[Góc nhìn tuần qua] : Nắng nóng sau mưa cực đoan - “Khi rừng khô cháy và đô thị thành chảo lửa”

Thời tiết miền Bắc những ngày qua diễn biến ngày càng khó đoán, sau các đợt mưa dông, mưa lớn cục bộ là nền nhiệt nhanh chóng tăng trở lại. Tại Hà Nội và nhiều đô thị, bê tông, nhựa đường, mái nhà hấp thụ và giữ nhiệt khiến cảm giác oi nóng kéo dài ngay cả sau những cơn mưa.

Hiện tượng đảo nhiệt đô thị ngày càng rõ khi cây xanh, mặt nước thu hẹp trong khi mật độ xây dựng và phương tiện giao thông gia tăng. Những khu vực thiếu bóng cây, thông gió kém dễ hình thành các “túi nhiệt”. Nắng nóng cũng kéo theo nhu cầu sử dụng điều hòa tăng, tạo vòng luẩn quẩn: thành phố càng nóng – càng dùng nhiều thiết bị làm mát – càng thải nhiệt – càng khó hạ nhiệt.

Không chỉ đô thị chịu sức ép. Nền nhiệt cao khiến thực bì trong rừng khô nhanh, làm gia tăng nguy cơ cháy. Theo cập nhật ngày 13/8, Bắc Bộ và Trung Bộ có hơn 700 điểm nằm trong vùng nguy cơ cháy rừng cấp cao. Vì vậy, người dân cần tuyệt đối không đốt thực bì, đốt rác hoặc sử dụng lửa trong và ven rừng; khi phát hiện cháy phải báo ngay cho lực lượng chức năng.

Nắng nóng cũng tác động trực tiếp đến sức khỏe, đặc biệt với người lao động ngoài trời, trẻ em, người cao tuổi và các nhóm dễ tổn thương. Người dân nên hạn chế ra ngoài trong thời gian nắng nóng cao điểm từ 10h đến 16h, bổ sung nước, mặc trang phục thoáng mát và bố trí công việc ngoài trời vào thời điểm phù hợp.

Về lâu dài, chống nóng không thể chỉ dựa vào điều hòa hay chờ những cơn mưa. Đô thị cần tăng diện tích cây xanh, mặt nước, không gian thông thoáng và hành lang gió; đồng thời hạn chế bê tông hóa và đưa khả năng thích ứng khí hậu vào quy hoạch.

Rừng cần màu xanh để chống cháy, đô thị cần màu xanh để hạ nhiệt. Khi mưa cực đoan và nắng nóng ngày càng nối tiếp, xây dựng khả năng chống chịu cho cả hệ sinh thái và đô thị không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết.

[Góc nhìn tuần qua] : Châu Âu nắng nóng, Việt Nam mưa cực đoan "Hai thái cực của biến đổi khí hậu"