh lệch lớn và gây khó khăn cho việc công bố giá sát với thực tế.

Nguyên nhân được xác định do một số doanh nghiệp cung cấp thông tin không đầy đủ, báo giá mang tính đối phó; cùng với đó là tình trạng găm hàng, nâng giá khi thị trường khan hiếm. Hạ tầng dữ liệu quản lý giá vật liệu hiện còn phân tán ở nhiều cơ quan, trong khi lực lượng nhân sự phụ trách kinh tế xây dựng của Sở Xây dựng còn hạn chế so với quy mô địa bàn.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền yêu cầu đối với công tác cấp phép, gia hạn và quản lý quy hoạch mỏ, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì làm việc với tất cả các chủ mỏ trên địa bàn tỉnh để hoàn thiện thủ tục cấp phép, gia hạn dứt điểm trong tháng 9, chậm nhất là tháng 10/2026.

Khi tham mưu cấp phép nâng công suất hoặc gia hạn mỏ, phải có các điều kiện ràng buộc pháp lý rõ ràng, yêu cầu doanh nghiệp niêm yết đúng giá thực tế, xuất hóa đơn chuẩn xác và định kỳ cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý. Nếu vi phạm sẽ bị đình chỉ hoặc hạ đợt cấp phép.

Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Công Thương khẩn trương rà soát các vùng thiếu hụt vật liệu xây dựng để đưa vào quy hoạch, hoàn thiện bản đồ tổng thể phân vùng nguồn vật liệu trong tháng 10 làm cơ sở tổ chức đấu giá. Đối với các vùng khó khăn miền núi, tỉnh sẽ nghiên cứu cơ chế đặc thù, chủ động thực hiện các thủ tục quy hoạch và đền bù nhằm hỗ trợ nhà đầu tư, rút ngắn thời gian cấp mỏ.

Đối với công tác quản lý giá vật liệu xây dựng và chống thất thu thuế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh thẳng thắn nhìn nhận giá công bố thời gian qua chưa sát với thực tế thị trường, gây khó khăn cho các nhà thầu thi công.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Xây dựng tham mưu thành lập Tổ công tác liên ngành gồm Công an, Thuế, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, trực tiếp làm việc tại các chân mỏ để xác định giá bán thực tế và lập biên bản làm căn cứ quản lý.

Cơ quan Thuế có trách nhiệm rà soát, kiểm tra hóa đơn, chứng từ của các chủ mỏ để xử lý tình trạng khai lách giá hoặc đẩy chi phí vận chuyển nhằm gian lận công suất và thất thu thuế. Sở Xây dựng nghiên cứu đổi mới phương thức công bố giá vật liệu xây dựng theo hướng linh hoạt, để chủ đầu tư chủ động tính cước vận chuyển vào dự toán chính xác hơn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh lưu ý các ngành Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Thuế và Công an phải giữ vai trò nòng cốt trong thẩm định, kiểm tra và siết chặt quản lý giá vật liệu xây dựng; tuyệt đối không đùn đẩy hay dồn trách nhiệm xác định, báo cáo giá cho chính quyền cấp xã.

Nghệ An: 23 nhà máy thủy điện và bước chuyển trong bảo đảm an ninh năng lượng