EU chuyển trọng tâm chính sách khí hậu sang thích ứng rủi ro cực đoan

Các quan chức EU nhận định các đợt nắng nóng cực đoan có thể tiếp tục lặp lại trong mùa hè năm nay, buộc châu Âu phải thay đổi cách tiếp cận từ ứng phó sau thiên tai sang chủ động phòng ngừa rủi ro khí hậu.

Theo kế hoạch, một chiến lược thích ứng khí hậu mới của Ủy ban châu Âu sẽ được công bố vào quý IV năm nay, hướng tới xây dựng một khuôn khổ chính sách đồng bộ, bao trùm từ cấp EU đến quốc gia, khu vực và địa phương.

Một quan chức EU nhấn mạnh: Mục tiêu là thiết lập “một gói giải pháp toàn diện” nhằm tăng cường khả năng chống chịu của toàn bộ nền kinh tế châu Âu trước biến đổi khí hậu.

EU cho biết khoảng 75% số ca tử vong liên quan đến khí hậu tại châu Âu hiện nay xuất phát từ sốc nhiệt, cho thấy nắng nóng đang trở thành mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng.

Cơ quan này cũng dẫn Báo cáo Đánh giá Rủi ro Khí hậu châu Âu năm 2024, trong đó cảnh báo các chính sách hiện hành chưa đủ để đáp ứng tốc độ và quy mô của biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, EU thừa nhận mục tiêu giữ mức tăng nhiệt độ toàn cầu trong ngưỡng 1,5°C theo Thỏa thuận Paris “sẽ bị vượt quá” trong những năm tới, phản ánh áp lực ngày càng lớn trong nỗ lực giảm thiểu khí thải toàn cầu.

Theo Ủy ban châu Âu, các thành phố và hệ thống hạ tầng đô thị đang là nhóm dễ tổn thương nhất trước biến đổi khí hậu.

Các tòa nhà hiện chiếm khoảng 40% tổng tiêu thụ năng lượng và 36% lượng phát thải khí nhà kính tại EU, trong khi phần lớn vẫn được thiết kế để giữ nhiệt thay vì làm mát.

EU đã cập nhật các tiêu chuẩn về hiệu quả năng lượng công trình và thiết bị, đồng thời phân bổ khoảng 100 tỷ euro trong giai đoạn ngân sách 2021–2027 để hỗ trợ cải tạo, nâng cấp hạ tầng theo hướng bền vững và thích ứng khí hậu.

Trong bối cảnh EU đang thảo luận ngân sách dài hạn, bà Kata Tüttő – Chủ tịch Ủy ban các vùng châu Âu, đồng thời là thành viên Hội đồng thành phố Budapest kêu gọi tăng phân bổ nguồn lực cho chính quyền địa phương để đầu tư vào hạ tầng, năng lượng và giải pháp dựa vào thiên nhiên.

Bà nhấn mạnh, mỗi đợt nắng nóng, hạn hán hay cháy rừng đều cho thấy mức độ tổn thương ngày càng gia tăng của các đô thị, trong khi nguồn lực hiện có đang dần trở nên hạn chế.

Tương tự, ông Mohamed Ridouani – Thị trưởng thành phố Leuven cho rằng các chính quyền địa phương cần tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược đầu tư của EU, bởi đây là cấp trực tiếp triển khai các dự án chuyển đổi xanh, từ cải tạo công trình đến phát triển hạ tầng năng lượng.

Các quan chức EU cho rằng châu Âu đang đứng trước yêu cầu phải “thay đổi sâu sắc trong triết lý chính sách”, chuyển từ tư duy phục hồi sau thiên tai sang chủ động dự báo và phòng ngừa rủi ro.

Trong bối cảnh các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng về tần suất và cường độ, khả năng thích ứng của đô thị và hệ thống hạ tầng sẽ trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực chống chịu của toàn bộ khu vực.

Nắng nóng liên tiếp thử thách năng lực thích ứng của châu Âu trước biến đổi khí hậu