Gần một nửa dân số toàn cầu có nguy cơ hứng chịu nắng nóng khắc nghiệt vào năm 2050

Một công trình nghiên cứu mới do Đại học Oxford thực hiện đã phát đi cảnh báo về sự gia tăng mạnh mẽ của các đợt nắng nóng cực đoan trên phạm vi toàn cầu trong giai đoạn giữa thế kỷ XXI. Đáng chú ý, không chỉ các quốc gia có khí hậu nóng mà cả những nước vốn lạnh giá cũng sẽ chịu ảnh hưởng rõ rệt, buộc phải sớm điều chỉnh các giải pháp thích ứng.

Theo kết quả được công bố trên tạp chí Nature Sustainability ngày 26/1, ước tính đến năm 2050 sẽ có khoảng 3,79 tỷ người, tương đương gần một nửa dân số thế giới, phải đối mặt với tình trạng nhiệt độ khắc nghiệt kéo dài.

Nhóm nghiên cứu cho biết nhu cầu làm mát tại nhiều quốc gia đông dân như Brazil, Indonesia, Nigeria, Ấn Độ, Philippines và Bangladesh sẽ tăng nhanh trong thời gian tới. Hiện nay, hàng trăm triệu người tại các khu vực này vẫn chưa được tiếp cận với điều hòa nhiệt độ hay các biện pháp chống nóng hiệu quả. Nắng nóng cực đoan được các nhà khoa học ví như một “sát thủ thầm lặng” do tác động âm thầm nhưng nguy hiểm, có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như chóng mặt, đau đầu, suy đa cơ quan và thậm chí tử vong. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng nếu nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng thêm 2°C so với thời kỳ tiền công nghiệp, số người chịu ảnh hưởng bởi nắng nóng cực đoan có thể tăng gần gấp đôi.

Ông Jesus Lizana, trưởng nhóm nghiên cứu, cảnh báo rằng những tác động tiêu cực của nhiệt độ gia tăng sẽ bắt đầu thể hiện rõ ngay trong thập kỷ này, khi Trái đất đang tiến nhanh tới ngưỡng tăng 1,5°C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Đáng lưu ý, nghiên cứu còn cho thấy các quốc gia có khí hậu ôn đới hoặc lạnh như Canada, Nga và Phần Lan cũng không tránh khỏi hệ lụy, dù mức tăng nhiệt được dự báo là không quá cao.

Nguyên nhân được lý giải là do hệ thống nhà ở và hạ tầng tại các quốc gia này chủ yếu được thiết kế nhằm giữ nhiệt và hấp thụ ánh nắng, trong khi thiếu các giải pháp thông gió và làm mát phù hợp.

Khi nhiệt độ tiếp tục tăng, chi phí sưởi ấm có thể giảm nhưng đồng thời sẽ phát sinh gánh nặng mới liên quan đến việc lắp đặt và vận hành các hệ thống làm mát. Điều này đặc biệt đáng lo ngại tại châu Âu, nơi điều hòa nhiệt độ hiện vẫn chưa phổ biến.

Bà Radhika Khosla, đồng tác giả nghiên cứu, nhận định rằng nhóm dân cư dễ bị tổn thương sẽ là đối tượng chịu tác động nặng nề nhất. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh các quốc gia giàu có không nên chủ quan, bởi nhiều nơi đang ở trong tình trạng thiếu chuẩn bị một cách đáng báo động.

Trước bối cảnh trên, các chuyên gia khuyến nghị trong những năm tới cần sớm triển khai các hệ thống điều hòa tiết kiệm năng lượng, áp dụng giải pháp làm mát thụ động, đồng thời cải tạo nhà ở, công trình công cộng và phương tiện giao thông theo hướng thích ứng với nắng nóng, thay vì chỉ tập trung vào khả năng giữ ấm như trước đây.

Dự báo 2026: Thời tiết khó lường khi ENSO chuyển pha, mưa lũ và nắng nóng vẫn đáng lo