Đề xuất mở rộng 551km cao tốc Bắc - Nam, mở thêm không gian liên kết vùng

Liên danh gồm Công ty CP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII), Công ty CP Xây dựng hạ tầng IMIC và Công ty TNHH Đối tác công tư CII vừa đề xuất Bộ Xây dựng nghiên cứu đầu tư hoàn thiện hai đoạn cao tốc Bắc - Nam phía Đông gồm Quảng Ngãi - Nha Trang và Vĩnh Hảo - Dầu Giây.

Tổng chiều dài hai đoạn tuyến khoảng 551km, đi qua địa bàn 6 tỉnh, thành phố gồm Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Đồng Nai và Lâm Đồng. Đây là hành lang giao thông có vai trò kết nối khu vực duyên hải miền Trung với Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, đồng thời liên thông các trung tâm đô thị, vùng sản xuất và các đầu mối kinh tế trên trục Bắc - Nam.

Theo đề xuất, các đoạn cao tốc đang khai thác với quy mô 4 làn xe sẽ được nghiên cứu mở rộng lên 6 làn xe hoàn chỉnh, vận tốc thiết kế từ 100-120km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 93.000 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng hoàn thiện khoảng 75.000 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là toàn bộ nguồn vốn thực hiện dự án dự kiến do nhà đầu tư huy động, không sử dụng vốn ngân sách Nhà nước. Liên danh đề xuất được nhận quyền khai thác, thu phí các tuyến từ ngày 1/1/2028 và hoàn trả ngân sách khoảng 18.000 tỷ đồng. Thời gian dự kiến triển khai dự án được đề xuất trong giai đoạn 2026-2030.

Việc mở rộng các đoạn tuyến lên 6 làn xe được đặt trong mục tiêu nâng cao năng lực khai thác của cao tốc Bắc - Nam phía Đông. Khi năng lực vận tải được tăng lên, hành lang giao thông này sẽ có thêm điều kiện đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa giữa các vùng kinh tế.

Với phạm vi trải dài từ Quảng Ngãi đến Đồng Nai, tuyến cao tốc cũng tạo ra không gian kết nối liên tục hơn giữa các địa phương. Đối với các đô thị nằm dọc hành lang, hạ tầng giao thông tốc độ cao có thể trở thành một trong những yếu tố hỗ trợ mở rộng không gian đô thị, phát triển các khu chức năng mới và tăng khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế lớn.

Từ góc độ phát triển vùng, sự kết nối giữa duyên hải miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ có ý nghĩa đối với lưu thông hàng hóa, nguyên liệu và sản phẩm từ các vùng sản xuất đến thị trường tiêu thụ. Các địa phương có thêm điều kiện tiếp cận mạng lưới giao thông quốc gia, đồng thời tăng khả năng liên kết với các trung tâm logistics, khu công nghiệp và đô thị.

Tuy nhiên, quá trình mở rộng hạ tầng giao thông cũng đặt ra yêu cầu đồng bộ với quy hoạch sử dụng đất và phát triển không gian. Việc hình thành hoặc mở rộng các khu đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ và logistics dọc tuyến cần được kiểm soát theo quy hoạch, tránh phát triển tự phát gây áp lực lên đất đai, hạ tầng xã hội và môi trường.

Theo đề xuất, CII cho biết liên danh đã làm việc với 8 tổ chức tín dụng và nhận được sự quan tâm đối với phương án đầu tư. Liên danh đề nghị Bộ Xây dựng chấp thuận tham gia với tư cách nhà đầu tư đề xuất dự án, đồng thời hướng dẫn các thủ tục để lập hồ sơ theo quy định.

Trước đó, cuối tháng 8/2026, liên danh này từng đề xuất đầu tư hoàn thiện đoạn Vĩnh Hảo - Phan Thiết - Dầu Giây dài khoảng 200km theo phương thức PPP, với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 38.600 tỷ đồng. Trong đề xuất mới, phạm vi nghiên cứu được mở rộng thêm đoạn Quảng Ngãi - Nha Trang, nâng tổng chiều dài lên khoảng 551km.

Nếu được xem xét và triển khai theo đề xuất, việc hoàn thiện các đoạn tuyến sẽ bổ sung năng lực cho mạng lưới cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đồng thời tăng cường kết nối giữa các vùng kinh tế. Đây cũng là cơ sở hạ tầng quan trọng để các địa phương dọc hành lang tính toán lại tổ chức không gian đô thị, sản xuất và dịch vụ theo hướng liên kết thay vì phát triển tách rời.

Hiện đề xuất vẫn đang trong quá trình được cơ quan có thẩm quyền xem xét. Phạm vi đầu tư, phương án tài chính, cơ chế thu phí, tiến độ và các điều kiện triển khai sẽ được xác định sau khi dự án được đánh giá và thực hiện các thủ tục theo quy định.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án đường cao tốc tại khu vực phía Bắc