Nắng nóng cực đoan bao trùm châu Âu, nhiều quốc gia nâng mức cảnh báo

Các cơ quan y tế trên khắp châu Âu đang đặt trong tình trạng cảnh giác cao khi đợt nắng nóng cực đoan tiếp tục bao trùm nhiều quốc gia và gây ra các trường hợp tử vong.

Theo đánh giá của giới khoa học, đây có thể là đợt nắng nóng nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận tại châu Âu - khu vực được xem là có tốc độ chịu tác động của biến đổi khí hậu nhanh nhất thế giới.

Ít nhất 55 người đã thiệt mạng tại Pháp do ảnh hưởng của nắng nóng. Riêng tại thủ đô Paris, nhiệt độ ngày 24/6 lên tới 40,9 độ C. Trong khi nền nhiệt tại Pháp và Anh đã giảm nhẹ sau khi liên tiếp lập các kỷ lục mới trong tháng 6, các dự báo cho thấy Italy sẽ tiếp tục hứng chịu nắng nóng gay gắt vào cuối tuần với mức nhiệt có thể đạt 40 độ C.

Không chỉ đe dọa sức khỏe cộng đồng, nắng nóng cực đoan còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và hệ thống hạ tầng. Tại Đức, nhiệt độ cao khiến mặt đường cao tốc A2 ở miền Đông bị nứt vỡ, biến dạng vào tối 25/6, làm hư hỏng khoảng 30 phương tiện và buộc nhà chức trách phải phong tỏa tuyến đường.

Tại Anh, cơ quan khí tượng quốc gia lần đầu tiên kéo dài cảnh báo nắng nóng cấp độ đỏ trong ba ngày liên tiếp đối với khu vực miền Nam. Trong khi đó, Hà Lan ban hành cảnh báo đỏ trên phần lớn lãnh thổ và quyết định đóng cửa nhiều trường học.

Ở Serbia, chính quyền kích hoạt cảnh báo màu hổ phách khi nhiệt độ lên tới 36 độ C, đồng thời khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian nắng nóng cao điểm.

Diễn biến thời tiết khắc nghiệt cũng khiến nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng mạnh trên toàn châu Âu. Nhiều nhà sản xuất điều hòa của châu Á ghi nhận doanh số bán hàng tại thị trường này tăng đột biến.

Tuy nhiên, theo số liệu do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố năm ngoái, tỷ lệ các hộ gia đình châu Âu sở hữu điều hòa nhiệt độ vẫn ở mức khá thấp, chỉ khoảng 20%.

Nhằm hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương trước nắng nóng, Tập đoàn Điện lực quốc gia Pháp (EDF) cam kết đầu tư 80 triệu euro (tương đương khoảng 90 triệu USD) để lắp đặt hệ thống làm mát cho các trường học và nhà trẻ.

Để tăng khả năng thích ứng với nắng nóng kéo dài, thủ đô Paris đang vận hành mạng lưới làm mát đô thị quy mô lớn dưới lòng đất, được xem như "lá chắn" bảo vệ các công trình trọng yếu. Hệ thống nằm ở độ sâu gần 30 m, bơm nước lạnh ở nhiệt độ khoảng 5 độ C qua hơn 120 km đường ống nhằm làm mát khoảng 1.000 tòa nhà, trong đó có Bảo tàng Louvre và Quốc hội Pháp.

Khác với điều hòa không khí truyền thống, mạng lưới này hoạt động theo cơ chế trao đổi nhiệt. Nước lạnh được dẫn tới các tòa nhà để hấp thụ nhiệt, sau đó quay trở lại nhà máy làm lạnh và tiếp tục được tái sử dụng.

Nguồn nước lạnh của hệ thống được tạo ra từ nhiều giải pháp kết hợp như khai thác nước sông Seine, nước ngầm, địa nhiệt và các tháp giải nhiệt.

Bà Marie Carlo, Tổng Giám đốc đơn vị vận hành Fraîcheur de Paris, cho biết hệ thống đã đạt công suất kỷ lục 248 MW vào ngày 22/6. Theo bà, mạng lưới này chỉ tiêu thụ khoảng một nửa lượng điện và giúp giảm 50% lượng khí thải CO₂ so với điều hòa truyền thống. Tuy nhiên, hệ thống hiện cũng đang chịu áp lực rất lớn do phải vận hành liên tục trong điều kiện nắng nóng kéo dài vượt quá thiết kế ban đầu.

Theo Quy hoạch năng lượng của Pháp, nước này đặt mục tiêu tăng gấp ba sản lượng làm mát từ hệ thống trên vào năm 2035. Riêng thành phố Paris kỳ vọng mở rộng mạng lưới để phục vụ hơn 3.000 khách hàng vào năm 2042, trong đó ưu tiên các trường học và bệnh viện.

Các chuyên gia Pháp nhận định, khi biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng xảy ra thường xuyên và kéo dài hơn, hệ thống làm mát đô thị không còn đơn thuần là giải pháp nâng cao tiện nghi mà đã trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với sức khỏe cộng đồng. Việc phát triển các mạng lưới làm mát tập trung được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược giúp các đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu trong những thập niên tới.

Khuyến cáo bảo vệ sức khỏe trước nắng nóng