ENSO chuyển sang trạng thái trung tính, cần cảnh giác nguy cơ thiếu nước ở một số tỉnh phía Nam

Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cho biết từ nay đến hết tháng 5/2026, ENSO có khả năng chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất khoảng 80–90%. Từ tháng 6 đến tháng 8/2026, trạng thái trung tính được dự báo tiếp tục duy trì, tuy nhiên khả năng chuyển sang El Nino có xu hướng tăng dần, với xác suất khoảng 35–45%.

Trong giai đoạn này, lượng mưa và dòng chảy trên các sông suối tại khu vực phía Nam, gồm Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long được dự báo tương đương mức trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, do đang trong cao điểm mùa khô nên tổng lượng nước vẫn ở mức thấp.

Hiện nay, lượng nước tích trữ trong các hồ thủy lợi và một số hồ thủy điện phục vụ cấp nước cho sản xuất nông nghiệp đang đạt khoảng 70–80% dung tích thiết kế.

Từ các dự báo khí tượng thủy văn và tình hình trữ nước, cơ quan chức năng nhận định nguồn nước cơ bản vẫn có thể đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp trong mùa khô 2025–2026 tại Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ. Nguy cơ hạn hán và thiếu nước chủ yếu có thể xảy ra cục bộ tại các công trình thủy lợi nhỏ hoặc những khu vực nằm ngoài phạm vi tưới của hệ thống thủy lợi.

Đặc biệt, các khu vực ven biển Nam Trung Bộ cần lưu ý nguy cơ thiếu nước vào tháng 7–8/2026, trong khi vùng cao nguyên Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ có thể gặp khó khăn về nguồn nước vào tháng 3–4/2026.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng xâm nhập mặn hiện ở mức tương đương trung bình nhiều năm và đã ảnh hưởng đến nguồn nước phục vụ sản xuất cũng như sinh hoạt trong một số thời điểm.

Dự báo từ nay đến tháng 5/2026, lượng nước từ sông Mê Kông chảy về khu vực này sẽ tiếp tục giảm. Đợt xâm nhập mặn mạnh nhất tại các cửa sông Cửu Long dự kiến diễn ra từ ngày 19 đến 23/3/2026, khi ranh mặn 4 g/lít có thể lấn sâu từ 42–55km.

Tại các cửa sông Vàm Cỏ và Cái Lớn, xâm nhập mặn có thể xuất hiện trong các đợt từ 1–6/3, 19–23/3, 30/3–4/4 và 18–21/4, với ranh mặn 4 g/lít có thể tiến sâu từ 65–70km.

Nhờ hệ thống công trình thủy lợi đã được đầu tư trong thời gian qua, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có khả năng chủ động kiểm soát xâm nhập mặn, do đó nguy cơ thiếu nước trên diện rộng là không cao.

Tuy nhiên, nguồn nước mùa khô tại khu vực này vẫn phụ thuộc lớn vào lượng nước từ thượng nguồn sông Mê Kông. Vì vậy cần theo dõi chặt chẽ những biến động bất thường, đặc biệt liên quan đến việc vận hành các hồ thủy điện ở thượng nguồn.

Các cơ quan chuyên môn cũng cảnh báo nguy cơ thiếu nước cục bộ tại một số khu vực cuối nguồn thuộc các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau. Một số hệ thống thủy lợi cần đặc biệt lưu ý gồm: Gò Công, Nam Măng Thít, Long Phú – Tiếp Nhật và Nhật Tảo – Tân Trụ.

Trước nguy cơ này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Văn bản số 1643 ngày 23/2 nhằm triển khai thực hiện Chính phủ Việt Nam về chủ động ứng phó với xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, cũng như phòng chống hạn hán và cháy rừng tại Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Bộ cùng các đơn vị liên quan đã tổ chức nhiều đoàn công tác trực tiếp đến các địa phương để kiểm tra, chỉ đạo và hướng dẫn triển khai các giải pháp phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn, nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và đời sống người dân.

Cần Thơ: Hàng nghìn hộ dân ven biển thiếu nước sạch