Tái sử dụng, tái chế đồ trang trí Tết: Thói quen mới của người tiêu dùng hiện đại
Không còn chạy theo những món đồ trang trí Tết lấp lánh, dùng một mùa rồi bỏ, ngày càng nhiều gia đình Việt lựa chọn tái sử dụng, tái chế vật dụng cũ để làm mới không gian đón xuân.
Từ những cành đào khô, hộp bánh mứt, chai thủy tinh đến bao lì xì năm ngoái, tất cả đều có thể “hồi sinh” theo cách sáng tạo, thân thiện với môi trường, góp phần hình thành thói quen tiêu dùng bền vững trong dịp Tết cổ truyền.

Những ngày cuối năm, thay vì tất bật ra chợ mua đủ loại đồ trang trí mới, chị Lê Thu Hà (phường Vĩnh Tuy, Hà Nội) lại dành buổi tối cùng con cắt dán giấy màu, tận dụng hộp giấy cũ để làm dây treo hình hoa mai, hoa đào. Trên chiếc kệ gỗ cạnh bàn khách, những chai thủy tinh từng đựng mứt Tết năm ngoái được rửa sạch, cắm thêm vài cành đào khô và điểm xuyết bằng dây đèn nhỏ. Căn phòng không cầu kỳ nhưng ấm áp và mang dấu ấn riêng của gia đình. “Năm nay tôi gần như không mua thêm đồ trang trí. Đồ cũ dùng lại được cái nào thì tận dụng, cái gì hỏng thì chế thành đồ mới. Vừa tiết kiệm, vừa thấy mình góp phần giảm rác thải sau Tết”, chị Hà chia sẻ.
Thực tế, mỗi mùa Tết, lượng rác thải sinh hoạt tại các đô thị lớn thường tăng đột biến, trong đó có không ít là đồ trang trí bằng nhựa, xốp, kim tuyến chỉ dùng vài ngày rồi bỏ. Sự tiện lợi và giá rẻ của các sản phẩm dùng một lần từng khiến nhiều người không đắn đo khi mua sắm. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, cùng với làn sóng sống xanh, tiêu dùng bền vững, thói quen này đang dần thay đổi. Trên mạng xã hội xuất hiện ngày càng nhiều nhóm chia sẻ cách tái chế đồ cũ thành đồ trang trí Tết, các buổi workshop cuối tuần cũng thu hút đông đảo người tham gia, từ người trẻ đến các gia đình có con nhỏ.
Tái sử dụng không chỉ là dùng lại đồ cũ mà còn là quá trình sáng tạo để biến những vật tưởng chừng bỏ đi thành sản phẩm mang hơi thở mùa xuân. Phong bao lì xì năm trước có thể cắt thành cánh hoa ghép tranh treo tường; bìa carton từ thùng bánh kẹo trở thành khung ảnh gia đình; lon nước ngọt được sơn lại, buộc dây gai, biến thành chậu cây mini. Những ý tưởng này không phức tạp, chi phí gần như bằng không nhưng lại mang giá trị tinh thần lớn.
Anh Trần Minh Tuấn (xã Thanh Thủy, Phú Thọ) cho biết gia đình anh đã duy trì thói quen tái sử dụng đồ trang trí Tết suốt ba năm nay. “Ban đầu chỉ nghĩ để tiết kiệm, nhưng càng làm càng thấy thú vị. Con trai tôi rất hào hứng khi được tự tay làm lồng đèn từ chai nhựa hay xếp hoa giấy từ báo cũ. Mỗi món đồ đều gắn với kỷ niệm, khiến Tết trong nhà ấm cúng hơn hẳn so với việc mua đồ sẵn ngoài tiệm”, anh Tuấn nói.
Nếu trước đây, bảo vệ môi trường thường gắn với những khái niệm vĩ mô như nhà máy xử lý rác hay chính sách phân loại chất thải, thì nay, việc tái chế đồ trang trí Tết đang đưa môi trường đến gần hơn với từng gia đình. Thói quen này không đòi hỏi đầu tư lớn, chỉ cần thay đổi cách nghĩ: Trước khi bỏ đi, hãy thử xem món đồ đó còn có thể dùng vào việc gì khác.
Nhiều khu dân cư, trường học, câu lạc bộ phụ nữ đã tổ chức các buổi hướng dẫn làm đồ trang trí từ vật liệu tái chế trong dịp cận Tết, tạo nên không khí gắn kết cộng đồng. Ở góc độ người tiêu dùng, việc tái sử dụng đồ trang trí Tết còn mang ý nghĩa giáo dục lâu dài.
Và chính trong những thay đổi nhỏ bé ấy, thói quen tái sử dụng, tái chế đang âm thầm trở thành một phần của đời sống hiện đại, để mỗi mùa xuân đi qua không để lại phía sau những núi rác thải, mà chỉ còn đọng lại niềm vui và ý thức xanh trong mỗi gia đình.




