Rét “nàng Bân” năm 2026 khó xuất hiện, nguy cơ mùa hè nắng nóng gia tăng

Tuy nhiên, năm 2026, khả năng xuất hiện hiện tượng này được đánh giá là rất thấp. Nguyên nhân chủ yếu do nền nhiệt trong mùa đông vừa qua duy trì ở mức cao bất thường, phản ánh rõ xu hướng ấm lên của khí hậu.

Theo thông tin từ cơ quan khí tượng, miền Bắc vừa trải qua một mùa đông được xếp vào nhóm ấm nhất trong lịch sử quan trắc. Trong vòng 65 năm qua, nhiệt độ trung bình mùa đông 2025–2026 đạt khoảng 18,37°C, chỉ đứng sau mùa đông 2018–2019.

Trong suốt mùa đông, toàn khu vực chỉ ghi nhận số ít đợt rét đậm, rét hại diện rộng với cường độ yếu và thời gian ngắn. Nhiệt độ thấp nhất tại khu vực đồng bằng phổ biến từ 8–11°C, vùng núi từ 5–7°C, còn vùng núi cao dưới 4°C. Đáng chú ý, hiện tượng băng giá và tuyết rơi gần như không xuất hiện trên diện rộng.

Một số thời điểm giữa mùa đông thậm chí ghi nhận mức nhiệt rất cao. Điển hình, khu vực Sông Mã (Sơn La) từng ghi nhận nhiệt độ lên tới 37,8°C vào đầu tháng 2 – mức nhiệt hiếm gặp trong mùa đông.

Không khí lạnh hoạt động yếu, chủ yếu gây mưa chuyển mùa

Các chuyên gia khí tượng nhận định, từ nay đến giữa tháng 4 có thể xuất hiện một số đợt không khí lạnh, song phần lớn có cường độ yếu và không đủ khả năng gây rét sâu trên diện rộng.

Những đợt không khí lạnh này chủ yếu làm giảm nhiệt vào ban đêm và sáng sớm, đồng thời kết hợp với rãnh áp thấp gây mưa chuyển mùa. Trong giai đoạn từ cuối tháng 3 đến khoảng ngày 20/4, khu vực Bắc Bộ có thể xuất hiện mưa dông rải rác.

Đặc biệt, các hiện tượng thời tiết cực đoan như: dông lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh có thể xảy ra, nhất là tại khu vực trung du và miền núi.

Trong 10 ngày cuối tháng 3, thời tiết miền Bắc được dự báo duy trì trạng thái có mưa vài nơi, sáng sớm xuất hiện sương mù, trong khi trưa và chiều trời có xu hướng hửng nắng. Một số địa phương vùng núi có thể xuất hiện mưa rào và dông cục bộ.

Xu hướng nắng nóng gia tăng, mùa hè tiềm ẩn nhiều cực đoan

Song song với sự suy giảm của các đợt rét, xu hướng nắng nóng đang gia tăng rõ rệt trên phạm vi cả nước.

Từ nay đến hết tháng 3, nắng nóng tiếp tục xảy ra tại khu vực Đông Nam Bộ. Sang tháng 4, vùng ảnh hưởng của nắng nóng có thể mở rộng sang Tây Nam Bộ và một số khu vực Tây Nguyên. Tại miền Bắc, đặc biệt là khu vực Tây Bắc và phía Tây Bắc Trung Bộ, nắng nóng cục bộ có thể xuất hiện từ cuối tháng 3.

Đáng lưu ý, nhiệt độ trung bình tại Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 1 đến 1,5°C. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy mùa hè năm 2026 có khả năng diễn biến khắc nghiệt hơn, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt.

Trước những biến động khó lường của thời tiết, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo ngắn hạn, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa khi các hiện tượng dông lốc, sét và mưa đá có nguy cơ gia tăng.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh các biện pháp cảnh báo sớm, bảo đảm an toàn cho sản xuất và sinh hoạt, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp và phòng chống thiên tai.

Sự vắng bóng dần của rét “nàng Bân” không chỉ là thay đổi của một hiện tượng thời tiết dân gian, mà còn là dấu hiệu rõ rệt cho thấy khí hậu đang chuyển biến theo hướng mùa đông ấm hơn và mùa hè ngày càng khắc nghiệt hơn là một thách thức lớn đối với công tác quản lý môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu trong những năm tới.

Đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao năng lực dự báo thiên tai