Bộ Xây dựng đề xuất: Bất động sản phải có mã định danh mới được giao dịch

Thông tin được bà Hoàng Thu Hằng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), công bố tại Hội thảo góp ý sửa đổi, bổ sung Luật Kinh doanh bất động sản 2023 do Hiệp hội Môi giới bất động sản Việt Nam tổ chức ngày 6/8.

Bất động sản chỉ được giao dịch khi có mã định danh

Theo Bộ Xây dựng, dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được tinh gọn còn 10 chương, 61 điều, giảm 22 điều so với luật hiện hành. Nội dung sửa đổi tập trung vào bốn nhóm vấn đề chính gồm: phân cấp, phân quyền; cắt giảm thủ tục hành chính; tháo gỡ các vướng mắc từ thực tiễn; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý thị trường bất động sản.

Một trong những điểm mới nổi bật là bổ sung quy định cấp mã định danh điện tử cho từng bất động sản. Theo đó, mỗi bất động sản sẽ được cấp một mã định danh duy nhất trên phạm vi toàn quốc và chỉ được phép thực hiện giao dịch khi đã có mã định danh.

Đại diện Bộ Xây dựng cho biết, quy định này được tiếp thu từ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, minh bạch và quản lý xuyên suốt vòng đời của bất động sản, từ hình thành dự án, giao dịch, chuyển nhượng đến khai thác, sử dụng.

Ngoài quy định về mã định danh, dự thảo cũng đề xuất nhiều nội dung mới như phân cấp cho UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nhượng một phần dự án bất động sản; cắt giảm 9 trong tổng số 31 điều kiện đầu tư, kinh doanh; mở rộng phạm vi hợp đồng được chuyển nhượng; cho phép chuyển nhượng dự án đang thế chấp khi có sự đồng ý của bên nhận thế chấp và bổ sung các quy định bảo vệ quyền lợi người mua.

Minh bạch hóa thị trường, hạn chế đầu cơ

Theo bà Phạm Thị Miền, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, việc áp dụng mã định danh điện tử là bước đi cần thiết để xây dựng thị trường bất động sản minh bạch và hiện đại.

Theo bà Miền, mã định danh đã được quy định tại Nghị định số 357/2025/NĐ-CP và sẽ được tạo lập tự động ngay khi dự án đủ điều kiện mở bán. Mỗi bất động sản trong dự án sẽ có một mã riêng, gắn với toàn bộ quá trình hình thành, giao dịch và khai thác.

Khi hoàn thiện việc cấp mã cho bất động sản thuộc các dự án, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục mở rộng sang các loại hình bất động sản khác như đất ở, nhà ở riêng lẻ nhằm chuẩn hóa dữ liệu trên phạm vi cả nước.

Theo các chuyên gia, hệ thống mã định danh sẽ góp phần ngăn chặn đầu cơ, hạn chế giao dịch không minh bạch, giảm tình trạng một tài sản được giao dịch nhiều lần hoặc thông tin không thống nhất, đồng thời tạo nền tảng cho việc số hóa toàn diện thị trường bất động sản.

Doanh nghiệp đề nghị quy định rõ thời hạn cấp mã

Bên cạnh sự đồng thuận về chủ trương, nhiều doanh nghiệp cũng bày tỏ băn khoăn về tính khả thi của quy định mới.

Đại diện Tập đoàn Phục Hưng Holdings cho rằng dự thảo hiện chưa quy định cụ thể thời hạn cấp mã định danh đối với bất động sản hình thành trong tương lai cũng như bất động sản hiện hữu. Nếu không xác định rõ mốc thời gian, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong quá trình triển khai các giao dịch tiếp theo, đặc biệt là hoạt động chuyển nhượng dự án.

Theo quy định hiện hành, mã định danh điện tử bất động sản là chuỗi ký tự gồm chữ và số, có độ dài tối đa 40 ký tự, được tạo lập tự động trên hệ thống dữ liệu quốc gia. Mã được xây dựng trên cơ sở tích hợp nhiều lớp thông tin như mã định danh thửa đất, mã dự án hoặc công trình xây dựng, thông tin địa điểm và các ký tự bổ sung để bảo đảm tính duy nhất, không trùng lặp trên phạm vi toàn quốc.

Bất động sản hạng sang và nghệ thuật của sự chọn lọc