Cần Thơ hướng tới khai thác tiềm năng carbon xanh dương từ rừng ngập mặn

Cần Thơ mong muốn hợp tác với Chính phủ Canada, Đại sứ quán Canada và các đối tác quốc tế để phát triển dự án carbon rừng ngập mặn chất lượng cao tại khu vực Sóc Trăng cũ, trước mắt nghiên cứu thí điểm trên diện tích khoảng 2.000-3.000ha tại Vĩnh Hải - Cù Lao Dung.

Thông tin được Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng đưa ra tại buổi làm việc với Đoàn Đại sứ quán Canada chiều 28/10 về Dự án Hỗ trợ kỹ thuật hướng tới xây dựng năng lực thực hiện kế hoạch giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và huy động nguồn tài chính bền vững để bảo vệ, phát triển rừng, trong đó có thị trường carbon rừng chất lượng cao (Dự án C4G).

Theo lãnh đạo thành phố, Cần Thơ có khoảng 23.000ha đất rừng, trong đó rừng ven biển chiếm hơn 14.000ha, gồm gần 1.800ha rừng tự nhiên, phần còn lại là rừng trồng. Với đường bờ biển dài khoảng 72km, địa phương có nhiều tiềm năng phục hồi và phát triển hệ sinh thái rừng ngập mặn, song vẫn cần nguồn lực đầu tư đáng kể.

Thời gian qua, thành phố đã triển khai các giải pháp phục hồi diện tích rừng bị ảnh hưởng bởi triều cường, hạn chế suy thoái và khôi phục những khu vực rừng ngập mặn bị tác động. Bên cạnh bảo vệ môi trường, hoạt động này còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và tăng khả năng hấp thụ, lưu giữ carbon.

Dự án C4G được UBND thành phố Cần Thơ phê duyệt vào tháng 8/2025, với tổng kinh phí hơn 16,43 tỷ đồng, tương đương khoảng 896.667 đô la Canada, toàn bộ là vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Canada.

Dự án triển khai tại các xã Cù Lao Dung, Lai Hòa, Vĩnh Hải và các phường Vĩnh Phước, Vĩnh Châu, dự kiến kéo dài đến ngày 31/3/2028. Mục tiêu là nâng cao năng lực cho 30 cán bộ thuộc các sở, ngành liên quan, 250 người dân tại cộng đồng vùng dự án và 3 doanh nghiệp, phục vụ công tác bảo vệ, phát triển rừng, ứng phó biến đổi khí hậu và chuẩn bị điều kiện tham gia thị trường carbon.

Đến nay, dự án đã tổ chức hai lớp tập huấn cơ bản về thị trường tín chỉ carbon cho 30 cán bộ nòng cốt; làm việc với 18 doanh nghiệp để tìm hiểu nhu cầu, khó khăn trong kiểm kê khí nhà kính, quản lý phát thải và hạn ngạch phát thải. Trên cơ sở đó, chương trình tập huấn chuyên sâu đang được xây dựng cho 3 doanh nghiệp thí điểm.

Dự án cũng khảo sát thực địa tại các khu vực rừng ngập mặn ven biển, thu thập dữ liệu về diện tích, trữ lượng sinh khối, hiện trạng quản lý và biến động rừng giai đoạn 2015-2026, đồng thời xây dựng bản đồ phân vùng tiềm năng carbon rừng ngập mặn. Công tác khảo sát sinh kế được thực hiện tại 16 cộng đồng thuộc Vĩnh Châu, Vĩnh Hải và Cù Lao Dung, có sự tham gia của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số.

Kết quả đánh giá sơ bộ cho thấy, diện tích rừng ngập mặn và đất chưa có rừng được sàng lọc có tiềm năng triển khai các hoạt động carbon đạt 9.486ha theo tiêu chuẩn Việt Nam và hơn 6.275ha theo tiêu chuẩn quốc tế. Các khu vực tiềm năng tập trung tại xã Vĩnh Hải, xã Cù Lao Dung và phường Vĩnh Châu.

Khả năng tăng hấp thụ hoặc giảm phát thải được ước tính khoảng 138.614 tấn CO2 tương đương mỗi năm theo tiêu chuẩn Việt Nam và 41.982 tấn CO2 tương đương mỗi năm theo tiêu chuẩn quốc tế. Đây là kết quả đánh giá sơ bộ, chưa phải lượng tín chỉ carbon chắc chắn được cấp hoặc nguồn thu có thể thu về. Các diện tích thực tế, tiêu chuẩn áp dụng và điều kiện đánh giá, xác minh vẫn cần được tiếp tục rà soát theo quy định.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, Cần Thơ đề xuất thí điểm dự án carbon rừng ngập mặn chất lượng cao trên diện tích khoảng 2.000-3.000ha tại khu vực Vĩnh Hải - Cù Lao Dung, sau đó xem xét mở rộng tùy điều kiện thực tế.

Thành phố cũng mong muốn Chính phủ Canada, Đại sứ quán Canada kết nối với các tổ chức, doanh nghiệp và nhà đầu tư có kinh nghiệm trong lĩnh vực carbon xanh dương, carbon rừng để hỗ trợ khảo sát chi tiết, nghiên cứu tính khả thi và hoàn thiện hồ sơ dự án.

Việt Nam xác định 6 nhóm hành động về carbon xanh dương đến 2030