Chính phủ ban hành nghị định mới về cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 23/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trong lĩnh vực tài nguyên nước, trong đó bổ sung quy định về nguyên tắc, căn cứ và điều kiện cấp giấy phép khai thác tài nguyên nước và thăm dò nước dưới đất tại Nghị định số 54/2024/NĐ-CP.

Theo nghị định mới, việc đăng ký, cấp phép thăm dò, khai thác, sử dụng tài nguyên nước phải bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật; hài hòa lợi ích của Nhà nước với quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; ưu tiên cấp nước cho sinh hoạt; đồng thời bảo vệ tài nguyên nước, không để xảy ra suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm nguồn nước.

Việc cấp giấy phép khai thác tài nguyên nước và thăm dò nước dưới đất được căn cứ vào quy hoạch tài nguyên nước, quy hoạch ngành, vùng, tỉnh; hiện trạng khai thác, sử dụng nước; kết quả thẩm định hồ sơ của cơ quan có thẩm quyền và nhu cầu khai thác, sử dụng nước của tổ chức, cá nhân đề nghị cấp phép.

Tổ chức, cá nhân chỉ được cấp giấy phép khai thác tài nguyên nước sau khi hoàn thành việc lấy ý kiến theo quy định của Luật Tài nguyên nước. Hoạt động khai thác phải phù hợp với quy hoạch, vùng cấm và vùng hạn chế khai thác nước dưới đất. Đối với giấy phép thăm dò nước dưới đất, tổ chức, cá nhân phải có đề án thăm dò đáp ứng yêu cầu bảo vệ nguồn nước và phù hợp với các quy định của pháp luật.

Trường hợp khai thác nước mặt có xây dựng đập, hồ chứa, ngoài các điều kiện chung, tổ chức, cá nhân còn phải có phương án quan trắc khí tượng thủy văn, dự báo nguồn nước, phương án vận hành hồ chứa và quy trình vận hành theo đúng quy định pháp luật. Nghị định số 23/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể thời hạn giấy phép.

Theo đó, giấy phép khai thác nước mặt có thời hạn tối đa 10 năm; khai thác nước biển tối đa 15 năm; khai thác nước dưới đất tối đa 5 năm. Các loại giấy phép này được xem xét gia hạn nhiều lần theo thời hạn quy định. Riêng giấy phép thăm dò nước dưới đất có thời hạn 2 năm và chỉ được gia hạn một lần, không quá 1 năm.

Việc gia hạn giấy phép chỉ được xem xét khi hồ sơ được nộp trước thời điểm giấy phép hết hiệu lực ít nhất 45 ngày, đồng thời tổ chức, cá nhân đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính và không phát sinh tranh chấp. Trường hợp không nộp hồ sơ gia hạn đúng thời hạn nhưng vẫn có nhu cầu khai thác, tổ chức, cá nhân phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép mới.

Nghị định 23/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tạo cơ sở rõ ràng, minh bạch cho hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước trong thời gian tới.

Nguồn nước về ĐBSCL mùa kiệt 2025-2026 biến động, xâm nhập mặn tăng dần