Ấn Độ sơ tán 12.000 người trước nguy cơ lũ quét từ hồ băng Bhutan

Ngày 30/10, chính quyền Ấn Độ thông báo đã sơ tán khoảng 12.000 người dân sinh sống dọc sông Sankosh tại huyện Alipurduar, bang Tây Bengal, nhằm phòng ngừa nguy cơ lũ lụt sau sự cố vỡ hồ băng tại nước láng giềng Bhutan.

Sự cố xảy ra vào tối 29/10 tại hồ băng Shintaphu, thuộc khu vực Gasa của Bhutan. Khoảng 7,4 triệu m³ nước cùng lượng lớn bùn đất và đá tràn xuống hạ lưu, khiến mực nước sông Sankosh dâng gần 0,6 m. Đây là con sông chảy dọc ranh giới giữa hai bang Tây Bengal và Assam của Ấn Độ.

Trước nguy cơ dòng nước tiếp tục dâng cao, chính quyền địa phương đã khẩn trương di dời người dân tại các khu vực ven sông đến nơi an toàn, đồng thời phát cảnh báo tại những địa bàn có khả năng chịu ảnh hưởng. Lực lượng Ứng phó thảm họa quốc gia Ấn Độ (NDRF) cùng các đơn vị cứu hộ địa phương được triển khai để theo dõi diễn biến mực nước và chuẩn bị phương án ứng phó.

Giới chức Ấn Độ cho biết tình hình tại khu vực biên giới đang nằm trong tầm kiểm soát, chưa ghi nhận thương vong hoặc thiệt hại lớn. Tại Bhutan, lũ quét đã phá hủy một số công trình thuộc khu du lịch suối nước nóng Gasa Tshachu và cuốn trôi hai cây cầu. Nhà chức trách nước này chưa ghi nhận trường hợp tử vong nhờ triển khai sơ tán trước khi dòng lũ tràn đến.

Sự cố cho thấy thiên tai xảy ra tại khu vực núi cao có thể nhanh chóng tác động đến các cộng đồng dân cư ở hạ lưu, vượt qua ranh giới hành chính và quốc gia. Khi hồ băng bị vỡ, lượng nước tích tụ có thể thoát ra đột ngột, cuốn theo đất đá, làm gia tăng lưu lượng dòng chảy và gây nguy hiểm cho những khu vực nằm dọc sông.

Dãy Himalaya là khu vực thường xuyên đối mặt với nguy cơ lũ quét do vỡ hồ băng. Địa hình núi cao, thung lũng sông dốc cùng những hồ nước hình thành từ quá trình tan băng khiến dòng lũ có thể lan truyền nhanh, gây ngập khu dân cư, phá hủy hạ tầng giao thông và ảnh hưởng đến sinh kế người dân.

Tháng 10/2023, hồ băng South Lhonak tại bang Sikkim của Ấn Độ bị vỡ, gây lũ lụt nghiêm trọng trên sông Teesta, khiến hơn 100 người thiệt mạng và phá hủy nhiều cây cầu, tuyến đường cùng các công trình thủy điện. Trước đó, khu vực Gasa Tshachu của Bhutan cũng từng xảy ra lũ quét vào năm 2021.

Những sự kiện này cho thấy việc giám sát các hồ băng có nguy cơ mất an toàn, theo dõi biến động mực nước và xây dựng phương án sơ tán là những khâu quan trọng trong phòng chống thiên tai. Do lũ có thể xuất hiện đột ngột, thời gian ứng phó thường hạn chế, đòi hỏi thông tin cảnh báo phải được truyền nhanh chóng đến chính quyền cơ sở và cộng đồng nằm trong vùng nguy hiểm.

Theo Trung tâm Quốc tế về Phát triển miền núi tích hợp (ICIMOD), sự cố mới nhất tiếp tục nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, giám sát hồ băng và phối hợp giữa các quốc gia trong khu vực Himalaya.

Bên cạnh nâng cao năng lực dự báo, các địa phương cần rà soát khu dân cư nằm trong vùng nguy cơ, bố trí địa điểm sơ tán và hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp an toàn. Việc chia sẻ dữ liệu thủy văn giữa các quốc gia cũng có ý nghĩa quan trọng đối với những lưu vực sông bắt nguồn từ vùng núi cao và chảy qua nhiều địa bàn.

Bão Arnab đổ bộ vào bờ biển Ấn Độ khiến ba người dân thiệt mạng