Nắng nóng liên tiếp thử thách năng lực thích ứng của châu Âu trước biến đổi khí hậu

Nhiều quốc gia châu Âu đang bước vào đợt nắng nóng thứ hai chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần, sau khi đợt nắng nóng cuối tháng 6 được đánh giá là nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận trên lục địa này.

Tại Bồ Đào Nha, Cơ quan Khí tượng IPMA đã phát cảnh báo đỏ đối với nhiều khu vực. Trong đó, vùng Lisbon và Setubal sẽ áp dụng mức cảnh báo cao nhất từ ngày 2/7 trước khi mở rộng sang các khu vực Leiria và Coimbra. Nhiệt độ tại một số nơi được dự báo có thể lên tới 44 độ C và tình trạng nắng nóng nhiều khả năng sẽ kéo dài ít nhất một tuần.

Theo IPMA, ngay cả các địa phương ven biển cũng sẽ phải hứng chịu nền nhiệt cao do gió biển suy yếu, trong khi nhiệt độ ban đêm tại nhiều nơi được dự báo duy trì ở mức từ 24 đến 28 độ C, khiến thời tiết oi bức kéo dài.

Tại Tây Ban Nha, giới chức nước này cho biết ít nhất 1.028 người đã tử vong do các nguyên nhân liên quan đến nắng nóng trong đợt nóng vừa qua, cao hơn hơn hai lần so với cùng kỳ năm 2025.

Cơ quan Khí tượng Aemet cũng cho biết sáu tháng đầu năm 2026 là giai đoạn nóng nhất từng được ghi nhận tại Tây Ban Nha, với nhiệt độ trung bình cao hơn 1,6 độ C so với mức thông thường.

Sau khi trải qua nắng nóng cực đoan, nhiều khu vực tại Romania và Áo lại tiếp tục đối mặt với mưa dông, lũ quét và sạt lở đất. Theo xác nhận của giới chức hai nước, thời tiết cực đoan đã khiến ít nhất hai người thiệt mạng do cây đổ và các sự cố liên quan.

Các chuyên gia nhận định biến đổi khí hậu không chỉ làm gia tăng tần suất các đợt nắng nóng mà còn khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn và với cường độ mạnh hơn.

Nhóm chuyên gia thuộc World Weather Attribution cho rằng hiện tượng thời tiết cực đoan vừa qua gần như không thể xảy ra trong tháng 6 nếu không chịu tác động của biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, Liên minh châu Âu (EU) đang phải đối mặt với áp lực điều chỉnh cách tiếp cận trong chính sách khí hậu. Thỏa thuận Xanh châu Âu (Green Deal), được công bố năm 2019 với mục tiêu giảm tiêu thụ năng lượng, cắt giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng của các tòa nhà nhằm giảm phát thải khí nhà kính, vốn chủ yếu được xây dựng để ứng phó với điều kiện mùa Đông lạnh giá.

Tuy nhiên, các đợt nắng nóng kéo dài đang làm nhu cầu làm mát gia tăng mạnh, khiến việc mở rộng sử dụng điều hòa nhiệt độ trở thành vấn đề gây nhiều tranh luận do có thể làm tăng nhu cầu tiêu thụ điện năng và tạo thêm áp lực lên hệ thống lưới điện.

Theo nhiều nghị sĩ và chuyên gia, bên cạnh các giải pháp giảm phát thải, EU cần chú trọng hơn đến các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu như mở rộng diện tích cây xanh trong đô thị, cải tạo nhà ở, sử dụng vật liệu hạn chế hấp thụ nhiệt và tăng cường hỗ trợ lắp đặt bơm nhiệt để giúp người dân thích ứng hiệu quả hơn với điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt.

Các đợt nắng nóng xảy ra liên tiếp đang trở thành phép thử lớn đối với Thỏa thuận Xanh châu Âu, buộc EU phải tìm được sự cân bằng giữa mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính và yêu cầu bảo vệ sức khỏe người dân trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động rõ rệt.

WHO: Nắng nóng kỷ lục ở châu Âu chỉ là khởi đầu của những mùa Hè khắc nghiệt hơn