EU siết chặt quy định bao bì: Thách thức mới cho xuất khẩu thủy sản

Trong bối cảnh đó, việc ban hành Quy định (EU) 2025/40 về bao bì và rác thải bao bì (PPWR) được xem là một bước đi quan trọng nhằm giảm thiểu tác động môi trường, đồng thời tạo ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với hàng hóa lưu thông tại thị trường này.

Quy định mới áp dụng đối với tất cả các loại bao bì được đưa ra thị trường EU, bao gồm bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, bao bì sơ cấp, bao bì thứ cấp và bao bì vận chuyển. Điều này đồng nghĩa với việc các loại bao bì phổ biến trong xuất khẩu thủy sản như túi nilon, khay nhựa, hộp, thùng carton, pallet nhựa hay màng bọc đều thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định.

Một trong những điểm đáng chú ý của quy định là việc kiểm soát chặt chẽ các chất hóa học được coi là “chất đáng lo ngại”, đặc biệt là nhóm PFAS trong bao bì tiếp xúc thực phẩm. Từ ngày 12/8/2026, các loại bao bì phải đáp ứng các ngưỡng giới hạn mới đối với các chất này, đồng thời doanh nghiệp phải công bố hàm lượng PFAS trong hồ sơ kỹ thuật của bao bì.

Bên cạnh đó, EU cũng đặt ra yêu cầu thiết kế bao bì theo hướng giảm thiểu vật liệu và phục vụ tái chế. Theo lộ trình, đến năm 2030, tất cả bao bì lưu thông tại EU phải được thiết kế để có thể tái chế, đồng thời trọng lượng và thể tích bao bì phải được tối ưu hóa ở mức tối thiểu cần thiết để đảm bảo chức năng sử dụng.

Đối với bao bì vận chuyển và thương mại điện tử, quy định mới còn giới hạn tỷ lệ không gian rỗng trong bao bì ở mức tối đa 50% kể từ ngày 1/1/2030. Các vật liệu chèn lót như xốp hơi cũng được tính vào phần không gian rỗng, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh lại quy cách đóng gói để tránh lãng phí vật liệu và chi phí vận chuyển.

Một yêu cầu quan trọng khác là việc bắt buộc sử dụng nhựa tái chế trong bao bì. Theo đó, đến năm 2030, bao bì nhựa tiếp xúc với thực phẩm phải chứa tối thiểu 30% nhựa tái chế đối với vật liệu PET và 10% đối với các loại nhựa khác như PP hoặc PE. Tỷ lệ này sẽ tiếp tục tăng trong các giai đoạn tiếp theo nhằm thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và giảm phát sinh rác thải nhựa.

Ngoài các yêu cầu về vật liệu và thiết kế, EU cũng quy định trách nhiệm pháp lý rõ ràng đối với doanh nghiệp trong việc chứng minh sự tuân thủ. Từ ngày 12/8/2026, doanh nghiệp phải lập Công bố hợp chuẩn đối với bao bì (DoC) kèm theo hồ sơ kỹ thuật chi tiết về vật liệu, tiêu chuẩn áp dụng và kết quả thử nghiệm. Hồ sơ này phải được cập nhật thường xuyên khi có thay đổi về thiết kế hoặc quy trình sản xuất.

Trong bối cảnh EU ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, quy định mới về bao bì được đánh giá là một rào cản kỹ thuật đáng kể đối với hàng thủy sản xuất khẩu. Tuy nhiên, nếu chủ động thích ứng sớm, doanh nghiệp không chỉ duy trì được khả năng tiếp cận thị trường mà còn có thể nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước chuyển đổi theo hướng phát triển bền vững.

Thực thi trách nhiệm tái chế bao bì: Tồn tại nhiều thách thức trong quá trình triển khai