Đề xuất triển khai sớm xăng sinh học E10 góp phần đảm bảo an ninh năng lượng

Sáng ngày 9/3/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị phổ biến lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nguyên liệu truyền thống trong thời kỳ mới. Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì Hội nghị. Cùng dự có lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ Công Thương đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp, các chuyên gia trong và ngoài nước trong lĩnh vực năng lượng.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế về trung hòa carbon đang đặt ra ngày càng cấp thiết đối với các quốc gia.

Đồng thời, trước những biến động khó lường của tình hình thế giới, đặc biệt các xung đột địa chính trị có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam, cần chủ động đa dạng hóa các nguồn năng lượng và phát triển các nguồn năng lượng thay thế, trong đó nhiên liệu sinh học là một giải pháp quan trọng.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, ngày 7/11/2025, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT quy định áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam thay thế cho lộ trình quy định tại Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg ngày 22/11/2012 của Thủ tướng Chính phủ. Để triển khai các nội dung của Thông tư số 50 một cách đồng bộ, hiệu quả, ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị số 07/CT-TTg về việc đẩy mạnh việc sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam.

Việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học E5, E10 không chỉ giúp giảm phát thải khí nhà kính so với xăng khoáng truyền thống, góp phần bảo vệ môi trường, mà còn thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, tạo đầu ra ổn định cho sản xuất nông nghiệp, tạo việc làm và đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các vùng nguyên liệu, đồng thời góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Thứ trưởng thông tin, xăng sinh học E10, E15, E20 và cao hơn đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Brazil, khu vực châu Âu, Trung Quốc, Thái Lan, Philippines… từ nhiều năm trước. Việt Nam đã phân phối xăng E5RON92 trên toàn quốc từ 2018 và thí điểm phân phối xăng E10RON95 từ ngày 1/8/2025. Thực tế cho thấy, đến nay chưa ghi nhận bất kỳ phản hồi tiêu cực nào từ người tiêu dùng về chất lượng xăng cũng như các tác động xấu của xăng E5, E10 đến hiệu suất hoạt động và tuổi thọ của các chi tiết động cơ xăng.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, việc triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Công Thương mà còn là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, góp phần bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển kinh tế xã hội.

Trình bày tóm tắt Thông tư 50/2026/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, TS. Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, công tác hoàn thiện khung pháp lý là cần thiết để điều chỉnh hoạt động phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam, tạo sự đồng bộ, minh bạch, khả thi trong công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực này; phát triển thị trường nhiên liệu sinh học trong nước, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Đồng thời thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch, phù hợp với xu thế phát triển bền vững và xu hướng chuyển dịch năng lượng trên toàn cầu; góp phần giảm phát thải giao thông, hỗ trợ mục tiêu khí hậu quốc gia; đáp ứng cam kết quốc tế của Việt Nam thực hiện cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 theo tuyên bố tại COP26; góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn, thông qua việc mở rộng vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất ethanol nhiên liệu, tạo thêm công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho nông dân tại các khu vực trung du, miền núi và các vùng sản xuất nông nghiệp.

Trên cơ sở đó, TS. Đặng Tất Thành nhấn mạnh, triển khai xăng E10 là bước cân bằng giữa môi trường, an ninh năng lượng và phát triển kinh tế và cần phối hợp chặt chẽ giữa trung ương, địa phương và doanh nghiệp.

Tại Hội nghị, các nhà quản lý, nhà khoa học, đại diện các doanh nghiệp tập trung thảo luận, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, gợi mở các giải pháp từ phát triển để chủ động nguồn cung E100 trong nước đến phối trộn, pha chế, phân phối xăng sinh học E5, E10 đến người tiêu dùng, các vấn đề kỹ thuật liên quan.

Các đại biểu cũng đưa ra những kiến nghị tới các cấp quản lý, đánh giá đầy đủ các khó khăn, thuận lợi, bài học kinh nghiệm về triển khai xăng E5, E10 trong thời gian qua cũng như các công cụ quản lý cần bổ sung để thực hiện lộ trình sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng xăng sinh học theo Thông tư 50 nhằm đạt được các mục tiêu về môi trường, kinh tế, xã hội và an ninh năng lượng.

Ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam, cho rằng về mặt pháp lý, các doanh nghiệp hoàn toàn có thể triển khai xăng E10 ngay từ thời điểm hiện tại.

Theo ông Tuấn, mặc dù lộ trình quy định bắt buộc áp dụng từ ngày 1/6, nhưng Thông tư 50 đã có hiệu lực từ đầu năm 2026. Do đó, các doanh nghiệp đầu mối có thể chủ động đưa xăng E10 ra thị trường sớm hơn nếu đã sẵn sàng về nguồn cung và hạ tầng pha trộn.

Thực tế, một số doanh nghiệp xăng dầu lớn đã bắt đầu phân phối xăng E10 từ tháng 8/2025. Riêng trong tháng 3 năm nay, loại nhiên liệu này đang được đưa ra thị trường với tần suất ngày càng nhiều.

Theo ông Tuấn, việc thúc đẩy sớm sử dụng xăng E10 có thể góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn xăng dầu nhập khẩu. Hiện nay, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 30% lượng xăng dầu thành phẩm phục vụ nhu cầu trong nước, trong khi nếu tính cả dầu thô nhập khẩu thì nguồn cung nội địa chỉ đáp ứng chưa đến một nửa nhu cầu thị trường.

“Nếu chủ động được nguồn ethanol trong nước, việc triển khai xăng E10 sẽ giúp giảm áp lực nhập khẩu dầu thô và xăng dầu thành phẩm, vốn đang chịu tác động lớn từ bất ổn tại khu vực Trung Đông”, ông Tuấn nhận định.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, tại Việt Nam, xăng E5 đã được phân phối trên toàn quốc từ năm 2018, còn xăng E10 được đưa vào thị trường từ tháng 8/2025, đến nay, chưa ghi nhận phản ánh tiêu cực nào từ người tiêu dùng liên quan đến chất lượng nhiên liệu hay ảnh hưởng đến hiệu suất và độ bền của động cơ.

Theo kế hoạch, từ ngày 1/6/2026, toàn bộ xăng khoáng trên thị trường sẽ được pha trộn ethanol theo tỷ lệ quy định. Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng việc thúc đẩy triển khai sớm sẽ giúp tăng tính chủ động về nguồn cung năng lượng.

“Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới còn nhiều phức tạp, việc chủ động đẩy nhanh quá trình phối trộn và sử dụng xăng sinh học ngay từ bây giờ sẽ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và đa dạng hóa nguồn nhiên liệu”, ông Tân nhấn mạnh.

Bộ Công Thương cũng cho biết nếu trong quá trình triển khai phát sinh khó khăn hoặc vướng mắc, các doanh nghiệp và hiệp hội có thể phản ánh để cơ quan quản lý kịp thời xem xét và tháo gỡ.

Dự kiến trong tháng 3, Bộ Công Thương sẽ tiến hành kiểm tra bước đầu tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu nhằm đánh giá công tác chuẩn bị và khả năng triển khai lộ trình phối trộn xăng sinh học trên thị trường.

Hydrogen – Lời giải chiến lược cho bài toán an ninh năng lượng và mục tiêu Net Zero của Việt Nam