Nghệ An triển khai kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2026 - 2030

Lựa chọn vùng nguyên liệu có tiềm năng, gắn với nhu cầu thị trường

Việc triển khai kế hoạch nhằm phát triển các vùng nguyên liệu tập trung gắn với lợi thế từng địa phương, nhu cầu thị trường và liên kết chuỗi giá trị, hướng tới nâng cao hiệu quả sản xuất, chất lượng nông sản và thu nhập cho người sản xuất.

Theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước sẽ rà soát, lựa chọn khoảng 250 - 300 vùng nguyên liệu tiềm năng, bảo đảm phù hợp với các tiêu chí của Đề án, định hướng phát triển theo nhóm ngành hàng và vùng sinh thái. Việc lựa chọn được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, tránh đăng ký dàn trải, thiếu tính khả thi.

Các vùng nguyên liệu được lựa chọn phải có phương án tổ chức sản xuất, liên kết thị trường, xác định nhu cầu đầu tư và khả năng huy động nguồn lực. Trong đó, hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác (THT) giữ vai trò nòng cốt trong tổ chức sản xuất; doanh nghiệp là hạt nhân liên kết, còn thị trường định hướng hoạt động sản xuất.

Cùng với đó, kế hoạch chú trọng củng cố các tổ chức sản xuất, nâng cao năng lực quản trị và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý vùng nguyên liệu. Các nhiệm vụ chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng bản đồ số, quản lý mã số vùng nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Phát triển liên kết chuỗi giá trị cũng là nhiệm vụ trọng tâm, tập trung nâng cao chất lượng hợp đồng liên kết, mở rộng tiêu thụ sản phẩm theo hợp đồng, cải thiện thu nhập cho HTX, THT, thành viên và người sản xuất.

Công tác quản lý, giám sát và đánh giá thực hiện Đề án được tổ chức thống nhất theo nguyên tắc “6 rõ”, gắn với đánh giá hằng năm và tổng kết vào năm 2030. Qua đó, kịp thời điều chỉnh nhiệm vụ, nguồn lực và danh mục vùng nguyên liệu phù hợp với kết quả triển khai thực tế.

Tập trung 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp

Để thực hiện các mục tiêu đề ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu. Trọng tâm là tuyên truyền mục tiêu, nội dung, cơ chế, chính sách của Đề án; giới thiệu, nhân rộng các mô hình tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi giá trị hiệu quả; huy động sự tham gia của địa phương, doanh nghiệp, HTX, THT, người sản xuất và các nguồn lực xã hội.

Các địa phương sẽ rà soát, đánh giá, lựa chọn vùng nguyên liệu theo tiêu chí; xây dựng hồ sơ, phương án phát triển và xác định hiện trạng ban đầu. Việc tổng hợp, điều phối danh mục vùng nguyên liệu, nhiệm vụ và dự án phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch, nhu cầu thị trường và khả năng huy động nguồn lực.

Đề án đồng thời hướng tới củng cố, phát triển HTX, THT, kinh tế hộ, trang trại và các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp. Năng lực quản trị, tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng, thực hiện hợp đồng và liên kết chuỗi giá trị được tăng cường thông qua đào tạo, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng khoa học, công nghệ và cơ giới hóa. Các mô hình sản xuất xanh, giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu cũng được khuyến khích phát triển.

Về hạ tầng, kế hoạch yêu cầu rà soát nhu cầu, đề xuất ưu tiên đầu tư giao thông, thủy lợi, cơ sở sơ chế, bảo quản, kho chứa, điểm tập kết và các công trình dùng chung phục vụ vùng nguyên liệu. Việc đầu tư phải gắn với quy mô sản xuất, nhu cầu thị trường và phương án quản lý, vận hành sau đầu tư, đồng thời bảo đảm lồng ghép, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Chuyển đổi số được xác định là một trong những giải pháp quan trọng thông qua xây dựng, chuẩn hóa, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu vùng nguyên liệu; kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống hiện có; ứng dụng bản đồ số, nhật ký sản xuất điện tử, quản lý mã số và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, Đề án thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp, HTX, THT, hộ sản xuất và trang trại; tăng cường kết nối vùng nguyên liệu với các cơ sở thu mua, sơ chế, chế biến, logistics, phân phối và thị trường. Các hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, kết nối cung cầu được đẩy mạnh nhằm củng cố, nhân rộng những mô hình liên kết hiệu quả.

Phát triển vùng nguyên liệu cũng được gắn với ngành nghề, làng nghề, diêm nghiệp, sản phẩm đặc trưng, đa dạng hóa sinh kế, tạo việc làm, giảm nghèo bền vững và ổn định dân cư phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Công tác đào tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng sản xuất, quản trị, kinh doanh, kỹ năng số và cơ giới hóa được tổ chức theo nhu cầu của từng vùng nguyên liệu, chuỗi giá trị và thị trường lao động.

Cuối cùng, cơ chế theo dõi, kiểm tra, giám sát và đánh giá được thiết lập trên cơ sở bộ chỉ số thống nhất, thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ”. Kết quả triển khai sẽ được đánh giá hằng năm, giữa kỳ và tổng kết vào năm 2030, làm căn cứ nhận diện khó khăn, đánh giá hiệu quả đầu tư, đề xuất điều chỉnh nhiệm vụ, nguồn lực, danh mục vùng nguyên liệu và cơ chế, chính sách phù hợp.

Trên cơ sở chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An chủ trì phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan tổ chức triển khai các nội dung theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Nghệ An: Tạm dừng 9 mỏ, bến khai thác cát chưa đáp ứng yêu cầu giám sát